۱- مواد قندی و نشاستهای
میتوانید این موارد را مصرف کنید ( نان جو، ماکارونی، نان معمولی سنگک یا تافتون، نان سفید، نانهای شیرینی مختلف.)
۲- سبزیجات خام
مواردی که میتوانید مصرف کنید ( سالاد بدون سس، آب سبزیجات، تمام سبزیهای خام مثل کرفس، کاهو، خیار، جعفری، تره، گشنیز، ریحون، پونه، ترتیزک ) البته باید شخص دچار کولیت ( قولنج معدی) نباشد.
۳- میوهها
تمام میوههای تازه، کمپوت میوه و آبمیوه میتوان استفاده کرد، مصرف این موارد ممنوع است ( شاهبلوط و خشکبار).
۱- مواد نشاستهای و قندی
انواع نانهای مختلف به صورت برشته شده، برنج کم چرب، شیرینیهای خشک، بیسکویت، ماکارونی
( انواع شیرینهای تازه و مرباها ممنوع است.)
۲- سبزیجات خام
(به صورت خام ممنوع است.)
۳- میوهها
انواع میوه فقط به صورت کمپوت
( آبمیوه، میوه تازه و خشکبار ممنوع است.)
۴- لبنیات
شیر تازه کم چرب، پنیر تازه و بینمک، ماست تازه به مقدار کم
( پنیر کهنه، سرشیر و خامه، ماست چکیده مصرف نشود.)
۵- سبزیجاتتازه و پخته
کنگر، کرفس، هویج بهصورت آبپز
( سایر سبزیجات چون بادمجان، قارچ، ترشک ممنوع است.)
۶- حبوبات
( انواع حبوبات مثل عدس، لوبیا، لپه ممنوع است فقط کمی بهصورت پوره.)
۷- تخممرغ
تخممرغ فقط یکی در هفته به صورت خام یا عسلی
( املت،ذنیمرو، تخممرغ پخته شده ممنوع است.)
۸- ماهی
ماهیهای تازه و لاغر، قزلآلا و آزاد بهصورت کبابی
۹- سیبزمینی
بهصورت تنوری و آبپز ( از سیبزمینیهای سرخ شده پرهیز شود.)
۱۰- گوشت
گوشت گوسفند، گاو، گوساله، بیچربی و فقط کبابی، گوشت پرندگان کبابی یا آبپز
( گوشت خرگوش، گوشتهای سسدار و گوشت شکار ممنوع است.)
منبع: کتاب پزشک خودتان باشید ترجمه و تالیف پروفسور محمدحسین حاجبی
آرتروز زانو و تمامی مفاصل به دو دسته اولیه وثانویه تقسیم میشود و آرتروز اولیه اغلب به دلیل افزایش سن و تغییرات فیزیولوژیکی بدن است که پدیده پیری در همه سلولهای بدن با افزایش سن رخ میدهد و اگر پیری در بافت غضروفی اتفاق بیفتد سبب تغییراتی در آن مانند کاهش آب و ضخامت غضروف میشود که در نهایت آرتروز در بافت غضروفی را سبب میشود.
برخی فاکتورها مانند ژنتیک و وزن بدن در ابتلا به آرتروز اولیه موثر هستند، نوع ثانویه علتهای دیگری به جز دلایل اولیه برای ابتلا به آرتروز و ساییدگی مفاصل از قبیل تغییرات راستای اندام تحتانی به صورت پاهای پرانتزی همچنین آسیبهای مفصلی مانند ضایعات لیگامانی، شکستگی های داخلی مفصلی, رماتیسم, نقرس و بیماریهای التهابی داخل مفصلی که میتواند باعث تغییراتی در غضروف مفصل و تبدیل به ساییدگی و آرتروز مفصل شود.
نوع اولیه به طور معمول در سنین بالاتر رخ میدهد و همان طور که با افزایش سن موی سر سفید میشود و تغییراتی در بینایی رخ میدهد، تغییراتی در بافت غضروفی نیز ایجاد میشود که زمینههای ژنتیک و افزایش وزن میتواند باعث تشدید آرتروز شود.
دلایل دیگری به جز افزایش سن دارد که شکستگی ها،ضایعات لیگامانی، بیماری های التهابی مفصلی مانند رماتیسم و بیماریهای متابولیک را میتوان دراین خصوص نام برد که باعث شیوع بیماری آرتروز در سنین پایینتر و جوانی میشود.
باید از عواملی که باعث تشدید آرتروز میشود جلوگیری کرد که در این خصوص داشتن وزن متعادل و رعایت عادات زندگی به نحوی که فشار کمتری به زانوها وارد شود برای پیشگیری موثر میباشند.
افراد وزن خود را کنترل کنند و از افزایش آن پیشگیری کنند زیرا در برخی موارد به ازای هر یک کیلوگرم اضافه وزن، بین ۵ تا ۷ برابر یعنی در حدودد ۵ تا ۷ کیلوگرم به زانو فشار میآید.
در یک مطالعه جدید گروهی از محققان آمریکایی به بررسی روی ۲۴۰ فرد بزرگسال چاق پرداختند که به آرتروز زانو مبتلا بودند. این افراد برنامه کاهش وزن برای مدت زمان ۱۸ ماه را دنبال کردند.
محققان مشاهده کردند هرچه میزان وزن کاهشی افراد شرکت کننده در این مطالعه بیشتر باشد، علائم همراه با درد ناشی از آرتروز در این بیماران بیشتر تسکین پیدا کرده است همچنین بیمارانی که ۱۰ درصد یا مقدار بیشتری از وزن خود را از دست داده بودند علاوه بر تسکین درد، قدرت حرکت آنان بهبود پیدا کرده است.
به گفته محققان، هر چه بیمار سنگین وزنتر باشد هنگام حرکت فشار بیشتری به زانوهایش وارد میشود. علاوه بر این، چربی مازاد در بدن ممکن است بافتهای مفاصل را ملتهب کند.
و برخی عادت زندگی به خصوص درایرانیان به زانوها فشار زیادی وارد میکند، بسیاری از فعالیت روزانه در زندگی ما ایرانیها در حالت حداکثر خمیدگی زانو مانند روی زمین نشستن به جای استفاده از مبل و صندلی، استفاده از توالت ایرانیهاست که باید تغییراتی در این عادات ایجاد کنیم و آنها را اصلاح نماییم.
تعادل و قدرت عضلانی بر روی محافظت از زانو بسیار موثر است که خصوصا حرکات ورزشی ایزومتریک به محافظت از زانو و به ویژه استخوان کشکک آن میتواند کمک کند.
انجام حرکات ورزشی با آمادگی کامل جسمانی و عضلانی باید باشد تا از فشارهای نامتعادل بر زانو جلوگیری کند، در فعالیتهای دیگر بدنی مانند کوهنوردی و یا بالا و پایین آمدن از پله، طبیعتا در پایین آمدن از پله فشار زیادی به مفصل کشکک و زانوها وارد میشود که باید مراعات لازم را به عمل آورد.
تغذیه مناسب و پرهیز از سیگار میتواند به حفاظت از غضروف کمک کند که در خصوص آرتروز ثانویه درمان علت اصل آرتروز میتواند در پیشگیری ودرمان آن موثر باشد که در این زمینه به طور مثال اگر انحرافی در اندام تحتانی فرد خارج از حد طبیعی وجود دارد درمان و جراحی آن میتواند به پیشگیری از آرتروز کمک کند.
درمان سریع و به موقع آسیبهای زانو را برای پیشگیری از آرتروز ثانویه موثر دانست. پارگیهای لیگامانی اگر به موقع درمان نشوند میتوانند آسیبهای غیر قابل درمان برای غضروف ایجاد کنند، همچنین درمان مناسب شکستگیها و بیماریهای التهابی میتوانند به آسیب کمتر مفصل زانو کمک کنند.
هرچه عضلات این ناحیه قویتر باشند، بهتر میتوانند فشار ناشی از وزن بر زانوها را جذب کنند. در نتیجه فشار کمتری به غضروف و سطوح مفصلی وارد میشود. افرادی که پاهای پرانتزی دارند نیز بیشتر به آرتروز و ساییدگی زانو مبتلا میشوند بنابراین افرادی که شدت پرانتزی بودن پاهایشان زیاد است، حتما باید قبل از بروز آرتروز با عمل جراحی آن را اصلاح کنند.
اگر آرتروز درمراحل اولیه باشد پیشگیری میتواند در به تاخیر انداختن آن کمک کند و اگر درمراحل پیشرفته قرار داشته باشد، با اعمال جراحی مختلف مانند ترمیم میسیک و غضروف و حتی تعویض زانو که مرحله انتهایی آرتروز پیشرفته صورت میگیرد میتوان به درمان این بیماری کمک کرد.
زنانی که همراه با مردان، رژیم لاغری یکسانی را در پیش میگیرند شاید با حقیقتی ناامیدکننده مواجه شوند و بدون اینکه روند کاهشی قابل توجهی در وزن خود احساس کنند، شاهد لاغر شدن هر روزهی همتایان مذکر خود باشند. اما چرا کاهش وزن در مردان سریعتر از زنان اتفاق میافتد؟
در مطالعهای که نتایج آن به تازگی منتشر شده است، محققان پاسخ این پرسش را جستجو کردهاند. این کار تحقیقاتی با حضور بیش از ۲۰۰۰ فرد بالغ از اروپا، استرالیا و نیوزیلند انجام گرفت که دچار اضافه وزن بودند و در وضعیت پیش دیابت (بالا بودن سطح قندخون و مستعد ابتلا به دیابت نوع ۲) قرار داشتند. به مدت هشت هفته، شرکتکنندگان از یک رژیم لاغری پیروی کردند که دارای ۸۰۰ کالری بود و عمدتا از غذاهای آبکی نظیر سوپ، شیر و کورن فلکس به اضافهی روزانه یک و نیم کاسه (۳۷۵ گرم) سبزیجات کم کالری از جمله گوجهفرنگی، خیار و کاهو تشکیل شده بود.
پس از پایان بازهی هشت هفتهای، سطح گلوکز خون ۳۵ درصد از افراد تحت آزمایش، نرمال بود و آنها دیگر در وضعیت پیش دیابت قرار نداشتند. همچنین نتایج از آن حکایت داشت مردان به طور میانگین ۱۱٫۸ کیلوگرم از وزن خود کاستند؛ در حالی که میانگین کاهش وزن زنان، ۱۰٫۲ کیلوگرم بوده است.
اما نتیجهبخش بودن مضاعف این رژیم لاغری برای مردان، تنها در لاغرتر شدن آنها خلاصه نشد و سایر فاکتورهای سلامتسنجی نیز برای مردان در حد مناسبتری گزارش شد که میتوان به نرخ پایینتر ضربان قلب و چربی بدن، و همینطور کاهش خطر ابتلا به دیابت و سندرمهای متابولیک اشاره کرد. سندرمهای متابولیک به علائمی از قبیل بالا بودن فشار خون و شاخص توده بدنی (BMI) دلالت دارد که خطر ابتلا به دیابت و بیماری های قلبی را افزایش میدهند.
این رژیم کم کالری، نتایج متفاوت دیگری هم در زنان به دنبال داشت که همهی آنها مثبت و سازنده نبودند؛ به عنوان مثال سطح HDL خون زنان (که از آن به عنوان کلسترول خوب یاد میشود)، کاهش شدیدتری داشت و این، چیز خوبی برای سلامت قلب نیست. علاوه بر این، هم در تراکم معدنی استخوان و هم در تودهی بدون چربی بدن (LBM)، زنان تحت آزمایش دچار کاهش بیشتری شدند؛ دو فاکتوری که به ترتیب نمایانگر شدت استحکام استخوانها و تراکم عضلات بدن هستند.
نقش تفاوتهای جنسیتی در اثربخشی رژیم لاغری
به گفتهی دکتر «الیزابت لودن» از مرکز کاهش وزن بیمارستان دلنور در ایالت ایلینویز امریکا که خود از دستاندرکاران این مطالعه بوده است:
این نتایج نشان میدهد که چنانچه یک زن و شوهر، رژیم لاغری یکسانی داشته باشند؛ فرد مذکر سریعتر با کاهش وزن مواجه خواهد شد.
او اینگونه ادامه داد که تفاوت میزان کاهش وزن و سایر فاکتورهای ارزیابی شده در این مطالعه، با ویژگیهای فیزیولوژیکی دو جنس، انطباق دارد؛ چرا که مردان به دلیل فیزیک بدنی خاص خود، دارای عضلات بیشتر و شدت سوخت و ساز بالاتری نسبت به زنان هستند. هر چند که همهی شرکتکنندگان، رژیم غذایی ۸۰۰ کالری در روز را در پیش گرفتند؛ اما بدن مردان به طور روزانه کالری بیشتری را میسوزاند و همین امر سبب کاهش وزن سریعتر آنها شده است.
لودن اینگونه توضیح میدهد که عموما مردان در قسمت میانی بدن خود، وزن بیشتری دارند؛ این به دلیل چربی احشایی یا شکمی آنهاست که ارگانهای داخلی بدن را احاطه کرده است. هنگامی که افراد این چربیهای شکمی را آب میکنند، سوخت و ساز در بدنشان افزایش مییابد و این امر به سوزاندن هر چه بیشتر کالری کمک میکند.
در عوض، زنان چربی زیرپوستی بیشتری دارند که در واقع چربی موجود در نواحی رانها، باسن و دور کمر است. این چربی برای بارداری و وضع حمل، نقش مهمی ایفا میکند؛ اما با آب کردن آن، سوخت و ساز در بدن افزایش نمییابد زیرا چربی زیر پوستی از لحاظ متابولیکی فعال نیست.
محققان معتقدند تفاوتهای متابولیکی حاصل شده در بدن زنان و مردانی که از رژیم لاغری یکسان پیروی میکنند، به این دلیل است که مردان عمدتا چربی شکمی خود، و زنان عمدتا چربی زیرپوستی خود را از دست میدهند؛ با این حال به گفتهی لودن، فارغ از تفاوتهایی که این رژیم غذایی کم کالری در پی داشت؛ کاهش وزن همواره برای افراد دچار اضافه وزن، سودمند است.
البته یکی از کاستیهای این مطالعه، اشاره نکردن به این نکته بود که چه تعداد از زنان تحت آزمایش، به سن یائسگی رسیده بودند؛ چرا که پس از یائسگی، بر مقدار چربی شکمی زنان افزوده میشود و الگوی کاهش وزن آنها شباهت بیشتری با مردان پیدا میکند.
محدودیت دیگری که دکتر لودن به آن اشاره کرده، معطوف شدن تمرکز طراحان آزمایش روی تغییرات کوتاه مدت فیزیولوژی بدن داوطلبان و عدم توجه به این مهم بوده است که آیا در دراز مدت نیز چنین رژیمی، کاهش وزن و سایر اثرات مثبت فیزیولوژیکی را سبب خواهد شد یا خیر؟
