احساس مزه فلزمانند در دهان به نام دیسگوسیا یا اختلال چشایی معروف است. تعدای از عوامل گوناگون می‌توانند بر پرزهای چشایی اثر بگذارند. ضمنا اختلالات چشایی در میان افراد بزرگسال شایع است. اگر شما هم دچار اختلال چشایی باشید، دریافت‌تان از مزه‌های ترش و شیرین و تلخ تغییر می‌کند و حتی مزه فلزمانند در دهانتان احساس می‌کنید.

احساس طعم فلز در دهان می‌تواند نشان‌دهنده‌ی یک بیماری جدی مانند مشکلات کلیوی یا کبدی، دیابت تشخیص داده نشده یا برخی سرطان‌ها باشد؛ اما این دلایل خیلی رایج نیست و معمولاً با علائم دیگر همراه است. اگر علامت دیگری ندارید علت این مشکل معمولاً خوش‌خیم است.

در این مطلب به بررسی شایع‌ترین علت‌های احساس مزه فلزمانند یا مزه‌ای ناآشنا در دهان می‌پردازیم:

بیماری لثه و بهداشت نامناسب دهان

بیماری لثه مانند التهاب لثه یا پریودنتیت، یک آبسه یا پوسیدگی دندان می‌تواند موجب مزه ناخوشایند در دهان شود. جریان خون نامناسب، عفونت‌ها و پسمانده‌های غذا در دهان می‌تواند بر تولید بزاق و جریان آن اثر بگذارد و سبب مزه‌ی ناخوشایندی در دهان شود. رعایت بهداشت دهان و دندان که شامل روزی دو بار مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک جهت چکاپ، بهترین راه پیشگیری از هر تغییری در مزه است که به خفظ سلامت دهان و دندان نیز کمک می‌کند.

داروهای تجویزی

برخی از داروها می‌توانند تغییر در حس چشایی را در لیست عوارض جانبی خود داشته باشند. این داروها شامل موارد زیر می‌شوند:

مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE‌) که برای فشارخون بالا تجویز می‌شوند (کاپتوپریل و پریندوپریل) می‌توانند مزه‌ی فلزمانند یا تلخ در دهان ایجاد کنند.
. آنتی‌بیوتیک‌ها مانند مترونیدازول و کلاریترومایسین.
. متفورمین که برای درمان دیابت به کار می‌رود.
. لیتیوم که برای درمان اختلال دو قطبی تجویز می‌شود.
. داروهای ضدافسردگی و آنتی‌هیستامین‌ها، این داروها می‌توانند دهان را خشک کرده و بر حس چشایی اثر بگذارند.
. کاربی‌مازول که برای درمان پُرکاری تیروئید استفاده می‌شود.

درمان‌های سرطان

رادیوتراپی یا شیمی‌درمانی در درمان سرطان می‌تواند بر حس چشایی اثر بگذارد. خوردن غذاهایی که طعم قوی دارند، مانند غذاهای تند، مکیدن آبنبات سفت یا جویدن زنجبیل می‌تواند به کنترل این عارضه جانبی کمک نماید.

بیماری‌های مزمن

تعدادی از بیماری‌ها می‌توانند حس چشایی را تغییر دهند از جمله بیماری پارکینسون، آسیب عصب، دیابت، زوال عقل و سکته مغزی. اگر نگران هستید که ممکن است دچار عارضه‌ای باشید حتما به پزشک مراجعه کنید.

مکمل‌های ویتامینی

مکمل‌های ویتامین که حاوی فلزاتی مانند مس، زینک (روی)، کرومیوم و منیزیم هستند می‌توانند سبب مزه‌ی فلزمانند در دهان شوند که بعد از پردازش مکمل ویتامین توسط بدن و دفع فلز از بدن، رفع خواهد شد.

داروهای سرماخوردگی و آنفلوانزا

داروهای معمولی سرماخوردگی و آنفلوآنزا حاوی ویتامین C و زینک هستند و می‌توانند مزه فلزمانند در دهان ایجاد کنند، خصوصا اگر قرص مکیدنی یا جوشان باشند.

عفونت سینوس‌ها، بینی یا حلق

عفونت سینوس‌ها می‌تواند بر حس چشایی و بویایی‌تان اثر بگذارد. التهاب در سینوس‌ها در شیوه‌ی دفع موکوس از حفره‌های بینی و کُند کردن حس چشایی اختلال ایجاد می‌‌کند. در نتیجه مزه‌ی مانده‌ای را در دهان احساس خواهید کرد، خصوصا اگر داروهایی هم برای پاکسازی سینوس‌ها مصرف می‌کنید.

اوایل بارداری

احساس ناخوشایند پیدا کردن نسبت به برخی از غذاها و تغییر در حس چشایی می‌تواند از علائم اولیه بارداری باشد. هورمون‌ها در بدنتان طی بارداری نوسان دارند که می‌تواند بر حس بویایی و چشایی اثر بگذارد. تغییرات حس چشایی موقتی بوده و با پیشرفت بارداری از بین می‌روند.

بد هضمی/ سوزش سردل

ریفلاکس اسید یا بد هضمی می‌تواند مشکلاتی برای چشایی ایجاد نماید که معمولا به صورت مزه‌ای تلخ یا احساس سوزش در انتهای دهان توصیف می‌شود. دلیل این وضعیت ناشی از بالا آمدن اسید و آنزیم‌های گوارشی از مری است که در صورت ضعیف شدن عضله اسفنکتر در بالای معده رخ می‌دهد. خوردن وعده‌های غذایی کوچک‌تر و مکررتر و استفاده از دارو برای درمان ریفلاکس اسید می‌تواند این علامت را نیز کنترل کند.

تب یونجه یا آلرژی

علائم معمول تب یونجه اغلب شامل گرفتگی یا آبریزش بینی می‌شود و این علائم می‌توانند همراه با مزه فلزمانند در دهان باشند که دلیل آن التهاب راه‌های هوایی بینی است. برای پیشگیری از چنین حالتی باید تا جایی که امکان دارد از آلرژن‌ها دوری کنید.

زوال عقل

در همه‌ی افراد با افزایش سن پُرزهای چشایی از بین می‌روند و ضعیف می‌شوند؛ اما برای کسانی که زوال عقل دارند، این تغییرات ممکن است به دلیل تغییراتی در مغز با سرعت بیشتری روی دهد. گاهی مزه‌ی غذا متفاوت با مزه‌ای می‌شود که قبلا احساس می‌کردید که پزشکان به آن «ناهنجاری‌های چشایی» می‌گویند. پرزهای چشایی با عصب‌هایی به مغز مرتبط اند و ناهنجاری‌های چشایی می‌توانند زمانی رخ دهند که بخشی از مغز که مربوط به چشایی است به درستی کار نمی‌کند.

قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی

استنشاق مقادیر زیادی از برخی مواد می‌تواند طعم فلزی را به دنبال داشته باشد.
حشره‌کش‌ها: طعم فلزی در دهان شما می‌تواند نشانه مسمومیت با آفت‌کش‌ها باشد.
سرب: اغلب در رنگ‌های سربی، گرد و غبار رنگ و خاک آلوده به رنگ یافت می‌شود، این عنصر شیمیایی دارای منابع دیگری نیز می‌باشد، از جمله آب، سفال و برخی لوازم آرایشی.
جیوه: این فلز سمی که معمولاً با ماهی و سایر غذاهای دریایی همراه است، می‌تواند در محل‌های ساخت و ساز و دماسنج‌های قدیمی نیز یافت شود.
این مواد شیمیایی می‌توانند نگرانی‌های قابل‌توجهی برای سلامتی ایجاد کنند، بنابراین اگر در معرض آن‌ها قرار گرفتید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

مزه‌ی فلزمانند در دهان و کووید – ۱۹

پزشکان مدت‌هاست که می‌دانند از دست دادن چشایی و بویایی از عوارض کووید – ۱۹ است اما برخی از افراد مزه‌ی فلزمانند در دهان را نیز گزارش کرده‌اند. معمولا این عارضه بعد از درمان علت اصلی برطرف می‌شود اما مزه‌ی فلزمانند ناشی از کووید – ۱۹ ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها بعد از بهبودی نیز وجود داشته باشد.

نکاتی برای جلوگیری از طعم فلزی
. بهداشت دهان و دندان از جمله مسواک زدن منظم دندان‌ها و زبان و نخ دندان کشیدن را رعایت کنید تا دهانتان را سالم نگه دارید.
. برای جلوگیری از خشکی دهان، که می تواند طعم فلزی ایجاد کند، هیدراته بمانید.
. قاشق، چنگال و بطری‌های آب فلزی، که موجب تشدید طعم فلز در دهان می‌شوند، را عوض کنید. در عوض مدل‌های شیشه‌ای یا سرامیکی را امتحان کنید.
. قبل از غذا دهانتان را با محلول جوش‌شیرین و آب گرم شستشو دهید. این کار می‌تواند تعادل pH دهانتان را تنظیم کرده و به خنثی‌سازی اسید و طعم فلز کمک کند.
. سیگار را ترک کنید؛ زیرا سیگار می‌تواند طعم فلز را تشدید کند.

. مکیدن یخ نیز یکی از راهکارهای کمک‌کننده است.
. آدامس نعنایی بدون قند بجوید تا مزه‌ی دهانتان بهتر و تازه شود.
. غذاهایی بخورید که طعم فلز را مخفی می‌کنند؛ مانند:
مرکبات، به ویژه آب‌لیمو و لیمو
غذاهای ترش مانند ترشی و سایر اقلام مبتنی بر سرکه
شیرین‌کننده‌ها مانند شربت افرا (که باید به مقدار کم استفاده شود)

با این حال‌، هر کاری که انجام می‌دهید، از اصل موضوع غافل نشوید. اگر دائم مزه‌ی فلزمانند را در دهانتان حس می‌کنید، سعی نکنید آن را ندیده بگیرید. به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی آن را پیدا کرده و کمکتان کند تا بیماری را درمان نمایید.

منبع: tebyan.net

قهوه به طور قابل توجهی بر جذب، انتشار، متابولیسم و ​​دفع بسیاری از داروها تأثیر می‌گذارد.

گاهی اوقات، شما ناچارید همه‌ی کارهای روزانه‌ی خود را با سایر امور هماهنگ کنید و در زمانی مناسب انجام دهید؛ اما آیا همین که مصرف داروهای خود را به یاد داشته باشید کافی است و مصرف آن همراه با نوشیدن قهوه اهمیتی ندارد؟ خوب، یک مطالعه‌ی جدید در مورد مصرف دارو در افراد دوست‌دار قهوه نگرانی‌هایی را به وجود آورده است.
آگاه شدن از یک کشف جدید در مورد یکی از فواید قهوه برای سلامتی، همیشه هیجان‌انگیز است. با این حال، یک بررسی جدید نشان داد که باید برای جلوگیری از تداخل، مصرف قهوه در زمانی بسیار نزدیک به دارو، مورد توجه قرار گیرد. این یافته با مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۰ توسط دو محقق داروساز در اتیوپی انجام شد، مطابقت دارد.

این مطالعه دقیق‌تر است و نشان داد که قهوه به طور قابل توجهی بر جذب، انتشار، متابولیسم و ​​دفع بسیاری از داروها تأثیر می‌گذارد.

نکته‌ی کلیدی این است که قهوه می‌تواند اثرات یا جذب برخی از داروهای رایج را تشدید کند. که این به نوبه‌ی خود می‌تواند در هدف نهایی یعنی بهره‌مندی از اثر کامل دارو، تداخل ایجاد کند. به خواندن این مطلب ادامه دهید تا ببینید مصرف قهوه معمولاً بر کدام داروها  تأثیر می‌گذارد.

داروهای تیروئید

متخصصین می‌گویند که داروهای مربوط به تیروئید، به ویژه، باید با معده خالی مصرف شوند، و حداقل به مدت نیم ساعت هیچ چیز دیگری نباید مصرف شود. دلیل این است که بدن بتواند داروی تیروئید را جذب کند.

داروهای پوکی‌استخوان

اگر شما همراه با داروی پوکی استخوان خود قهوه مصرف می‌کنید موجب کاهش یافتن اثر داروی خود خواهید شد.

داروی رفلاکس اسید

پزشکان می‌گویند داروهای ضد رفلاکس اسید معده، وقتی به عنوان اولین چیز در صبح، قبل از خوردن یا نوشیدن هر چیز دیگری مصرف می‌شوند، بهترین عملکرد را دارد.
همچنین باید به خاطر داشته باشید که به این دلیل که قهوه حاوی اسید است، ممکن است مشکلی که به خاطر آن، دارو مصرف می‌کنید، را تشدید کند.

داروهای تورم پا

به اعتقاد متخصصین به طور کلی کافئین، هورمونی را که موجب تحریک احتباس آب در بدن می‌شود، سرکوب می‌کند، بنابراین یک ماده‌ی دیورتیک است. این بدان معناست که کافئین موجود در قهوه می‌تواند داروهای مدر را تقویت کند؛ مانند داروهای مورد استفاده برای درمان ورم پاها.

داروهای نارسایی قلبی

همچنین، به دلیل خاصیت ادرارآور بودن کافئین، بیماران تحت درمان نارسایی قلبی باید مواظب نوشیدن قهوه دارای کافئین باشند.

داروهای ضدفشارخون بالا

هنگامی که داروهای درمان فشار خون بالا با قهوه ترکیب می‌شود، نیز ممکن است باعث ایجاد یک اثر دیورتیک شدیدتر شوند. ما باید به اثر افزایشی این مواد در کنار هم توجه کنیم.

داروهای درمان کم‌توجهی

به گفته‌ی متخصصین اگر به علت تشخیص حواس پرتی، بیش فعالی یا تکانشگری از دارو استفاده می‌کنید، باید بدانید که کافئین موجود در قهوه می‌تواند همه چیز را تشدید کند و احتمالاً سیستم بدن شما کمتر از دارو سود خواهد برد.

داروی سرماخوردگی

برخی داروهای سرماخوردگی، مانند سودافد، محرک هستند. اگر مایلید که در دوران سرماخوردگی در طی روز خواب کوتاهی داشته باشید، توجه کنید که نوشیدن قهوه در حین مصرف برخی داروهای ضدسرماخوردگی می‌تواند استراحت را دشوارتر کند.
این‌ مواردی که بدان اشاره شد به این معنا نیست که شما باید این نوشیدنی محبوب‌تان را رها کنید. بلکه نیاز است برای مصرف داروهایتان برنامه‌ریزی کنید تا تداخلی با قهوه‌ی مصرفی‌تان نداشته باشند.

منبع: tebyan.net

بدن ما می‌تواند انواع ضایعات و سموم متابولیتی را از طریق مکانیسم‌های گوناگون دفع کند اما چه خواهد شد اگر بدن، توانایی‌اش برای دفع مواد سمی را از دست بدهد؟ این اتفاق می‌تواند منجر به بالا رفتن سطح کراتینین و احتمالا عوارض جدی بعدی شود.

بالا بودن کراتینین چه عوارضی دارد؟ چگونه می‌توانیم سطح کراتینین خونمان را در حدی متعادل نگه داریم؟ این مطلب را بخوانید تا در مورد کراتینین خون بیشتر بدانید.

کراتینین چیست؟

کراتینین یک فرآورده متابولیکی از کراتین و یک محصول جانبی از متابولیسم عضله است. کراتین یک مولکول مهم است که به تولید انرژی و بهبود عملکرد ورزشی کمک می‌کند. تقریبا ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل شده و از طریق خون به کلیه‌ها انتقال داده می‌شود. کلیه‌ها، مقدار زیادی از کراتینین را فیلتر کرده و ان را از طریق ادرار از بدن دفع می‌کنند.
پایین بودن کراتینین در ادرار می‌تواند نشان‌دهنده‌ی بالا بودن کراتینین در خون باشد و در برخی موارد عارضه‌ای نگران کننده است.

کراتینین: سطح نرمال

سطح کراتینین در بدن شما معمولا بستگی به توده عضلانی، جنسیت، سن و دیگر فاکتورهای سلامتی‌ دارد. سطح کراتینین خون معمولا با معیار میلی‌گرم در دسی‌لیتر اندازه‌گیری می‌شود.

افراد سنین بالاتر نسبت به سایر افراد بزرگسال کراتینین پایین‌تری دارند و بدنسازها ممکن است نسبت به بیشتر افراد بزرگسال دارای کراتینین بالاتری باشند. علتش هم این است که عضلات افراد سنین بالا تحلیل رفته است در حالی که بدنسازها در مقایسه با بیشتر افراد عادی عضلات بیشتری دارند. همچنین کسانی که دچار هرگونه اختلالی در عضلات خود هستند ممکن است سطح کراتینین خونشان به میزان چشمگیری پایین‌تر باشد.

چرا سطح کراتینین خون نباید بالا باشد؟

بالا بودن سطح کراتینین خون در صورت عدم درمان عوارض زیر را به دنبال خواهد داشت:

. آسیب به کلیه‌ها
در صورتی که سطح کراتینین بالاتر از حد نرمال برود و مداوا نشود به کلیه‌ها آسیب خواهد زد.

. افزایش ریسک بیماری قلبی و عروقی
بالا بودن کراتینین، ریسک ابتلا به بیماری‌ قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد.

. ایجاد اختلالات تنفسی
بالا بودن کراتینین می‌تواند موجب اختلالات تنفسی شود؛ اما چگونگی این ارتباط هنوز مشخص نیست.

روش‌های طبیعی پایین آوردن سطح کراتینین

. سرکه سیب
تشکیل سنگ کلیه می‌تواند سطح سرُمی کراتینین را تا حدی بالا ببرد. سرکه سیب حاوی اسیداستیک است که می‌تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را کاهش دهد. ضمنا سرکه سیب خاصیت ضدمیکروبی دارد که به مبارزه با عفونت‌های باکتریایی کمک کرده و می‌تواند جلوی افزایش سطح کراتینین خون را بگیرد. البته مطالعه‌ی علمی در این زمینه کم انجام شده است. یک قاشق مرباخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب گرم بریزید، مقداری عسل به آن اضافه کنید و روزی یک بار بنوشید، ترجیحا همراه با یک رژیم غذایی پُرکربوهیدرات.

. خربزه تلخ
خربزه تلخ سرشار از  انواع املاح، ویتامین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر است. شواهد علمی نشان می‌دهند خربزه تلخ می‌تواند مثل یک ادرارآور طبیعی عمل کند، جریان خون را بهبود بخشد و کلیه‌ها را برای کاهش کراتینین خون تقویت نماید. اما تحقیقات انجام شده در این زمینه محدودند. هر روز نصف فنجان آب خربزه تلخ بنوشید.
هشدار: در مصرف خربزه تلخ یا عصاره آن زیاده‌روی نکنید.

. دارچین
دارچین یک ادرارآور طبیعی است. برخی از افراد باور دارند دارچین می‌تواند موجب بهبود قابلیت فیلتر کردن کلیه‌ها شود و سطح کراتینین بدن را تنظیم نماید.
یک دوم قاشق غذاخوری دارچین را با آب گرم مخلوط کرده و روزی یک بار بنوشید.

. چای بابونه
استفاده از چای بابونه می‌تواند سطح کراتینین را پایین بیاورد. گیاه بابونه را به یک فنجان آب داغ اضافه کنید و بگذارید ده دقیقه دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و کمی عسل اضافه نمایید. می‌توانید چای بابونه را روزی سه تا چهار بار بنوشید.

. چای سبز
چای سبز یک آنتی اکسیدان طبیعی است و خاصیت ادرارآوری دارد. ذات ادرارآوری چای سبز می‌تواند به قابلیت تصفیه‌کنندگی کلیه‌ها کمک کرده و ادرار را افزایش دهد، بنابراین سطح کراتینین را کاهش خواهد داد. مقداری چای سبز را ده دقیقه دم کنید، اجازه دهید کمی سرد شود و عسل به آن اضافه کنید. می‌توانید روزی دو تا سه بار چای سبز بنوشید.

. سیر
سیر یک آنتی‌اکسیدان طبیعی است و به عنوان یک ادرارآور نیز عمل می‌کند. سیر کمک می‌کند ضایعات سمی از بدن خارج شده و سطح کراتینین پایین بیاید. همچنین سیر سطح آهن پلاسما را افزایش داده و سطح هموگلوبین را بهبود می‌دهد. می‌توانید چهار یا پنج حبه سیر را بجوید یا سیر له شده را به سالادها و دیگر غذاهایتان اضافه کنید. این کار را روزی یکی دو بار انجام دهید.

. زنجبیل
زنجبیل حاوی فلاوونوئیدها و اتانول است که خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند و از کلیه‌ها در برابر آسیب محافظت کرده و سطح کراتینین را پایین می‌آورند. یک تکه دو سانتی‌متری از زنجبیل را در آب جوش بیندازید و بگذارید ده دقیقه دم بکشد. کمی عسل به آن اضافه کرده و فورا مصرف کنید. می‌توانید چای زنجبیل را روزی سه بار بنوشید.

. آب نارگیل
نارگیل سرشار از ویتامین C می‌باشد و می‌تواند کراتینین خون را پایین بیاورد و کلیه‌ها را سالم و بدون سنگ نگه دارد. روزی یک لیوان آب نارگیل بنوشید.
هشدار: در روز بیشتر از یک لیوان آب نارگیل ننوشید چون ممکن است اثر منفی بر کلیه‌ها بگذارد.

. آب کرن‌بری
کرن‌بری که تقریبا همان زغال اخته خودمان است، اسید کوئینیک دارد که جلوی تشکیل سنگ کلیه را می‌گیرد. روزی یک فنجان متوسط آب کرن‌بری بنوشید.

. روغن زیتون
روغن زیتون فعالیت ضدتشکیل سنگ کلیه در بدن دارد و می‌تواند سطح کراتینین خون را نیز پایین بیاورد. روزانه یک قاشق روغن زیتون به سالادتان اضافه کنید.
هشدار: هنگام استفاده از روغن زیتون در پخت و پز آن را زیاد گرم نکنید.

اگر سطح کراتینین خونتان بالاست از مصرف چه غذاهایی باید پرهیز کنید؟

. اسفناج
اسفناج سرشار از پتاسیم است و ضمنا اگزالات زیادی دارد که می‌تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را بالا ببرد.

. غذاهای کنسروی
غذاهای کنسروی سدیم زیادی دارند. سدیم برای افزایش طول عمر مواد غذایی کنسروی به آن‌ها اضافه می‌شود. این سدیم می‌تواند تاثیرات بدی روی عملکرد کلیه‌ها داشته باشد و حتی علائم موجود را بدتر کند.

. محصولات لبنی
محصولات لبنی منبع فسفرند. افرادی که بیماری مزمن کلیوی دارند باید مصرف لبنیات را محدود نمایند زیرا فسفر می‌تواند تعادل کلسیم بدن را به هم بزند و منجر به تجمع ضایعات پروتئینی در بدن شده و به کلیه‌ها فشار وارد کند.

. نوشیدنی‌های صنعتی
نوشیدنی‌های رنگی پُر از فسفر هستند تا طعم و ظاهر بهتری پیدا کنند. اما اگر در حال حاضر مشکلاتی در کلیه‌تان دارید بهتر است از مصرف انواع نوشیدنی‌های صنعتی پرهیز کنید تا فسفر زیادی به کلیه‌هایتان فشار وارد نکند.

. نان گندم کامل
نان گندم کامل پُر از فسفر، پتاسیم و سدیم است و می‌تواند برای افرادی که مشکلات کلیوی دارند نامناسب باشد. غلات کامل موجود در نان گندم کامل دارای درصد بالاتری از سدیم نسبت به نان سفید هستند. همچنین از مصرف غذاهای فرآوری شده، چیپس و خیارشور اجتناب کنید زیرا این مواد غذایی پُر از سدیم‌اند.

توصیه‌هایی برای پیشگیری

. از مصرف مکمل کراتین خودداری کنید زیرا می‌تواند احتمال تجمع کراتینین را افزایش دهد.
. مصرف پروتئین را کاهش دهید زیرا می‌تواند تجمع پروتئین را در بدن افزایش داده و سطح کراتینین را بالا ببرد.
. غذاهای فیبردار بیشتر مصرف کنید، مانند غلات کامل، حبوبات، سبزیجات و میوه‌ها.
. شواهد علمی همیشه نشان داده‌اند مصرف زیاد نمک می‌تواند اثرات منفی بر عملکرد کلیه‌ها بگذارد، بنابراین توصیه می‌شود کمتر نمک مصرف کنید.
. بعد از مشورت با پزشک می‌توانید بعضی از آساناهای یوگا را که چرخش ستون فقرات را شامل می‌شوند انجام دهید.

علل بالا بودن سطح کراتینین

اگر عملکرد کلیه‌ها در اثر هرگونه عارضه‌ای دچار اختلال شود می‌تواند سطح کراتینین را بالا ببرد. برخی از شایع‌ترین علت‌های بیماری‌های مزمن کلیوی یا بالا بودن سطح کراتینین در افراد بزرگسال شامل موارد زیر می‌شود:

. دیابت
دیابت گاهی می‌تواند منجر به افزایش کراتینین شود.

. فشار خون بالا
فشار خون کنترل نشده می‌تواند سطح کراتینین را در بدن بالا ببرد.

. عفونت‌های مجاری ادراری
عفونت‌های مجاری ادراری می‌تواند سبب افزایش کراتینین شود.

. داروهایی مانند سایمتیدین
سایمتیدین برای درمان اسیدی شدن معده و زخم معده به کار می‌رود. مصرف مداوم سایمتیدین می‌تواند کراتینین را افزایش دهد.

علائم بالا بودن سطح کراتینین

علائم کراتینین بالا و اختلال در عملکرد کلیه اغلب طیف گسترده‌ای دارد و ممکن است به هم مرتبط نباشند. برخی از افراد ممکن است بیماری شدید کلیوی و سطح بالایی از کراتینین داشته باشند اما کاملا بدون علامت، در حالی که عده‌ای دیگر معمولا دارای علائمی مانند موارد زیر هستند:
. تورم یا اِدم
. تنگی نفس
. دهیدراسیون بدن
. خستگی
. تهوع و استفراغ
. اختلال حواس
اگر سطح کراتینین‌تان بالاست حتما باید به طور دوره‌ای و منظم وضعیت کلیه‌هایتان بررسی شود. روش‌هایی برای بررسی سلامت کلیه‌ها از جهت هرگونه ناهنجاری وجود دارند.

تشخیص

اگر آزمایش خون شما نشان بدهد که سطح کراتینین خون‌تان بالاست، تست‌های زیر روی شما انجام خواهد شد:

. آزمایش نیتروژن اوره خون یا BUN
در این آزمایش عملکرد کلیه‌ها به‌وسیله‌ی سنجش مقدار نیتروژن اوره در خونتان بررسی می‌شود. نیتروژن اوره خیلی زیاد یا خیلی کم اغلب نشانگر مشکلات کلیوی است.

. آزمایش GFR
این آزمایش میزان فیلتراسیون گلومرولی (رگ‌های خونی در کلیه‌ها) را نشان می‌دهد. میزان نرمال GFR‌ در یک فرد سالم، ۹۰ تا ۱۲۰ میلی‌لیتر در دقیقه می‌باشد. هر عددی کمتر از این، نشانگر اختلال در عملکرد کلیه و بالا بودن کراتینین است.

. آنالیز ادرار
در این آزمایش، ادرار از جهت فیزیکی و شیمیایی آنالیز می‌شود و از جهت وجود پروتئین، گلوکز و گلبول‌های قرمز خون مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در نهایت این که:

کراتینین بالا در صورت عدم درمان می‌تواند تهدیدی برای سلامتی باشد. از این رو مهم است به طور دوره‌ای تست‌هایی انجام دهید تا در صورت بروز مشکل، زودتر اقدامی انجام دهید. هر چند توصیه‌های ارائه شده مفیدند اما پیش از استفاده از هر راهکار خانگی و طبیعی با پزشکتان مشورت کنید.

منبع: tebyan.net

به گزارش سایت healthline.com

سیستم‌ایمنی وظایف مهمی در بدن دارد و وظیفه‌ی اصلی مقابله با بیماری‌ها بر دوش آن است. با داشتن رژیم غذایی سالم و مفید می‌توانید به تقویت سیستم‌ایمنی کمک کنید. برخی مکمل‌ها نیز می‌توانند در صورت ناکافی بودن رژیم غذایی در تقویت سیستم‌ایمنی بدن موثر باشند.

نقش رژیم غذایی و مکمل در تقویت سیستم‌ایمنی بدن

سیستم‌ایمنی بدن مجموعه‌‌ای پیچیده است که از سلول‌ها، فرایندها و ترکیبات شیمیایی تشکیل شده است. این مجموعه به طور مداوم از بدن در برابر عوامل بیماری‌زا مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها و سموم دفاع می‌کند. حفظ سلامتی سیستم‌ایمنی در طول سال کلید جلوگیری از بیماری‌ها و عفونت‌ها است. انتخاب سبک زندگی سالم شامل مصرف مواد غذایی مفید و مغذی، داشتن خواب کافی و ورزش منظم مهم‌ترین راهکار برای تقویت سیستم‌ایمنی بدن است.

علاوه بر این، پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف بعضی از مکمل‌ها می‌تواند به بهبود واکنش‌های سیستم‌ایمنی و افزایش توانایی آن در مقابله با بیماری‌ها کمک کند. این مکمل‌ها حاوی بعضی از ویتامین‌ها، مواد معدنی، عصاره‌ی گیاهان دارویی یا سایر ترکیبات شیمیایی مؤثر هستند. البته بعضی از مکمل‌ها با بعضی از داروها تداخل دارند و بعضی از مکمل‌ها برای افرادی که شرایط پزشکی خاصی دارند مناسب نیستند. اگر با تجویز پزشک یا بدون نسخه دارو مصرف می‌کنید یا شرایط پزشکی خاصی دارید، قبل از اینکه مصرف هر نوع مکملی را شروع کنید با پزشک مشورت کنید.

مکمل‌های مفید برای تقویت سیستم‌ایمنی بدن

در ادامه مکمل‌هایی را معرفی می‌کنیم که به عنوان تقویت‌کننده‌ی سیستم‌ایمنی شناخته می‌شوند.

۱. ویتامینD

ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که سیستم‌ایمنی برای سالم ماندن و داشتن عملکرد مطلوب به آن نیاز دارد. ویتامین D باعث می‌شود مونوسیت‌ها و ماکروفاژها در مقابله با عوامل بیماری‌زا مؤثرتر عمل کنند. مونوسیت‌ها و ماکروفاژها دو نوع مختلف از گلبول‌های سفید خون هستند که بخش مهمی از عملکرد دفاعی سیستم‌ایمنی را بر عهده دارند. همچنین ویتامین D التهاب را کاهش می‌دهد و از این طریق به سیستم‌ایمنی کمک می‌کند تا واکنش‌های بهتری نشان دهد.

بسیاری از مردم دچار کمبود ویتامین D هستند و کمبود این ویتامین مهم می‌تواند روی عملکرد سیستم‌ایمنی تأثیر منفی بگذارد. در حقیقت، سطوح پایین ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند آنفلوانزا و آسم آلرژیک در ارتباط است.

بعضی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف مکمل حاوی ویتامین D می‌تواند در بهبود واکنش‌های سیستم‌ایمنی مؤثر باشد. برای نمونه، پژوهشی که به تازگی انجام شد نشان داد مصرف این مکمل‌ها می‌تواند از ابتلا به عفونت‌های دستگاه تنفسی جلوگیری کند.

همچنین بعضی دیگر از پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف مکمل حاوی ویتامین D در افرادی که به بعضی از عفونت‌های خاص مانند هپاتیت C و HIV مبتلا شده‌اند می‌تواند اثربخشی درمان‌های ضدویروسی را افزایش ‌دهد.

میزان نیاز روزانه‌ی افراد به ویتامین D، به سطح ویتامین D موجود در خون بستگی دارد؛ برای بیشتر افراد بین ۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ واحد در روز کافی است.

۲. زینک (روی)

زینک یک ماده‌ی معدنی است که در تقویت سیستم‌ایمنی و بهبود عملکرد آن نقش اساسی دارد. به همین دلیل بسیاری از مکمل‌های دارویی و بعضی از داروها حاوی زینک هستند. سلول‌های سیستم‌ایمنی برای رشد و ارتباط بین سلولی به زینک نیاز دارند.

زینک نقش مهمی در واکنش التهابی ایفا می‌کند، به‌طور ویژه از سد خونی مغزی (BBB) محافظت می‌کند و به جلوگیری از ورود عوامل بیماری‌زای خارجی کمک می‌کند.

کمبود زینک به طور قابل توجهی روی عملکرد مطلوب سیستم‌ایمنی تأثیر می‌گذارد و در نتیجه خطر ابتلا به عفونت‌ها و بیماری‌ها مانند ذات‌الریه را افزایش می‌دهد. پژوهش‌‌ها نشان می‌دهند ۱۶ درصد از عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی در سراسر جهان به دلیل کمبود زینک ایجاد شده‌اند. حدود ۲ میلیارد نفر در سراسر جهان دچار کمبود زینک هستند و کمبود این ماده‌ی مغذی در سالمندان شایع‌تر است. بر اساس آمار تخمین زده می‌شود ۳۰ درصد سالمندان تحت تأثیر کمبود زینک قرار دارند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف مکمل‌های حاوی زینک نه تنها از ابتلا به عفونت‌های دستگاه تنفسی مانند سرماخوردگی پیشگیری می‌کند، بلکه در افراد مبتلا به این بیماری‌ها مدت بیماری را هم کاهش می‌دهد. به علاوه اینکه اثر ضدویروسی هم دارد.

اگر مصرف روزانه‌ی زینک از ۴۰ میلی‌گرم تجاوز نکند، مصرف آن در طولانی‌مدت برای بزرگ‌سالان سالم معمولاً بی‌خطر است. مصرف دوزهای بیشتر می‌تواند با جذب مس تداخل داشته باشد و این تداخل خطر ابتلا به عفونت‌ها را افزایش می‌دهد.

۳. ویتامین C

محبوب‌ترین مکملی که برای پیشگیری از عفونت‌ها و مقابله با آن‌ها مصرف می‌شود ویتامین C است و شاید دلیل این محبوبیت نقش مهمی است که این ویتامین در سلامت سیستم‌ایمنی دارد. این ویتامین به بهبود عملکرد سلول‌های سیستم‌ایمنی کمک می‌کند و توانایی آن‌ها در مقابله با عفونت‌ها را افزایش می‌دهد. همچنین بدن برای فرایند طبیعی مرگ یاخته به ویتامین C نیاز دارد. در این فرایند سلول‌های قدیمی پاکسازی می‌شوند و سلول‌های جدید جای آن‌ها را می‌گیرند. فرایند طبیعی مرگ یاخته فرایندی است که باعث حفظ سلامت سیستم‌ایمنی می‌شود.

همچنین ویتامین C عملکرد آنتی‌اکسیدانی دارد و به شکلی مؤثر از بدن در برابر آسیب‌های ناشی از استرس اکسیداتیو محافظت می‌کند. رادیکال‌های آزاد مولکول‌های واکنش‌پذیری هستند که تجمع آن‌ها در بدن باعث استرس اکسیداتیو می‌شود. استرس اکسیداتیو می‌تواند سلامت سیستم‌ایمنی را با مشکل مواجه کند و باعث ایجاد بسیاری از بیماری‌ها می‌شود.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف مکمل‌های حاوی ویتامین C می‌تواند شدت و مدت بیماری را در عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی کاهش دهد.

نتایج پژوهش‌ها تأیید می‌کنند که مصرف مکمل‌های حاوی ویتامین C در افرادی که از طریق رژیم غذایی به میزان کافی این ویتامین را دریافت نمی‌کنند می‌تواند تأثیر فراوانی در سلامت سیستم‌ایمنی داشته باشد. بالاترین میزان مجاز برای مصرف روزانه‌ی ویتامین C ۲۰۰۰ میلی‌گرم است. معمولاً مکمل‌های حاوی ویتامین C برای مصرف روزانه در دوزهای بین ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم تولید می‌شوند.

سایر مکمل‌های تقویت‌کننده‌ی سیستم‌ایمنی

علاوه بر مکمل‌هایی که معرفی شدند، بسیاری از مکمل‌های دیگر هم می‌توانند به بهبود واکنش‌های سیستم‌ایمنی کمک کنند:

۴. سلنیوم

سلنیوم یک ماده‌ی معدنی است که برای حفظ سلامت سیستم‌ایمنی ضروری است. پژوهش‌هایی که روی حیوانات انجام شده‌اند نشان می‌دهند مکمل‌های حاوی سلنیوم می‌توانند توانایی سیستم‌ایمنی در مقابله با گونه‌های مختلف ویروس‌ آنفلوانزا مانند H1N1 را افزایش دهند.

۵. سیر

سیر خواص ضدالتهابی و ضدویروسی دارد و در این اثربخشی‌ها بسیار مؤثر عمل می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند سیر گلبول‌های سفید خون از نوع محافظ مانند سلول‌های کشنده طبیعی (NK) و ماکروفاژها را تحریک می‌کند و از این طریق در بهبود سلامت سیستم‌ایمنی مؤثر است. البته تعداد کمی از این پژوهش‌ها روی انسان انجام شده‌اند.

۶. شیرین‌بیان

شیرین‌بیان حاوی ترکیبات مختلفی است. یکی از این ترکیبات گلیسیرریزین است که می‌تواند به مقابله با عفونت‌های ویروسی کمک کند. بر اساس آزمایشات انجام‌شده، گلیسیرریزین عملکرد ضدویروسی دارد. سندرم تنفسی حاد یا سارس ناشی از فعالیت کروناویروسی به نام سارس (SARS-CoV) است. در آزمایشات مشخص شد گلیسیرریزین می‌تواند مانع فعالیت بیشتر این ویروس در بدن شود. فقط کسانی فشارخون یا تپش قلب دارند آن را مصرف نکنند.

۷. ویتامین‌های گروه B

ویتامین‌های گروه B مانند پیریدوکسین (B6) و کوبالامین (B12) نقش مهمی در بهبود واکنش‌های سیستم‌ایمنی دارند. کمبود این ویتامین‌ها که در بیشتر بزرگ‌سالان مشاهده می‌شود، می‌تواند سلامت سیستم‌ایمنی را با مشکل مواجه کند.

۸. کورکومین

کورکومین اصلی‌ترین ماده‌ی مؤثره‌ای است که در زردچوبه وجود دارد. این ترکیب شیمیایی فعال یک آنتی‌اکسیدان قوی است. پژوهش‌هایی که روی حیوانات انجام شده‌اند نشان می‌دهند کورکومین می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم‌ایمنی کمک کند.

۹. سرخارگل (اکیناسه)

سرخارگل گیاهی از تیره‌ی کاسنی‌ها است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند سرخارگل می‌تواند در بهبود سلامت سیستم‌ایمنی مؤثر باشد. همچنین سرخارگل می‌تواند در برابر تعدادی از ویروس‌های تنفسی مانند ویروس سین‌سیشیال تنفسی و راینو ویروس (ویروس سرماخوردگی انسانی) عملکرد ضدویروسی داشته باشد.

بر اساس نتایج پژوهش‌های علمی، همه‌ی مکمل‌های معرفی‌شده در این قسمت تقویت‌کننده‌ی سیستم‌ایمنی هستند. اما به این نکته هم توجه کنید؛ بسیاری از تأثیراتی که این مکمل‌ها می‌توانند روی سلامت سیستم‌ایمنی داشته باشند، به‌طور کامل در انسان‌ آزمایش نشده است و به همین دلیل باید پژوهش‌های بیشتری در این زمینه انجام شود.

 کرونا و مکمل‌های تقویت سیستم‌ایمنی بدن

یک نکته‌ی مهم؛ هیچ مکملی نمی‌تواند بیماری‌ها را درمان کند یا از ابتلا به آن‌ها پیش‌گیری کند.

در شرایط همه‌گیری COVID-19، توجه به این نکته بسیار مهم است که مصرف مکمل‌ها، رژیم‌های غذایی یا بعضی از تغییراتی که در سبک زندگی ایجاد می‌کنید نمی‌توانند از شما در برابر ابتلا به این بیماری محافظت کنند. تنها فاصله‌گذاری اجتماعی و رعایت کامل شیوه‌نامه‌های بهداشتی است که ضامن سلامتی شما است. به علاوه اینکه هنوز پژوهش‌ها و شواهد علمی تأثیر مصرف مکمل‌ها در پیشگیری از ابتلا به COVID-19 را تأیید نمی‌کنند و حتی این مطلب درباره‌ی مکمل‌هایی که خواص ضدویروسی دارند هم ثابت نشده است.

برای نمونه، مکمل‌های حاوی ویتامین D به دلیل تأثیری که روی عملکرد و سلامت سیستم‌ایمنی دارند، در ارتباط با COVID-19 بارها مورد بررسی قرار گرفته‌اند. این پژوهش‌ها نشان دادند این مکمل‌ها تنها در تسریع روند بهبودی مؤثر هستند و از افزایش التهاب در دستگاه تنفسی جلوگیری می‌کنند. پژوهشگران با بررسی پژوهش‌ها اعلام کرده‌اند برای اینکه به منظور درمان یا پیشگیری از ابتلا به COVID-19 مصرف مکمل‌های حاوی ویتامین D را توصیه کنند باید پژوهش‌های گسترده‌تری انجام شود.

نکات پایانی

مکمل‌های زیادی در بازار عرضه می‌شوند که می‌توانند به تقویت سیستم‌ایمنی و بهبود سلامت آن کمک کنند. برای نمونه، مکمل‌های حاوی زینک، ویتامین C یا ویتامین D به عنوان مکمل‌های تقویت‌کننده‌ی سیستم‌ایمنی شناخته می‌شوند و پژوهش‌های علمی هم تأثیرات مفید آن‌ها را تأیید می‌کنند.

در حالی که این مکمل‌ها می‌توانند فوایدی برای سیستم‌ایمنی داشته باشند اما نمی‌توانند جایگزین سبک زندگی سالم باشند و نباید از آن‌ها به عنوان یک جایگزین استفاده کرد. رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی، خواب کافی، ورزش منظم و ترک سیگار بعضی از مهم‌ترین راهکارها برای حفظ سلامت سیستم‌ایمنی هستند و خطر ابتلا به بیماری‌ها و عفونت‌ها را کاهش می‌دهند.

اگر تصمیم دارید از مکمل‌های تقویت‌کننده‌ی سیستم‌ایمنی استفاده کنید، در مرحله‌ی اول با پزشک مشورت کنید چرا که ممکن است بعضی از مکمل‌ها با بعضی از داروها تداخل داشته باشند یا اینکه برای همه‌ی افراد مناسب نباشند.

این مطلب صرفا جنبه‌ی آموزش و اطلاع‌رسانی دارد. پیش از استفاده از توصیه‌های این مطلب حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.

منابع:

۱- healthline.com

۲- digikala.com