بیماری‌‌ها و راه درمان, پیشگیری بهتر از درمان, دارونامه , تغذیه سالم

فرقی نمی‌کند چقدر اهل تغذیه‌ی سالم باشید و به سلامتی‌تان اهمیت بدهید؛ به هر حال گاهی پیش می‌آید که پُرخوری کنید و غذاهایی مثل سیب‌زمینی سرخ کرده، همبرگر و پیتزا زیاد بخورید. اگر این اتفاق افتاد چه باید کرد؟

وقتی ما غذای چربی می‌خوریم، حجم زیاد چربی به سیستم گوارشمان فشار زیادی وارد می‌کند. در میان چربی و کربوهیدرات و پروتئین، چربی کُندترین هضم را در بدن دارد و نیازمند آنزیم‌های خاصی است تا تجزیه شود. هر چیزی از استرس گرفته تا داروها می‌توانند میزان این آنزیم‌ها را کاهش دهند، چنان که خیلی از افراد این مشکل را دارند. حالا با مصرف چربی زیاد، سیستم گوارش هم مجبور می‌شود پُرکاری کند که اغلب نتیجه‌ی آن نفخ و تهوع و احساس درد و ناراحتی خواهد بود.
شایع‌ترین علامت گوارشی که تحت فشار است واقع ناخوشایند می‌باشد؛ غذا نه تنها طولانی مدت در معده می‌ماند بلکه ممکن است به طور کال هضم نشده وارد روده شود. گاهی در این موارد می بینید که مدفوع‌تان چرب و چسبناک است. خیلی از افراد بعد از خوردن غذای چرب دچار اسهال و شکم درد هم می‌شوند.

یکی دیگر از اثرات قابل توجه غذای چرب بر بدن مربوط به باکتری‌های روده است که به آن میکروبیوم می‌گویند. خوردن همبرگر و سیب زمینی سرخ کرده به نفع این میکروارگانیسم‌های مفید نیست. خیلی از غذاهای چرب حاوی چربی‌های سالمی که در ماهی و گردو و آووکادو و روغن زیتون وجود دارند نیستند و خوردن روغن‌های گیاهی تصفیه شده به جای این چربی‌های سالم، تعادل اسیدهای چرب بدن را به هم می‌زند و در نتیجه بر همه چیز از سطح هورمون‌ها گرفته تا سیستم ایمنی بدن اثر می‌گذارد.
این غذاها پُر از چربی‌های ترانس و چربی‌های اشباع هستند که باعث افزایش وزن، بالا رفتن سطح کلسترول و فشارخون شده و ریسک ابتلا به دیابت نوع دوم و بیماری‌های قلبی را نیز بیشتر می‌کنند. از این رو مهم است که در خوردن این جور غذاها زیاده روی نکنید. اما اگر پیش آمد و مقدار زیادی غذای پُرچرب خوردید، راهکارهایی وجود دارند که می‌توانید با کمک آن‌ها، اثرات مضر غذای پُرچرب را تا حدودی کاهش دهید.

بعد از خوردن غذای چرب چه باید کرد؟

. آب گرم یا آب ولرم بنوشید
نوشیدن آب ولرم بعد از خوردن غذاهای چرب کمک می‌کند سیستم گوارش فعال شود. آب به عنوان حامل مواد مغذی و ضایعات عمل می‌کند. نوشیدن آب گرم باعث می شود مواد مغذی که خورده‌اید به شکل‌ قابل هضم‌تری تجزیه شوند. اگر آب کافی ننوشید، روده‌ی باریک مجبور می‌شود آب مورد نیازش را از غذایی که خورده‌اید جذب کند و در نتیجه بدنتان کم آب شده و به یبوست دچار می‌شوید.

. نوشیدنی دتوکس بخورید
نوشیدنی‌های دتوکس یا سم‌زدا به دفع سمومی که بعد از مصرف غذاهای چرب در بدن جمع شده‌اند کمک می‌کنند. برخی از محققان توصیه می‌کنند شیوه‌های سم زدایی بدن یا مصرف نوشیدنی‌های دتوکس کمک می‌کنند سموم از بدن دفع شده و به کاهش وزن نیز کمک خواهند کرد. چای سبز با دارچین، سیر و پیاز، آب انار، مرکبات مخصوصا لیمو و زنجبیل تنها چند نمونه از خوراکی‌‌‌های سم‌زدا از بدن هستند.

. عسل بخورید
عسل یکی از بهترین راهکارهای کهن برای هضم بهتر غذای چرب است. یک قاشق مرباخوری عسل را در یک لیوان آب گرم حل کنید و دو قاشق مرباخوری سرکه سیب هم به آن اضافه نمایید. این نوشیدنی را بعد از خوردن غذای چرب مصرف کنید.

. پیاده‌روی کنید
سی دقیقه پیاده‌روی بعد از خوردن یک غذای سنگین و چرب به بهبود عملکرد گوارش کمک می‌کند. پیاده روی به قدرت جذب معده نیز کمک کرده و منجر به کاهش وزن هم می‌شود. بنابراین این بار که یک غذای چرب خوردید، سی دقیقه پیاده‌روی کنید تا کار بدن‌تان راحت‌تر شود. بالا و پایین رفتن از پله‌ها و دیگر فعالیت‌های بدنی هم می‌تواند کالری بسوزاند و هم با پیامی که به کبد و روده‌هایتان می‌فرستد آن‌ها را وادار نماید عملکرد بهتری داشته باشند.

. برای وعده‌ی غذایی بعدی‌تان برنامه‌ریزی کنید
برنامه‌ریزی از قبل برای وعده‌های غذایی کمکتان می‌کند هوس خوردن هله‌هوله و غذاهای چرب و فست فود را نکنید. از خوردن صبحانه نیز فرار نکنید. خوردن یک صبحانه سالم و کامل می‌تواند انرژی طول روزتان را تامین کند. در رژیم غذایی‌تان غلات کامل و انواع سبزیجات را به وفور جای دهید، با نوشیدن آب و مایعات دیگر بدنتان را هیدراته نگه دارید و شام سبُک بخورید. ترکیبی از کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌هایی که هضم راحتی دارند همان چیزی است که بدنتان نیاز دارد.

. پروبیوتیک مصرف کنید
مصرف منظم پروبیوتیک‌ها به تعادل میکروبیوم روده و سلامت گوارش و سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. شما می‌توانید یک فنجان ماست یا مقداری کشک بخورید. بعد از خوردن غذای پُرچرب برای تقویت روده‌هایتان پروبیوتیکی مانند کفیر مصرف کنید.

. بیشتر میوه و سبزی بخورید
مصرف میوه و سبزی، ویتامین‌ها و املاح و فیبر کافی به بدنتان می‌رساند تا فرایندهایش را خوب انجام دهد. خوردن غذاهای چرب که فاقد فیبر و ریزمغذی‌های لازم بوده و پُر از چربی‌های اشباع و ترانس هستند می‌تواند باعث یبوست شود. می‌توانید یک کاسه شامل دانه‌ها و مغزها به عنوان یک میان وعده‌ی انرژی بخش مصرف کنید. غذایتان را با یک کاسه سالاد و سبزیجات تازه شروع کنید و مواد مغذی ضروری بدن را به آن برسانید.

. خوب بخوابید
خوابیدن به بهتر شدن خلق و خوی‌تان کمک می کند، کسالتتان را برطرف می‌کند و بدن و ذهن و روانتان را آرام می‌سازد. ضمنا خواب و استراحت کافی جلوی پُرخوری و خوردن هیجانی‌تان را می گیرد.

بعد از خوردن غذای چرب چه کارهایی نباید کرد؟

. غذاهای سرد نخورید
خوردن غذاهای سرد مثل بستنی بعد از مصرف غذاهای چرب، اثرات منفی روی کبد و معده و روده‌ها می‌گذارد. غذای چرب به سختی هضم می‌شود و اگر بعد از آن غذای سرد بخورید، کار گوارشتان را سخت‌تر هم می‌کنید و ممکن است دچار نفخ و بدهضمی هم بشوید. پس بعد از غذای چرب غذای سرد نخورید.

. بعد از غذا فورا به رختخواب نروید
هرگز فورا بعد از خوردن غذا به رختخواب نروید. همیشه بین شام و خوابتان دو سه ساعت فاصله بگذارید. فورا بعد از غذا خوابیدن، کار گوارش را سخت می‌کند و منجر به نفخ و تجمع چربی در بدن می‌شود.

در پایان

آگاهانه غذا بخورید و انتخاب‌های غذایی‌تان را کنترل کنید. رعایت راه‌های گفته شده بعد از خوردن غذای پُرچرب، کلید کمک به سلامتی است. هفته‌ای یک بار غذای مورد علاقه‌تان را بخورید تا هوس‌های غذایی‌تان بی‌پاسخ نمانند ولی تعادل را رعایت کنید و باقی روزهای هفته غذاهای سالم و طبیعی و مقوی بخورید.

توجه: مطلبی که مطالعه می‌کنید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیه‌های پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.

اصول مصرف صحیح دارو و خوردن قرص چیست؟

استفاده از دارو برای بهبود بیماری روش معمول بعد از مراجعه به پزشک است. با این‌حال استفاده از دارو اصول و قواعدی دارد که معمولا توسط پزشک گوشزد می‌شود یا روی جعبه‌ی دارو درج شده و خوردن است. قرص‌ها شکلی از دارو هستند که استفاده از آن‌ها قواعد و اصول مشخصی دارد. در خوردن قرص باید موارد زیر را رعایت کنید. می‌توانید با متخصص داروساز گفت‌وگو کنید.

میزان مصرف دارو

میزان مصرف باید مطابق نظر پزشک باشد. هیچ فردی نمی‌تواند تعداد دفعات و دوز مصرفی دارو را مطابق میل شخصی عوض کند. زیرا ممکن است استفاده بیش از اندازه از دارو باعث بروز عوارضی مانند مسمومیت، حالت تهوع یا گیجی شود.

زمان مصرف دارو: بعضی داروها برای جذب بهتر باید با معده‌ی خالی مصرف شوند درحالی‌که بعضی دیگر از داروها ممکن است باعث ایجاد ناراحتی در معده شود و بهتر است با غذا مصرف شود. این مورد را پزشک هنگام ویزیت تذکر می‌دهد.

شکل مصرف دارو: قرص‌ها از ترکیباتی هستند که با بلعیدن یا جویدن مصرف می‌شوند. بلعیدن قرص نباید به تنهایی باشد و حتما باید با آب باشد. این بخش در مورد استفاده از داروها مهم‌ترین بخش است. چون استفاده‌ی  نادرست از قرص مشکلاتی را برای فرد ایجاد می‌کند.

اصول مصرف صحیح قرص چیست؟

قرص‌ یک فرآورده‌ی دارویی جامد است که به شکل‌های مختلف جویدنی، زیر زبانی، مکیدنی و جوشان وجود دارد. براساس تشخیص پزشک یکی از انواع قرص‌ها برای فرد تجویز می‌شود.

1. تابحال به خطی که روی قرص‌ها هست دقت کرده‌اید؟ قرص‌هایی را که خط دارند می‌توان موقع استفاده نصف کرد یا حتی به‌صورت یک چهارم استفاده کرد. اما قرص‌های بدون خط حتما باید به‌صورت درسته مصرف شود.
2. قرص‌ها به شکل بلعیدنی و جویدنی و مکیدنی استفاده می‌شوند. مثلا در قرص‌های آسپرین که باید جویده شود با جویدن سطح جذب بیشتر می‌شود، همچنین آنزیم‌های اختصاصی موجود در بزاق باعث جذب بهتر دارو می‌شود. همچنین شکل‌های مکیدنی از قرص ویتامین c وجود دارد. اما اکثر قرص‌ها باید بلعیده شوند.
3. بلعیدن باعث می‌شود قرص از مری به سمت معده حرکت کند. نوشیدن آب باعث می‌شود قرص راحت این مسیر را طی کند و به دیواره‌ی مری نچسبد. افرادی که بدون آب یا با آب کم قرص مصرف می‌کنند، با مشکلات چسبیدن قرص به مری مواجه می‌شوند.
4. نوشیدنی‌های دیگر غیر از آب ممکن است باعث عدم جذب مواد شیمیایی موجود در قرص شود. جذب برخی قرص‌ها نیز با آب میوه بالاتر می‌رود. پس بهتر است برای پیشگیری از مشکل یا عارضه این موارد را به‌طور دقیق بشناسیم.
5. استفاده از قرص جوشان حتما باید با آب باشد. قرص جوشان را داخل مایعات دیگر مانند نوشابه، آب میوه، شیر نباید حل کنید.
6. قرص‌های زیر زبانی به منظور تسریع در اثربخشی قرص یا ناپایدار بودن در اثر اسید معده، یا به‌دلیل جذب کم از روده به این شکل استفاده می‌شوند. نیتروگلیسیرین یکی از نمونه‌های این دارو است که برای کنترل آنژین صدری استفاده می‌شود.

روش استفاده‌ی صحیح قرص آهن چگونه است؟

بسیاری از افراد دچار مشکل فقر آهن هستند و به همین دلیل قرص آن مصرف می‌کنند. اما رعایت اصولی هنگام خوردن قرص آن باعث بالارفتن جذب آن می‌شود. اگر این موارد را رعایت کنید مشکلی برای شما پیش نمی‌آید.

• قرص آهن را حتما با تجویز پزشک و بعد از اثبات کم خونی با آزمایش خون مصرف کنید. مصرف خودسرانه قرص آهن باعث ایجاد مشکلات کبدی می‌شود.
• خوردن قرص آهن بهتر است با معده‌ی خالی باشد. یعنی زمان مناسب استفاده یک ساعت قبل از غذا یا دو ساعت بعد از غذا است. علت این‌ست که آهن یک ین فلزی است و اسید معده فرایند جذب آن را طولانی‌تر می‌کند.
• کلسیم میزان جذب آهن را کم می‌کند. توصیه می‌شود همراه قرص آهن به‌هیچ وجه شیر ننوشید، یا قرص‌های مکمل کلسیم و آهن را باهم مصرف نکنید. بهتر است قرص آهن را با آب بخورید.
• داروهای ضد اسید معده، داروی پوکی‌استخوان، داروی تیروئید و پارکینسون و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها با قرص آهن تداخل دارویی دارد و نباید باهم مصرف شوند.
• ویتامین c جذب آهن را بیشتر می‌کند و حالت تهوع را کاهش می‌دهد. پس خوردن قرص آهن با آب پرتقال میزان جذب آن را بالا می‌برد و مشکل کسانی را که حالت تهوع دارند حل می‌کند. فلفل دلمه‌ای و لیمو هم منابع غنی از ویتامین c هستند.
• قرص آهن را همیشه درسته ببلعید و هیچ‌گاه آن را خرد نکنید.
• بهترین زمان استفاده از قرص آهن شب قبل از خواب است.

روش استفاده‌ی صحیح آنتی‌بیوتیک‌ها  چگونه است؟

در مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها باید اصول زیر را رعایت کنید.

• مهم‌ترین اصل مصرف آنتی‌بیوتیک، خودداری از مصرف بی‌رویه و خودسرانه دارو است. آنتی‌بیوتیک میکروب‌های روده را از بین می‎‌برد و درصورتی‌که بیش از اندازه مصرف شود عوارضی مانند اسهال برای فرد به همراه خواهد داشت.
• بهترین زمان مصرف آنتی بیوتیک سر ساعت است. معنای این جمله این است که اگر قرار است قرصی را سه مرتبه در روز بخورید، باید فاصله‌های زمانی بین وعده‌های استفاده را رعایت کنید. برای استفاده‌ی ۲۴ ساعته حتما فاصله‌ی ۸ ساعته بین قرص‌ها را رعایت کنید.
• قرص‌ها را حتما در جای مناسب نگهداری کنید. مثلا آزیترومایسین را در جای خنک و یخچال باید نگهداری کنید، در حالی‌که کلاریترومایسین درصورتی‌که در دمای اتاق نگهداری شود اثربخشی بالاتری دارد.
• هنگام استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها حتما آب فراوان بنوشید، به‌خصوص در استفاده‌ی کپسول‌ها اگر آب کمی مصرف شود ممکن است کپسول به دیواره‌ی مری بچسبد و مشکلاتی را برای فرد ایجاد کند.
• هیچ‌وقت آنتی‌بیوتیک را با الکل یا نوشیدنی‌های الکلی مصرف نکنید. زیرا الکل سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند و روند بهبودی را به تاخیر می‌اندازد. همچنین مصرف همزمان آنتی‌بیوتیک با الکل باعث ایجاد حالت تهوع، استفراغ، شکم درد همراه است.
• یکی از مواد غذایی که باعث اثر آنتی‌بیوتیک را کم می‌کند لبنیات است. درصورتی‌که تحت درمان با آنتی‌بیوتیک هستید از مصرف شیر، ماست، پنیر و کشک خودداری کنید.
• دوساعت قبل و شش ساعت بعد از مصرف آنتی‌بیوتیک مجاز به استفاده از چای، نوشابه و آب‌میوه هستید.

روش استفاده‌ی صحیح از مولتی ویتامین‌ها چگونه است؟

مولیتی ویتامین‌ها به منظور رفع کمبود ویتامین‌ها تجویز می‌شوند. اما استفاده‌ی درست از آن‌ها بر اثربخشی تاثیر دارد و می‌تواند از عوارض احتمالی پیشگیری کند. در مصرف مولتی ویتایمن‌ها باید موارد زیر را رعایت کنید.

• مولتی‌ویتامین را با یک لیوان کامل آب بخورید. خوردن مولتی ویتامین با چای یا قهوه ممکن است تمام مواد مفید موجود در قرص را ازبین ببرد.
• قرص مولتی ویتامین جویدنی را قبل از بلعیدن خوب بجوید. انواع زیر زبانی قرص مولتی‌ویتامین را زیر زبان قرار دهید و اجازه دهید خوب حل شوند.
• میزان مصرف حتما باید مطابق نظر پزشک باشد و دوز مصرفی را مطابق میل خود زیاد یا کم نکنید. استفاده‌ی بیش از اندازه از مولتی ویتامین باعث ضربان قلب نامنظم، گیجی، ضعف عضلانی، لکه‌های دندانی و افزایش ادرار می‌شود.
• اگر یکی از وعده‌های استفاده از دارو را فراموش کردید، به محض به یادآوردن باید آن را مصرف کنید. ولی وقتی نزدیک وعده‌ی بعدی به یاد آوردید، فقط دوز جدید را مصرف کنید.
• قرص‌ها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورخورشید نگه دارید.

روش استفاده‌ی صحیح از قرص‌های خواب آور چگونه است؟

قرص‌های خواب‌آور راهیچ‌گاه بیش از دوز مصرفی تجویز شده توسط دکتر مصرف نکنید. چون باعث اختلال در هوشیاری شما می‌شود. همچنین پزشک خود را از داروهایی دیگری که مصرف می‌کنید، مطلع نمایید، چون ممکن است تداخل دارویی داشته باشند.

همراه دارو چه نوشیدنی بخوریم؟

بهترین نوشیدنی برای خوردن  قرص آب است. آب باعث می‌شود قرص به دیواره‌ی مری نچسبد و به راحتی از آن عبور کند.

ممکن است بپرسید مایعات دیگر هم می‌تواند از چسبیدن قرص به مری جلوگیری کند. پس می‌توان قرص‌ها را با آبمیوه، چای یا شیر می توان مصرف کرد؟ پاسخ ما به این سوال منفی است. چون آب علاوه بر روان کردن حرکت قرص باعث باز شدن راحت آن در معده و جذب مواد شیمیایی موجود در آن می‌شود درحالی‌که مثلا شیر ممکن است باعث از بین بردن خاصیت آنتی‌بیوتیک‌ها می‌شود یا مانع جذب آهن شود.

چرا خوردن قرص با چای ضرر دارد؟ نوشیدنی‌های داغ مانند چای اثر قرص را از بین می‌برند. همچنین کافئین موجود در چای و قهوه باعث می‌شود مخرب است.

چای سبز نیز حاوی ویتامین k است و باعث می‌شود داروهاای ماند وارفارین که رقیق کننده‌ی خون هستند اثربخشی خوبی نداشته باشند.

اثرات شیر بر داروها

شیر به‌دلیل داشتن کلسیم بر داروهای مکمل آهن تاثیر منفی دارد. همچنین کلسیم موجود در شیر داروهای هورمونی تیروئیدی را هم با مشکل مواجه می‌کند.

خوردن دارو با آب هویج

مصرف همزمان داروهای ضد آکنه مانند ایزوتروتونوئین با مکمل‌های ویتامین A جذب آن را با اختلال مواجه می‌کند. آب هویج به‌دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین A نباید با این دارو مصرف شود. البته مصرف تا دولیوان آب ویج روزانه اشکال ندارد و مقدار مصرف نباید بیش‌تر از این شود.

خوردن دارو با آب گریپ‌فوروت

گریپ فوروت ترکیباتی دارد که باعث بهم زدن فعالیت آنزیمی در بیش از ۵۰ دارو می‌شود. همچنین اثرات بعضی داروها را در خون بالا می‌برد. استاتین‌ها گروهی از داروها هستند که برای پایین آوردن کلسترول خون استفاده می‌شود و آب گریپ فروت با اختلال در عملکرد آنزیم‌ها اثرات این دارو را افزایش می‌دهد.

دیگر داروهایی که نباید همراه با آب گریپ فروت مصرف شود :

• داروهای قلب؛
• آلرژی؛
• اضطراب؛
• آسم؛
• سرطان؛
• افسردگی؛
• صرع؛
• پرفشاری خون؛
• داروهای عفونت؛
• سکته‌های مغزی و قلبی؛
• و لخته‌های خونی است.

خوردن دارو با آب پرتقال

آب پرتقال باعث بالا رفتن سطح پتاسیم در خون می‌شود و با علائمی مانند تپش قلب و گرفتگی عضلات همراه است. مگر در مواردی که فرد فقر آهن داشته باشد و پزشک برای جذب بهتر آهن توصیه به مصرف آب پرتقال می‌کند.

در صورت بروز عوارض، چگونه اثر قرص را از بین ببریم؟

عوارض قرص‌های خوابآور زیاد و آزار دهنده است به حدی که گاهی فرد قادر به انجام فعالیت‌های معمول زندگی نخواهد بود.

• برای از بین بردن عوارض خوردن قرص‌های خواب آور ورزش کنید و آب فراوان بنوشید. عوارض قرص خواب آور شامل خستگی، بی‌حالی، کمبود تمرکز است و اگر در هفته سه بار ورزش کنید می‌توانید این عوارض را کاهش دهید.
• درصورتی‌که در عملکرد جنسی مشکل دارید می‌توانید از پزشک بخواهید داروی دیگری را جایگزین کند یا دورز مصرف داروها را کم کند.
• خشکی دهان یکی از عوارض معمول برای خوردن قرص‌های خواب آور است. بهتر است از آدامس‌های بدون قند استفاده کنید یا مکررا آب بنوشید.
• یبوست ناشی از خوردن قرص‌های خواب‌آور را با مصرف غلات، میوه‌ها و سبزیجات حاوی فیبر برطرف نمایید.

مراجعه به پزشک

مصرف برخی قرص‌ها ممکن است برای فرد عوارضی را ایجاد کند. مثلا فرد دچار حالت تهوع یا گیجی شود، مشکل تنفسی داشته باشد، کهیر بزند، دست‌ها و صورت یا گلو ورم کند، حتی ممکن است هوشیاری‌اش را از دست بدهد و از هوش برود. اگر هر کدام از این نشانه‌ها را مشاهده کردید حتما برای ادامه‌ی مصرف دارو از پزشک یا داروساز نظر بخواهید.

منبع: paziresh24.com

به گزارش سایت medicalnewstoday.com

بیش از ۳۰ درصد جمعیت جهان به «فشار خون بالا» یا «پرفشاری خون» مبتلا هستند. پرفشاری خون به‌عنوان اصلی‌‌ترین دلیل ابتلا به بیماری‌های قلبی و مرگ زودهنگام معرفی می‌شود.

راهکارهای متعددی وجود دارند که می‌توانند به کاهش فشار خون کمک کنند، از جمله پیروی از رژیم غذایی سالم، ترک سیگار، اجتناب از مصرف الکل، ورزش و کاهش چربی‌های اضافی بدن. علاوه بر این، شواهد نشان می‌دهند که بعضی مکمل‌های غذایی هم در درمان پرفشاری خون مؤثر هستند

بهترین مکمل‌های غذایی برای کنترل فشارخون بالا

استفاده از مکمل‌‌های زیر می‌تواند به درمان پرفشاری خون کمک کرده و احتمال ابتلا به بیماری قلبی را کاهش دهد.

۱. منیزیم

منیزیم، یک ماده‌ی معدنی است که به بسیاری از عملکردهای بدن کمک می‌کند. این ماده‌ی مغذی در عملکرد عضلات، اعصاب و سیستم ایمنی نقش داشته و باعث تنظیم فشار خون می‌شود. به گفته‌ی محققان، مکمل منیزیم می‌تواند با افزایش تولید نیتریک اکسید به کاهش فشار خون کمک کند. نیتریک اکسید، مولکولی است که باعث گشاد شدن عروق خونی می‌شود.

در مطالعات مختلف مشاهده شده که مصرف روزانه ۴۵۰-۳۶۵ میلی‌گرم منیزیم ​​به مدت ۴-۳ ماه فشار خون را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. افزایش منیزیم رژیم غذایی هم می‌تواند به درمان پرفشاری خون کمک کند. به ازای هر ۱۰۰ میلی‌گرم افزایش منیزیم رژیم غذایی خطر ابتلا به پرفشاری خون ۵ درصد کاهش پیدا می‌کند. غذاهای غنی از منیزیم عبارتند از: اسفناج، سیب‌زمینی، آووکادو، بادام، بادام‌زمینی، برنج قهوه‌ای و ماست کم چرب.

۲. فیبر

فیبر به حفظ سلامت قلب و دستگاه‌ی گوارش کمک می‌کند. همچنین باعث کاهش کلسترول و کنترل فشار خون می‌شود. طبق تحقیقات، استفاده از مکمل فیبر به کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک منجر می‌شود.

فشار خون با ۲ عدد و بر حسب میلی‌متر جیوه (mm Hg) مشخص می‌شود. عدد بزرگ‌تر یا «فشار خون سیستولیک» به نیروی که در زمان انقباض قلب در عروق ایجاد می‌شود، اشاره دارد. عدد کوچکتر یا «فشار خون دیاستولیک» فشاری را نشان می‌دهد که هنگام استراحت قلب به عروق وارد می‌شود. فشار خون نرمال باید کمتر از ۱۲۰/۸۰ میلی‌متر جیوه باشد.

توصیه می‌شود که بزرگسالان روزانه ۲۵ گرم فیبر دریافت کنند که متأسفانه در رژیم غذایی بسیاری از افراد این میزان فیبر وجود ندارد. در میوه‌‎ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل مقدار زیادی فیبر یافت می‌شود که می‌توانید آن‌ها را در برنامه‌ی غذایی خود بگنجانید.

۳. ویتامین D

میزان ویتامین D خون در افرادی که فشار خون بالا دارند در مقایسه با افراد سالم کمتر است. هر چقدر میزان این ویتامین بالاتر باشد، احتمال ابتلا به پرفشاری خون کمتر است. بررسی بیش از ۳۰۰ هزار نفر نشان داد که در افراد با بالاترین سطح ویتامین D در مقایسه با افرادی که کمترین میزان این ویتامین را دارند، احتمال ابتلا به پرفشاری خون ۳۰ درصد کمتر است. به همین دلیل، افراد مبتلا به پرفشاری خون باید سطح ویتامین D خود را بررسی کرده و در صورت لزوم مکمل دریافت کنند.

۴. ویتامین‌های گروه B

ویتامین‌های گروه B به درمان پرفشاری خون کمک می‌کنند. به‌عنوان مثال، مکمل اسید فولیک (ویتامین B9) فشار خون را در افراد مبتلا به بیماری قلبی کاهش می‌دهد. علاوه بر این، افزایش دریافت اسید فولیک توسط افراد جوان می‌تواند از بروز این بیماری در سال‌های بعدی زندگی جلوگیری کند. مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که مکمل ویتامین B6 هم در درمان پرفشاری خون مؤثر است. با این حال، در این زمینه مطالعات کافی روی انسان انجام نشده است.

فشار خون بالا در دوران بارداری بسیار خطرناک است. اگر پرفشاری خون در زنان باردار درمان نشود، احتمال بروز پره‌اکلامپسی (مسمومیت بارداری)، زایمان زودرس و تولد نوزاد کم وزن افزایش پیدا می‌کند. مصرف مکمل‌ اسید فولیک خطر ابتلا به پرفشاری خون و پره‌اکلامپسی را کاهش می‌دهد.

۵. پتاسیم

احتمالا پتاسیم شناخته شده‌ترین مکمل غذایی برای کنترل فشار خون محسوب می‌شود. تحقیقات گوناگون نشان داده‌اند که افزایش مصرف این ماده‌ی معدنی از طریق رژیم غذایی یا مصرف مکمل به درمان پرفشاری خون منجر می‌شود. چون پتاسیم دفع سدیم را از بدن افزایش داده و به گشاد شدن عروق خونی کمک می‌کند. میوه‌ها و سبزیجات از جمله زردآلو، آلو، آووکادو، اسفناج، گوجه‌ فرنگی و قارچ از غنی‌ترین منابع پتاسیم هستند. سدیم هم در نمک، فست فودها و غذاهای کنسرو شده به‌وفور یافت می‌شود.

سدیم فشار خون را افزایش می‌دهد. چون مانع دفع آب از طریق کلیه‌ها می‌شود و تجمع آب اضافی در بدن فشار خون را بالا می‌برد. در آن دسته از بیمارانی که در رژیم غذایی‌شان سدیم زیادی وجود دارد، مصرف مکمل پتاسیم بسیار اثربخش است. با این حال، استفاده از این مکمل برای افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی مضر است.

۶. کوآنزیم کیوتن

کوآنزیم کیوتن (CoQ10)، یک شبه‌ی ویتامین است که هم توسط بدن ساخته می‌شود و هم در بعضی غذاها مانند انواع گوشت، اسفناج، کلم بروکلی، پرتقال، توت‌فرنگی، عدس و لوبیای سویا وجود دارد. این ماده به سلول‌ها کمک می‌کند تا انرژی تولید کنند.

بعضی از محققان بر این باورند که مکمل CoQ10 به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی و پیشگیری از تشکیل رسوبات چربی در عروق خونی، فشار خون را کاهش می‌دهد. این حال، نتایج مطالعات درباره‌ی اثربخشی مکمل CoQ10 ضد و نقیض است و باید در این زمینه تحقیقات بیشتری انجام شود.

۷. ال- آرژنین

ال-آرژنین (L-arginine)، یک اسید آمینه است که در صورت مصرف به شکل مکمل می‌تواند میزان فشار خون را کاهش دهد. بررسی ۴۶۷۶ نفر نشان داد که مصرف مکمل ال- آرژنین میزان فشار خون را در افراد مبتلا به پرفشاری خون و زنان باردار مبتلا به این بیماری به میزان چشمگیری کاهش می‌دهد. علاوه بر این، این مکمل به‌طور قابل توجهی عملکرد عروق خونی و جریان خون را بهبود می‌بخشد.

۸. ویتامین C

ویتامین C، یک ماده‌ی مغذی محلول در آب است که بدن برای بسیاری از عملکردهای مهم خود به آن نیاز دارد. مکمل ویتامین C در کنترل فشار خون بالا مؤثر است. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که مصرف روزانه ۱۰۰۰-۳۰۰ میلی‌گرم ویتامین C توسط افراد مبتلا به پرفشاری خون باعث کاهش فشار خون می‌شود. در افرادی که میزان این ویتامین کم است، احتمال ابتلا به پرفشاری خون افزایش پیدا می‌کند.

۹. چغندر

غالبا ورزشکاران از مکمل‌های چغندر برای تقویت عملکرد ورزشی استفاده می‌کنند. چون این سبزی ریشه‌ای جریان خون و اکسیژن‌رسانی به عضلات را بهبود می‌دهد. جالب است بدانید که آب چغندر و همچنین مکمل آن هم در بیماران مبتلا به پرفشاری خون و هم در افراد سالم باعث کاهش فشارخون می‌شود.

۱۰. سیر

سیر فشار خون بالا را کاهش داده و از بروز بیماری قلبی پیشگیری می‌کند. مصرف مکمل سیر میزان فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را به ترتیب ۸/۳ میلی‌متر جیوه و ۵/۵ میلی‌متر جیوه کاهش می‌دهد. محققان تخمین می‌زنند که این میزان کاهش فشار خون خطر سکته‌ی مغزی، حمله‌ی قلبی و بیماری عروق کرونر (عروق تغذیه‌کننده‌ی قلب) را تا ۴۰ درصد کاهش می‌دهد.

۱۱. روغن ماهی

روغن ماهی با کاهش چربی خون، التهاب و فشار خون بالا، به حفظ سلامت قلب کمک می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد که افراد مبتلا به پرفشاری خون ممکن است از مصرف دوز بالای مکمل روغن ماهی سود ببرند.

مکمل امگا۳ که نوعی مکمل روغن ماهی محسوب می‌شود، می‌تواند در بیماران مبتلا به پرفشاری خون که دارو مصرف نمی‌کنند، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را به ترتیب ۴/۵۱ و ۳/۰۵ میلی‌متر جیوه کاهش دهد. علاوه بر این، مشخص شده که افزایش امگا۳ خون از ابتلا به پرفشاری خون پیشگیری می‌کند.

۱۲. پروبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها، باکتری‌های مفیدی هستند که به‌طور طبیعی در روده یافت می‌شوند. مکمل‌های حاوی این باکتری‌ها فواید زیادی برای سلامتی داشته و حتی می‌توانند به کاهش فشار خون بالا کمک کنند. با این حال به اعتقاد محققان، استفاده از مکمل پروبیوتیک زمانی مؤثرتر است که چندین گونه پروبیوتیک مصرف شوند، مدت زمان مصرف حداقل ۸ هفته باشد و دوز روزانه به بیش از ۱۰ میلیارد واحد تشکیل‌ کلونی (CFUs) برسد.

۱۳. ملاتونین

ملاتونین، هورمونی است که توسط بدن ساخته می‌شود و می‌توانید از آن به شکل مکمل هم استفاده کنید. اگرچه غالبا از مکمل ملاتونین برای بهبود کیفیت خواب استفاده می‌شود، اما این مکمل فواید دیگری هم برای سلامتی دارد. به عنوان مثال، می‌تواند میزان فشار خون را در افراد مبتلا به پرفشاری خون کاهش دهد. بعضی مطالعات نشان داده‌اند که در زنان کاهش تولید ملاتونین در بدن ممکن است باعث پرفشاری خون شود.

۱۴. چای سبز

چای سبز فواید زیادی برای سلامتی دارد که یکی از آن‌ها درمان پرفشاری خون است. در تحقیقات مختلف مشاهده شده که نوشیدن چای سبز یا مصرف مکمل آن به مدت ۱۶-۳ هفته فشار خون را در بیماران مبتلا به پرفشاری خون و افراد سالم به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

۱۵. زنجبیل

مصرف مکمل‌های زنجبیل با دوز بالا می‌تواند به درمان پرفشاری خون کمک کند. شواهد علمی نشان می‌دهد که مصرف ۸ هفته مکمل‌ زنجبیل با دوز ۳ گرم، فشار خون را در افراد کمتر از ۵۰ سال به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. در بعضی مطالعات هم مشاهده شده که مصرف روزانه ۲ گرم پودر زنجبیل باعث کاهش فشار خون، تری گلیسیرید و قند خون ناشتا می‌شود.

احتیاط در استفاده از مکمل‌ها برای درمان فشار خون بالا

اگرچه بعضی مکمل‌های غذایی به درمان پرفشاری خون کمک می‌کنند، اما این بدان معنی نیست که همه‌ی مکمل‌ها بی‌خطر هستند. مهم است بدانید که بسیاری از مکمل‌ها ممکن است با داروها از جمله داروهای کاهنده‌ی فشار خون تداخل داشته باشند. علاوه بر این، زیاده‌روی در مصرف آن‌ها می‌تواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند.

همیشه باید قبل از مصرف هر نوع مکملی با پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه مشورت کنید. پزشکان می‌توانند با توجه به شرایط و نیاز شما دوز ایمن و مؤثر را مشخص کنند. همچنین به یاد داشته باشید که هیچ مکمل یا نوشیدنی خاصی نمی‌تواند جایگزین داروهای تجویز شده توسط پزشک شود. بنابراین، خودسرانه داروهای خود را قطع نکنید یا دوز آن‌ها را تغییر ندهید.

کلام پایانی

بعضی مکمل‌های غذایی مثل منیزیم، پتاسیم، سیر، روغن ماهی و زنجیل در درمان پرفشاری خون نقش دارند. با این حال، قبل از مصرف هر نوع مکملی با پزشک مشورت کنید تا میزان مصرف مکمل برایتان مشخص شود و مطمئن شوید که مکمل با داروهای شما تداخل نداشته باشد.

این مطلب فقط جنبه‌ی آموزش و اطلاع‌رسانی دارد. پیش از استفاده از توصیه‌های این مطلب حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.

منابع:

۱- medicalnewstoday.com

۲- digikala.com