توجه: مطلبی که مطالعه میکنید صرفا جنبهی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیههای پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
موارد مصرف:
درمان حاد التهاب تنفسی همراه با سرفه و درمان برونشیت حاد و خلط آور.
بارداری و شیردهی:
در دوره بارداری و شیردهی محدودیت مصرف ندارد.
تداخلهای دارویی:
اثرات ناسازگاری برای این محصول در مصرف همزمان با سایر داروها شناخته نشده است. بنابراین این محصول میتواند همزمان با سایر داروها از قبیل آنتیبیوتیکها، مصرف شود.
عوارض جانبی:
در موارد محدودی شربت برونسبان به واسطه وجود سوربیتول ممکن است اثرات ملین داشته باشد.
موارد عدم مصرف و نکات قابل توصیه:
به علت وجود سوربیتول در شرایط عدم تحمل به فروکتوز از مصرف این دارو خودداری شود.
روش مصرف:
-کودکان زیر یک سال و ۱ تا ۵ سال: روزانه ۳ مرتبه هر بار ۲/۵ میلیلیتر.
-کودکان ۶ تا ۹ سال: روزانه ۳ مرتبه هر بار ۵ میلیلیتر.
-برای کودکان بالای ۱۰ سال و بزرگسالان : ۳ بار در روز هر بار ۷/۵ – ۵ میلیلیتر.
ترکیبات:
هر ۱۰۰ میلیلیتر محلول حاوی ۷% گرم عصاره خشک برگ پیچک می باشد. این شربت بر اساس هدراکوزید C استاندارد شده است.
آثار فارماکولوژیکی:
سیستم پاکسازی طبیعی برونشها بسیار حساس است. چنانچه میکروب یا مواد آزار دهنده با تنفس به برونشها وارد شود، می تواند موجب التهاب موکوسی در برونشها گردد. این التهاب برونشیت نامیده می شود و منجر به افزایش تشکیل موکوس در برونشها میشود. اما مژهها قادر نخواهند بود این مقادیر اضافی موکوس را بهطور کامل از برونشها بردارند. بنابراین سرفه و نفسهای کوتاه ایجاد میشود. به علاوه چسبیدن موکوس در برونشها بستری مناسب برای تولید مثل باکتریهای مضر ایجاد میکند.
برونسبان، موکوس را آبکی میکند، سرفههای تشنجی را کاهش میدهد و سرفه را آرام میکند. برونسبان دارویی مناسب برای بیماریهای رایج برونشیت، نفسهای کوتاه، سوزش گلو و سرفههای رنجآور و دردناک بوده و مجاری تنفسی را از موکوس پاک مینماید.
شرایط نگهداری:
دارو در دمای کمتر از ۲۵ درجه سانتیگراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.
در گذشته این طور تصور میشد که استرس یا برخی از غذاها میتوانند زخم معده ایجاد کنند. اما امروز محققان شواهدی پیدا نکردهاند که این تئوریها را ثابت نمایند. در عوض مطالعات نشان دادهاند زخم گوارشی، دو علت اصلی دارد: هلیکوباکتر پیلوری و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
بیماری زخم گوارشی چیست؟
بیماری زخم گوارشی عارضهای است که در آن، زخمهای دردناکی در دیوارهی مخاطی معده یا ابتدای روده باریک (دئودنوم) ایجاد میشود. به طور طبیعی، لایهی ضخیمی از موکوس، دیوارهی داخلی معده را از اسیدهای گوارشی محافظت میکند؛ اما خیلی چیزها میتوانند این لایهی محافظ را ضعیف کنند و اجازه دهند اسید معده به بافت آسیب بزند.
چه افرادی بیشتر ممکن است دچار زخم گوارشی شوند؟
یکدهم افراد به زخمهای گوارشی دچار میشوند. ریسک فاکتورهای این عارضه بیشتر شامل موارد زیر میشوند:
. استفادهی مکرر از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، گروهی از داروهای رایج مسکن که شامل ایبوپروفن (ادویل) میشوند
. سابقهی زخمهای گوارشی در خانواده
. بیماریهایی مانند بیماری کبد، کلیوی یا ریوی
. مصرف الکل
. سیگار کشیدن
چه چیزهایی سبب زخم گوارشی میشوند؟
در گذشته این طور تصور میشد که استرس یا برخی از غذاها میتوانند زخم معده ایجاد کنند. اما امروز محققان شواهدی پیدا نکردهاند که این تئوریها را ثابت نمایند. در عوض مطالعات نشان دادهاند زخم گوارشی، دو علت اصلی دارد:
. هلیکوباکتر پیلوری
. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
هلیکوباکتر پیلوری
هلیکوباکتر پیلوری معمولاً معده را درگیر میکند. تقریباً ۵۰ درصد از جمعیت دنیا دچار عفونت هلیکوباکتر پیلوری هستند و اغلب علامتی هم ندارند. محققان عقیده دارند افراد میتوانند این باکتری را از شخصی به شخص دیگر انتقال بدهند، خصوصاً در دوران کودکی.
هلیکوباکترپیلوری به لایهی موکوس سیستم گوارشی میچسبد و سبب التهاب میشود که میتواند این لایهی محافظ را تخریب نماید. این تخریب مشکلساز است زیرا معدهی شما دارای اسیدهای بسیار قوی برای هضم غذاست. اگر معده، لایهی محافظ نداشته باشد، این اسیدها میتواند بافت معده را بخورند.
اما برای بیشتر افراد، وجود هلیکوباکترپیلوری، اثر منفی خاصی ندارد. تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد از افرادی که هلیکوباکتر پیلوری دارند در نهایت دچار زخم معده میشوند.
داروهای مسکن غیراستروئیدی
علت اصلی دیگر زخم گوارشی، استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی است. یعنی گروهی از داروها که برای تسکین درد به کار میروند. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی میتوانند لایهی موکوس سیستم گوارش را از تضعیف کنند. این داروها این پتانسیل را دارند که موجب زخمهای گوارشی شوند:
استامینوفن یک ضدالتهاب غیراستروئیدی نیست و به معده آسیب نمیزند. افرادی که نمیتوانند داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی مصرف کنند اغلب استامینوفن برایشان تجویز میشود. هرکسی که ضدالتهاب غیراستروئیدی مصرف میکند دچار زخم گوارشی نمیشود. بلکه داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی در کنار عفونت هلیکوباکتر پیلوری این پتانسیل را دارد که خطرناک باشد. کسانی که هلیکوباکتر پیلوری دارند و اغلب از این داروها استفاده میکنند، بیشتر احتمال دارد به لایهی موکوس گوارش خود آسیب بزنند و این آسیب میتواند شدیدتر باشد.
ابتلا به زخم معده در اثر مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی در صورت شرایط زیر نیز بیشتر میشود:
. مصرف دوزهای بالای ضدالتهابهای غیراستروئیدی
. سن ۷۰ سال به بالا
. خانم بودن
. مصرف کورتیکواستروئیدها یا همان کورتونها (داروهایی که پزشک برای آسم، آرتریت یا لوپوس تجویز میکند) همزمان با مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
. مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی به طور پیوسته و درازمدت
. داشتن سابقهی زخم گوارشی
علتهای نادر زخمهای گوارشی
شرایط و عوامل دیگری هم میتوانند سبب ایجاد زخمهای گوارشی شوند اما کمتر شایعاند:
. بیماری جدی ناشی از عفونتهای گوناگون
. عمل جراحی
. مصرف دیگر داروها، مانند استروئیدها
داشتن بیماری نادری به نام سندرم زولینگر – الیسون نیز میتواند احتمال زخم گوارشی را افزایش دهد. این عارضه سبب تشکیل توموری از سلولهای تولیدکنندهی اسید در سیستم گوارش میشود. این تومورها میتواند سرطانی یا خوشخیم باشند. سلولهای این تومور، مقدار زیادی اسید تولید میکنند که به بافت معده آسیب میزند.
آیا قهوه و غذاهای تند میتوانند سبب زخم معده شوند؟
این باور اشتباه بسیار رایج است که قهوه و غذاهای تند باعث زخم معده میشوند. در گذشته زیاد میشنیدیم که افرادی که زخم معده دارند باید رژیم غذایی خاصی داشته باشند. اما امروزه میدانیم که اگر زخم معده دارید باز هم میتوانید از انواع و اقسام غذاها لذت ببرید، تا زمانی که علائمتان بدتر نشوند. فقط زیادهروی ذر افرادی که زخم معده دارند آنرا تحریک میکند.
برخی از علائم زخمهای گوارشی
بعضی از افرادی که زخم گوارشی دارند، هیچ علامتی ندارند. اما علائم این عارضه میتواند شامل موارد زیر باشد:
. درد سوزش مانند یا گرسنگی مانند در وسط یا بالای معده که بین وعدههای غذایی یا شبها سراغتان میآید
. دردی که اگر چیزی بخورید یا داروی ضد اسید مصرف کنید موقتاً فروکش میکند
. نفخ
. سوزش سر دل
. استفراغ یا تهوع
در موارد شدید، علائم میتوانند شامل این موارد بشوند:
. مدفوع سیاه (به دلیل خونریزی)
. استفراغ
. کاهش وزن
. درد شدید در قسمت وسط به سمت بالای شکم
زخمهای گوارشی چگونه تشخیص داده میشوند؟
پزشک ممکن است تنها با صحبت کردن با شما در مورد علائمی که دارید، تشخیص دهد که زخم گوارشی دارید. اگر دچار زخم گوارشی شدهاید و داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی هم مصرف نمیکنید، پس به احتمال زیاد هلیکوباکتر پیلوری دارید. برای تائید این تشخیص لازم است تستهای زیر را انجام دهید:
آندوسکوپی
اگر علائمتان شدید باشند، پزشک توصیه میکند آندوسکوپی انجام دهید تا معلوم شود زخم دارید یا نه. در این مرحله، پزشک یک اندوسکوپ را از راه حلق وارد معدهتان میکند تا ناهنجاریهای احتمالی را بهدقت ببیند.
تستهای هلیکوباکتر پیلوری
تستهای مربوط به هلیکوباکتر پیلوری امروزه استفادهی گستردهای دارند و پزشک با کمک آنها درمان مناسب را تجویز میکند تا این باکتریها از بین بروند و علائمتان برطرف شوند. تست تنفس، سادهترین راه شناسایی هلیکوباکتر پیلوری است. با آزمایش خون یا آزمایش مدفوع هم میتوان این باکتری را تشخیص داد. ضمناً نمونهبرداری حین آندوسکوپی هم میتواند به تشخیص هلیکوباکتر پیلوری کمک کند.
تستهای تصویری
البته کمتر متداول است اما از تستهای تصویری مانند عکس با اشعه ایکس و سیتیاسکن هم میتوان برای تشخیص زخمهای گوارشی استفاده کرد. قبل از انجام این تستهای تصویری شما باید مایعی بنوشید که سیستم گوارش را پوشش میدهد و زخمها را در دستگاه قابل رویتتر میکند.
آیا زخمهای گوارشی خودبهخود التیام مییابند؟
هرچند زخمهای گوارشی گاهی خودبهخود خوب میشوند اما شما نباید علائم هشداردهندهی آن را نادیده بگیرید. زخمهای گوارشی در صورت عدم درمان درست میتوانند منجر به مشکلات جدیتری شوند مانند:
. خونریزی
. سوراخ شدن دیوارهی معده
. انسداد خروجی معده در اثر تورم یا اسکار که باعث میشود راه معده به روده باریک مسدود شود
چه درمانهایی برای زخمهای گوارشی وجود دارند؟
اگر زخم گوارشیتان خونریزی داشته باشد، پزشک حین آندوسکوپی با تزریق داروهایی آن را درمان خواهد کرد. همچنین پزشک میتواند بافت آسیب دیده را بسوزاند تا زخم بسته شده و خونریزی متوقف شود.
برای بیشتر افراد پزشکان داروهای زیر را جهت درمان زخمهای گوارشی تجویز میکنند: مهارکنندههای پمپ پروتون: این داروها، اسید معده را کاهش میدهند تا زخم فرصت التیام داشته باشد. مهارکنندههای گیرندهی هیستامین: این داروها نیز تولید اسید معده را کاهش میدهند. آنتیبیوتیکها: این داروها باکتریهای را از بین میبرند. پزشکان از آنها برای درمان هلیکوباکتر پیلوری استفاده میکنند. داروهایی که نقش حفاظتی دارند: این داروها زخم را پوشش میدهند و در لایهای محافظ آن را نگه میدارند تا جلوی آسیب بیشتر در اثر آنزیمها و اسیدهای گوارشی گرفته شود.
چگونه میتوان از زخمهای گوارشی پیشگیری کرد؟
. از پزشکتان بپرسید امکان جایگزین کردن داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی وجود دارد یا خیر
. اگر نمیتوانید مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را متوقف کنید از پزشکتان در مورد اقدامات پیشگیرانه سؤال کنید
. سعی کنید کمترین دوز داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را آن هم همراه با غذا مصرف کنید
. سیگار را ترک کنید
. الکل ممنوع
آیا زخمهای گوارشی قابل درمان هستند؟
در بیشتر موارد درمان، علت اصلی زخم گوارشی را هدف میگیرد (معمولاً هلیکوباکتر پیلوری یا مصرف داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی است) و در رفع زخمهای گوارشی مؤثر واقع میشود. البته زخمهای گوارشی میتوانند تکرار شوند، مخصوصاً اگر هلیکوباکتر پیلوری به طور کامل از سیستم گوارشی پاکسازی نشود یا مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا کشیدن سیگار ادامه پیدا کند.
درمان زخمهای گوارشی چقدر طول میکشد؟
به طور کلی چند هفته طول میکشد تا یک زخم گوارش التیام بیابد.
آیا نوشیدن شیر به زخم معده کمکی میکند؟
خیر. شیر فقط میتواند درد و ناراحتی زخم معده را موقتاً تسکین دهد زیرا مخاط معده را میپوشاند. ضمناً شیر باعث میشود معدهی شما اسید بیشتری تولید کند که میتواند زخم را تشدید نماید.
آیا مجاز به مصرف داروهای ضداسید هستید؟
آنتیاسیدها موقتاً علائم زخم گوارشی را تسکین میدهند اما میتوانند در تأثیرگذاری داروهای تجویزشده اختلال ایجاد نمایند. در مورد مصرف آنتیاسیدها با پزشکتان مشورت کنید.
کسی که زخم گوارشی دارد چه باید بخورد؟
هنوز ثابت نشده که چه غذاهایی تأثیر مثبت یا منفی بر زخم گوارشی دارند. اما داشتن یک رژیم غذایی خوب و متعادل و ورزش کافی و خواب باکیفیت برای سلامت عمومیتان لازم است.
از پزشکم چه سؤالهایی باید بپرسم؟
در صورتی که زخم گوارشی دارید سؤالهای زیر را از پزشک خود بپرسید:
. به جای ضدالتهابهای غیراستروئیدی چه داروی مسکنی میتوانم مصرف کنم؟
. از کجا باید بفهمم هلیکوباکتری پیلوری من از بین رفته است؟
. از کجا باید بفهمم زخم گوارشیام درمان شده است؟
. طی دورهی درمان چه راهکارهای خانگی میتوانم برای تسکین علائم به کار ببرم؟
در نهایت این که:
برخلاف باور عموم، زخمهای گوارشی در اثر استرس یا غذاهای خاصی ایجاد نمیشوند و بیشتر اوقات، باکتریها عامل این عارضه هستند. پزشکان میتوانند با استفاده از آنتیبیوتیکها و دیگر داروها، باکتریها را از بین ببرند.
اگر اخیراً زیاد از داروهای آنتیاسید استفاده میکنید یا مدام مجبورید چیزی بخورید تا درد سوزش داری که در معده احساس میکنید تسکین پیدا کند یا علائم دیگری از زخم معده را دارید، بهترین کاری که میتوانید بکنید این است که به پزشک مراجعه کنید. درمان مناسب میتواند یک زخم گوارشی را در ظرف چند هفته التیام ببخشد.
چنانچه افراد نسبت به فرآوردههای آرامبخش حاوی سنبلالطیب حساسیت دارند از مصرف این دارو باید خودداری کنند. و بیماران با مشکلات کبدی، از مصرف این دارو اجتناب کنند.
مصرف در دوران بارداری و شیردهی:
بیخطر بودن این دارو در دوران بارداری و شیردهی هنوز به اثبات نرسیده است. بنابراین مصرف آن در این موارد توصیه نمیشود.
توصیه و هشدار:
– تا ۲ ساعت پس از مصرف این دارو از رانندگی کردن و کار با ماشینآلات خودداری شود.
– چنانچه داروی دیگری استفاده مینمائید پزشک و یا داروساز خود را مطلع نمائید.
– محدودیت زمانی برای مصرف این فرآورده وجود ندارد. با این وجود چنانچه علائم بیماری بیش از دو هفته ادامه داشت یا بدتر گردید بایستی به پزشک مراجعه کنید.
– چنانچه دچار عوارض جانبی خاصی شدید که در این بروشور ذکر نگردیده بایستی پزشک خود را مطلع نمائید.
– قرصهای روکشدار نوراگل را نباید در حالت خوابیده میل کرد. لطفاً قرصهای روکشدا را بدون جویدن و با مقدار کافی مایعات (یک لیوان آب) میل نمائید.
– در هنگام مصرف این دارو از نوشیدن الکل خودداری شود.
تداخل دارویی:
– همزمان با بنزودیازپینها و باربیتورانتها نباید مصرف شود زیرا سبب افزایش اثر این داروها میشود.
– همزمان با مصرف الکل نباید استفاده شود.
– همزمان با مصرف لوپرامید نیز نباید استفاده شود.
عوارض جانبی:
والریان معمولاً گیاه بیخطر بوده و توسط اداره نظارت بر غذا و داروی آمریکا مورد تایید قرار گرفته است.
مصرف این فرآورده به ندرت باعث عوارض معدهای – رودهای میشود که جهت بر طرف شدن این عوارض کافیست مصرف دارو قطع شود.
دستور مصرف:
روزی ۲ بار هر بار ۱ تا ۲ قرص روکشدار نوراگل همراه با غذا یا با مایعات میل شود.
اجزای فرآورده:
مقدار مواد بکار رفته در هر قرص روکشدار عبارتند از:
عصاره خشک ریشه سنبلالطیب ۱۶۰ میلیگرم
عصاره خشک برگ بادرنجبویه ۸۰ میلیگرم
مواد موثره:
سنبلالطیب: الکالوئیدها شامل اکتینیدین Actinidine والریا نین و والرین
والپوتریاتها (Valepotriaes) شامل والتراتها، دیدرووالترتها و ایزووالتراتها
روغنهای فرار شامل کامفن، آلفا و بتا پینن، بورنئول، اورژنول، بیزابولن، والرنول و اسید والرنیک بادرنجبویه: روغن فرار سیترال b،a ژرانیال، اکسید کاریوفیلن، لینالوال، فلاونوئیدها، لوتئولین – ۷ – گلوکوزید، و رامنازین و ترکیبات پلی فنلیک
آثار فارماکولوژی:
مطالعات آزمایشگاهی بر روی حیوانات نشان داده است که گیاه سنبلالطیب دارای اثر آرام بخش بوده و این اثر مربوط به روغن فرار و ترکیبات والپوتریات است. همچنین معلوم شده است که والرنال و اسید والرنیک از قویترین ترکیبات آرامبخش موجود در سنبلالطیب هستند.
مطالعات بیوشیمیائی مستند نشان دادهاند که اسید والرنیک سیستم مسئول آنزیمی مسئول کاتابولیسم گابا را مهار میسازد و افزایش غلظت گابا در مغز موجب بروز اثرات آرامبخش این دارو میگردد.
مطالعات بالینی مستند اثرات آرامبخش سنبلالطیب را در انسان به ثبوت رسانیدهاند. اثر خوابآور سنبلالطیب در افراد دارای خواب طبیعی و هم در افراد کمخواب ظاهر میشود. در یک دوسوکور که روی ۱۰۰ بیمار به مدت دو هفته انجام گرفته است نشان داده شده است که اثر سنبلالطیب در بر طرف نمودن علائم اضطراب موثرتر از دیازپام بوده است.
چنانچه افراد نسبت به فرآوردههای آرامبخش حاوی سنبلالطیب حساسیت دارند از مصرف این دارو باید خودداری کنند. و بیماران با مشکلات کبدی، از مصرف این دارو اجتناب کنند.
مصرف در دوران بارداری و شیردهی:
بیخطر بودن این دارو در دوران بارداری و شیردهی هنوز به اثبات نرسیده است. بنابراین مصرف آن در این موارد توصیه نمیشود.
توصیه و هشدار:
– تا ۲ ساعت پس از مصرف این دارو از رانندگی کردن و کار با ماشینآلات خودداری شود.
– چنانچه داروی دیگری استفاده مینمائید پزشک و یا داروساز خود را مطلع نمائید.
– محدودیت زمانی برای مصرف این فرآورده وجود ندارد. با این وجود چنانچه علائم بیماری بیش از دو هفته ادامه داشت یا بدتر گردید بایستی به پزشک مراجعه کنید.
– چنانچه دچار عوارض جانبی خاصی شدید که در این بروشور ذکر نگردیده بایستی پزشک خود را مطلع نمائید.
– قرصهای روکشدار نوراگل را نباید در حالت خوابیده میل کرد. لطفاً قرصهای روکشدا را بدون جویدن و با مقدار کافی مایعات (یک لیوان آب) میل نمائید.
– در هنگام مصرف این دارو از نوشیدن الکل خودداری شود.
تداخل دارویی:
– همزمان با بنزودیازپینها و باربیتورانتها نباید مصرف شود زیرا سبب افزایش اثر این داروها میشود.
– همزمان با مصرف الکل نباید استفاده شود.
– همزمان با مصرف لوپرامید نیز نباید استفاده شود.
عوارض جانبی:
والریان معمولاً گیاه بیخطر بوده و توسط اداره نظارت بر غذا و داروی آمریکا مورد تایید قرار گرفته است.
مصرف این فرآورده به ندرت باعث عوارض معدهای – رودهای میشود که جهت بر طرف شدن این عوارض کافیست مصرف دارو قطع شود.
دستور مصرف:
روزی ۲ بار هر بار ۱ تا ۲ قرص روکشدار نوراگل همراه با غذا یا با مایعات میل شود.
اجزای فرآورده:
مقدار مواد بکار رفته در هر قرص روکشدار عبارتند از:
عصاره خشک ریشه سنبلالطیب ۱۶۰ میلیگرم
عصاره خشک برگ بادرنجبویه ۸۰ میلیگرم
مواد موثره:
سنبلالطیب: الکالوئیدها شامل اکتینیدین Actinidine والریا نین و والرین
والپوتریاتها (Valepotriaes) شامل والتراتها، دیدرووالترتها و ایزووالتراتها
روغنهای فرار شامل کامفن، آلفا و بتا پینن، بورنئول، اورژنول، بیزابولن، والرنول و اسید والرنیک بادرنجبویه: روغن فرار سیترال b،a ژرانیال، اکسید کاریوفیلن، لینالوال، فلاونوئیدها، لوتئولین – ۷ – گلوکوزید، و رامنازین و ترکیبات پلی فنلیک
آثار فارماکولوژی:
مطالعات آزمایشگاهی بر روی حیوانات نشان داده است که گیاه سنبلالطیب دارای اثر آرام بخش بوده و این اثر مربوط به روغن فرار و ترکیبات والپوتریات است. همچنین معلوم شده است که والرنال و اسید والرنیک از قویترین ترکیبات آرامبخش موجود در سنبلالطیب هستند.
مطالعات بیوشیمیائی مستند نشان دادهاند که اسید والرنیک سیستم مسئول آنزیمی مسئول کاتابولیسم گابا را مهار میسازد و افزایش غلظت گابا در مغز موجب بروز اثرات آرامبخش این دارو میگردد.
مطالعات بالینی مستند اثرات آرامبخش سنبلالطیب را در انسان به ثبوت رسانیدهاند. اثر خوابآور سنبلالطیب در افراد دارای خواب طبیعی و هم در افراد کمخواب ظاهر میشود. در یک دوسوکور که روی ۱۰۰ بیمار به مدت دو هفته انجام گرفته است نشان داده شده است که اثر سنبلالطیب در بر طرف نمودن علائم اضطراب موثرتر از دیازپام بوده است.
کورتیکواستروئیدها یا در اصطلاح عامیانه «کورتون»، دستهای از داروهای ساخت بشر هستند که تقریبا در تمام زمینههای تخصصی پزشکی به کار میروند. این داروها با کاستن از تولید برخی از مواد شیمیایی در بدن، التهاب را کاهش میدهند. کورتیکواستروئیدها در دوزهای بالاتر میتوانند فعالیت سیستم ایمنی را نیز کاهش دهند.
کورتیکواستروئیدها همانند کورتیزول هستند؛ هورمونی که به طور طبیعی توسط غدد فوقکلیوی در بدن تولید میشود. کورتیزول در طیف گستردهای از فرایندهای بیولوژیکی نقش مهمی دارد، از جمله متابولیسم، واکنش ایمنی و استرس.
کورتیکواستروئیدها به دلیل اینکه التهاب و تحریک را تسکین میدهند اغلب برای درمان عوارضی مانند آسم، کهیر یا لوپوس تجویز میشوند. کورتیکواستروئیدها میتوانند علائم را تا حدود زیادی تسکین دهند؛ اما عوارض جانبی قابلتوجهی هم دارند، خصوصا اگر بلندمدت مصرف شوند.
کورتیکواستروئیدها چه بیماریهایی را درمان میکنند؟
کورتیکواستروئیدها برای درمان خیلی از بیماریها به کار میروند تا التهابهای خطرناک را کنترل کنند. پزشکان اغلب برای درمان بیماریهای زیر، کورتیکواستروئید تجویز میکنند:
. آسم
. تب یونجه
. کهیر
. اگزما
. بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
. نقرس
. لوپوس
. بیماری التهابی روده
. ام اس
معمولا بیماریهای خودایمنی با این دسته از داروها درمان میشوند
گاهی سیستم ایمنی بدن به درستی کار نمیکند و به اندامهای خود بدن حملهور میشود، مانند استخوانها یا بافتها. کورتیکواستروئیدها میتوانند التهاب را کاهش داده و جلوی آسیب را بگیرند. همچنین این داروها بر نحوهی عملکرد گلبولهای سفید خون اثر گذاشته و فعالیت سیستم ایمنی را کاهش میدهند.
وقتی علائم بیماری آرتریت روماتوئید شعلهور میشوند، تزریق یک کورتیکواستروئید میتواند یک مفصل بهشدت ملتهب را فورا تسکین دهد.
بیماری آدیسون زمانی رخ میدهد که بدن به اندازه کافی کورتیزول نمیسازد و سبب ضعف و خستگی و دیگر علائم میشود. کورتیکواستروئیدها میتوانند این کمبود را جبران کنند.
در افرادی که به تازگی پیوند عضو انجام دادهاند، کورتیکواستروئیدها به سرکوب سیستم ایمنی کمک میکنند تا احتمال پس زدن عضو جدید توسط بدن کاهش پیدا کند.
انواع کورتیکواستروئیدها
کورتیکواستروئیدها میتوانند سیستمیک یا موضعی باشند. استروئیدهای موضعی، قسمت خاصی از بدن را هدف میگیرند و از روشهای زیر به کار برده میشوند:
. کرمها و پمادهای پوستی
. قطرههای چشمی
. قطرههای گوش
. استنشاقیها استروئیدهای سیستمیک وارد جریان خون میشوند تا به کمک بیشتر قسمتهای بدن بروند. این داروها از روشهای زیر به کار برده میشوند:
. داروهای خوراکی
. تزریق به عضله
. تزریق وریدی
استروئیدهای موضعی برای درمان عوارضی مانند آسم یا کهیر به کار میروند. استروئیدهای سیستمیک برای درمان عوارضی چون لوپوس و اماس مورد استفاده قرار میگیرند.
در میان بیمارانی که به دلیل کووید – ۱۹ در بیمارستان بستری شدند و به درمان با اکسیژن نیاز داشتند، استفاده از کورتیکواستروئیدهای سیستمیک توانست احتمال مرگ را کاهش دهد.
تفاوت کورتیکواستروئیدها با استروئیدهای آنابولیک
هرچند هر دو استروئید هستند اما یکی نیستند. استروئیدهای آنابولیک بر اساس هورمون رشد تستوسترون ساخته میشوند و میتوانند در درمان جایگزین هورمون یا درمان اختلالات رشد و دیگر بیماریها به کار روند؛ اما استروئیدهای آنابولیک به طور نادرست اغلب در دوزهای بالا توسط ورزشکاران و عموم مصرف میشوند تا عضلهسازی را افزایش دهند. در این نوع کاربرد، داروهای تقویت عملکرد نامیده میشوند. استروئیدهای آنابولیک در تمام رقابتهای ورزشی ممنوع هستند.
کورتیکواستروئیدهای متداول
کورتیکواستروئیدهای سیستمیک و موضعی متعددی وجود دارد. بیشتر این داروها به صورت خوراکی، موضعی و تزریقی هستند:
. پردنیزون
. پردنیزولون
. کورتیزون
. هیدروکورتیزون
. تریامسینولون
. دگزامتازون
. مومتازون
عوارض جانبی کورتیکواستروئیدها چیست؟
استروئیدهای تزریقی و استنشاقی و موضعی میتوانند تا حدودی عوارض جانبی داشته باشند؛ اما بیشترین عوارض جانبی مربوط به استروئیدهای خوراکی میشود.
تمام انواع کورتیکواستروئیدها میتوانند شما را در معرض ابتلا به عفونتهای قارچی قرار دهند. بعضی از استروئیدها هم میتوانند موجب افزایش قندخون شوند.
عوارض جانبی ناشی از استروئیدهای خوراکی:
. آتروفی عضلانی و پوستی
. افزایش ریسک عفونتها
. افزایش فشارخون
. تغییرات خلقی و رفتاری
. پوکی استخوان
. گلوکوم یا آب سیاه
. دیابت
استفادهی طولانیمدت از استروئیدها با عوارض زیر همراه است:
. افزایش وزن
. تورم و پُف صورت (احتباس مایع)
. افسردگی
. تهوع و استفراغ
. انواع دیگر تحریکات شکم
. شکستگی استخوان
عوارض جانبی ناشی از مصرف استروئیدهای استنشاقی:
. سرفه
. مشکل در تکلم
. برفک دهان
. تاری دید
. افزایش موهای زائد بدن
. بیقراری و اضطراب
. آب مروارید
عوارض جانبی ناشی از استروئیدهای موضعی:
. آکنه
. رزاسه
. آتروفی
. استرچ مارک
. درماتیت پریاورال یا اگزمای دور دهان
. تاخیر در التیام زخم
عوارض جانبی استروئیدهای تزریقی:
. درد موقت
. بیرنگ شدن پوست در ناحیه تزریق
. بالا رفتن قند خون
. گُرگرفتگی صورت
. بیخوابی
. عفونت
هرکسی که استروئید مصرف میکند لزوما دچار عوارض جانبی آن نمیشود. عوارض جانبی کورتیکواستروئیدها معمولا در صورتی که طولانیمدت و در دوزهای بالا مصرف شوند بروز میکنند.
تداخل با داروها و بیماریها
برخی از عوارض ممکن است بر مصرف کورتیکواستروئیدها اثر بگذارند. در صورتی که هریک از عوارض زیر را دارید، حتما پزشک را در جریان قرار دهید:
. ایدز یا HIV
. هرپس سیمپلکس چشمی
. بیماری سل
. مشکلات گوارشی
. دیابت
. آب سیاه
. فشارخون بالا
. هر نوع عفونت (ویروسی، باکتریایی، قارچی)
. بیماری قلبی، کبدی، تیروئید یا کلیوی
. عمل جراحی یا آسیب جدی که اخیرا روی داده
کورتیکواستروئیدها میتوانند اثرات دیگر داروها را نیز تغییر دهند؛ اما احتمال تداخلات دارویی در مورد اسپریهای استروئیدی یا تزریقی بسیار کم است.
وقتی کورتیکواستروئید مصرف میکنید به تغذیهتان توجه داشته باشید. برخی از استروئیدها نباید همراه غذا مصرف شوند چون ممکن است تداخل ایجاد شود.
تنباکو و الکل هم میتوانند با بعضی از داروها تداخل پیدا کنند، از جمله کورتیکواستروئیدها.
توجه: مطلبی که مطالعه میکنید صرفا جنبهی افزایش آگاهی دارد و به هیچوجه جایگزین توصیههای پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
دوبوتامین ترکیب کاتکولامینی و آگونیست بتا-۱ میباشد که عمل تحریک قلبی را بدون ایجاد انقباض یا تاکیکاردی انجام میدهد. مصرف داروی دوبوتانین به عنوان یک کاردیوتونیک (افزایشدهنده انقباضات قلبی) پس از انفارکتوس میوکارد یا عمل جراحی قلب باز پیشنهاد شده است.
موارد مصرف دوبوتامین
نارسایی احتقانی قلب
موارد منع مصرف
حساسیت به این دارو یا هر یک اجزای فرمولاسیون؛
هیپرتروفی مجرای ساب آئورتیک و تنگی آن با علل ایدیوپاتیک
مصرف در بارداری
گروه B ( در این گروه از داروها، مطالعات بر روی حیوانات باردار نشانگر این بود که دارو خطری بر روی جنین ندارد، اما مطالعات کافی روی زنان باردار برای میزان خطر روی جنین در سه ماهه اول بارداری انجام نشده است.)
هشدارها
در صورت حساسیت به داروی دوبوتامین نباید از آن استفاده کنید.
در صورت وجود مشکلات زیر به پزشک خود اطلاع دهید:
فشار خون بالا؛
وجود اختلال در دریچه قلب؛
آسم یا آلرژی به سولفیت.
نکات قابل توصیه
در طول تزریق داروی دوبوتامین، همانند هر عامل آدرنرژیک، ECG و فشارخون باید بهطور مداوم کنترل شود.
قبل از درمان با دوبوتامین، هیپوولمی ناشی از ان در طول استفاده باید با حجم دهندههای مناسب جایگزین شود.
دوبوتامین، مانند سایر آگونیست های β۲، می تواند باعث کاهش شدید غلظت پتاسیم در سرم شود، (هیپوکالمی) بر این اساس، میزان پتاسیم سرم باید مورد پایش قرار گیرد.
عوارض جانبی دوبوتامین
تب۳ ، سردرد، تهوع، درد قفسه سینه، افزایش تعداد ضربان قلب، استفراغ، تپش قلب، کاهش پتاسیم خون، سوزش، ائوزینوفیلی، تنگینفس، کاهش فشارخون، بثورات پوستی، گرفتگی عضلات پا، تاکیکاردی بطنی، هیپوکالمی، افزایش فشارخون سیستولیک، افزایش ضربانات بطنی زودرس، درد آنژینی، بینظمی ریتم بطن، افزایش وابسته به دوز فشار سیستولی بطنی، افزایش فرکانس بطنی در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، انقباض عروقی، گزانتوما (تومور سلول ژانت سل)، فلبیت یا التهاب درد در محل تزریق، مهار تجمع ترومبوسیتها، درد غیر اختصاصی قفسه سینه، انقباض مجاری تنفسی
بسیار رایج: افزایش ضربان قلب(۳۰ ضربه یا بیشتر در هردقیقه )
رایج: انقباض عروقی در بیمارانی که قبلا تحت درمان با بتا بلوکرها بودهاند مهار تجمع ترومبوسیتها در صورتی انفوزیون بیش از چند روز انجام شود.
تداخلات دارویی
دروسپیرنون، آمیتریپتیلین، تریمی پرامین، دسیپرامین، نورتریپتیلین، کارودیلول، کلومیپرامین، آموکساپین، دوکسپین، پروتریپتیلین، دوکساپرام، آتوسیبان
( آموکساپین بجز در موارد اضطراری)
استفاده از لینزولید همراه با دوبوتامین میتواند موجب افزایش فشار شود.
بتا بلوکرها، داروهای آگونیست آلفا
مقدار مصرف دوبوتامین
در نارسایی احتقانی قلب:
دوز اولیه: ۰٫۵ تا ۱ میکروگرم به ازای هرکیلوگرم وزن بدن در هردقیقه تزریق داخل وریدی
دوز نگهدارنده : ۲ تا ۲۰ میکروگرم به ازای هرکیلوگرم وزن بدن در هردقیقه تزریق داخل وریدی
حداکثر دوز: ۴۰ میکروگرم به ازای هرکیلوگرم وزن بدن در هردقیقه تزریق داخل وریدی
مکانیسم اثر
دوبوتامین بهطور مستقیم با تحریک گیرندههای بتا-۱ قلب باعث افزایش انقباض ماهیچههای قلب و حجم ضربهای آن می شود که منجر به افزایش خروجی قلب میگردد.
فارماکودینامیک
دوبوتامین دارای اثر اینوتروپیک مستقیم است. فعالیت عمده آن از طریق تحریک گیرندههای بتا قلب میباشد که ایجاد اثرات کرونوتروپیکی نسبتا خفیف، افزایش فشارخون، ایجاد آریتمی و اثرات گشادکنندگی عروق حاصل آن میباشد.
دوبوتامین بهطور عمده بر روی گیرندههای بتا ۱ و به میزان کی بر روی گیرندههای بتا ۲ و آلفا تاثیر میگذارد. داروی دوبوتانین موجب آزادسازی نور اپی نفرین درونی، همانند دوپامین نمیگردد.
دوبوتامین به صورت تزریقی برای ایجاد اثرات اینوتروپیک (افزایشدهنده قدرت انقباضی قلب) در درمان کوتاه مدت بیماران مبتلا به نارسایی قلب به دلیل کاهش انقباضات در بیماری خود قلب یا در جراحیهای قلب به کار میرود.
فارماکوکینتیک
جذب دوبوتامین
شروع اثر: ۱-۱۰ دقیقه
طول مدت اثر: ۱۰ دقیقه
زمان رسیدن به حداکثر اثر: ~ ۱۵ دقیقه
توزیع
حجم توزیع: ۰٫۲ لیتر یه ازای هر کیلوگرم
متابولیسمدوبوتامین
دوبوتامین در بافتها و کبد توسط آنزیم کاتکول متیل ترانسفراز متابولیزه میشود.
حذف
نیمه عمر: ۲ دقیقه
زمان پاکسازی داروی دوبوتامین از بدن: ۹۰ میلیلیتر به ازای هر کیلوگرم در هر دقیقه
دانشمندان نمیدانند که آیا یک مولتی ویتامین روزانه از بیماری جلوگیری میکند یا خیر، اما بسیاری از مردم آن را برای حفظ یا تقویت سلامت خود مصرف میکنند. برخی دیگر فقط یک ویتامین یا مواد معدنی مانند آهن را برای جلوگیری از کمبود آن در رژیم غذایی خود مصرف میکنند.
قبل از اینکه مکمل یا ویتامین را به برنامه روزانه خود اضافه کنید، این سوالات را با پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه خود مطرح کنید:
آیا این مکمل میتواند به من کمک کند؟ آیا برای یک بیماری یا برای جلوگیری از آن به آن نیاز دارم؟
تحقیقات در مورد مزایای آن چه میگوید؟
چه مقدار باید از آن بخورم؟
چه زمانی و برای چه مدت به آن نیاز دارم؟
آیا باید آن را به صورت قرص، پودر یا مایع مصرف کنم؟
کدام شکل از ویتامین (مثلاً ویتامین D2 یا D3)بهتراست؟
آیا عوارض جانبی دارد؟
بهترین مارکهای این مکمل از نظر کیفیت، ایمنی و عملکرد آنها چیست؟
آیا میتوانم آن را همراه با سایر داروهایم مصرف کنم؟ آیا باید از غذای خاصی اجتناب کنم؟
در صورت نیاز به جراحی، آیا باید مصرف آن را قطع کنم؟
کدام فرم ویتامین را باید انتخاب کنید؟
ویتامینها و مکملها به اشکال مختلفی مانند قرص، مایعات یا پودر وجود دارند. بستگی به نحوه عملکرد آنها در بدن شما و نحوه مصرف آنها یکی را انتخاب کنید. به عنوان مثال، برخی از آنها فقط به شکل عصاره خشک مانند کپسول یا قرص عمل میکنند. برخی دیگر سریعتر عمل میکنند و به عنوان مایع موثرتر هستند. از داروساز یا پزشک خود بپرسید تا در مورد فرم مناسب آن مطمین شوید.
برخی از مکملها به صورت قرص عرضه میشوند، زیرا در صورت تماس با اسید معده، کار خود را متوقف میکنند یا خطرناک میشوند. برخی از افراد اگر در جذب ویتامینها از قرص مشکل دارند، یا حتی اگر بلعیدن کپسول یا قرص برایشان سخت باشد، نیاز به مصرف مایعات دارند.
همه اشکال آن ویتامین دارای یک ماده مغذی یکسان نیستند. به عنوان مثال، مکملهای ویتامین D به عنوان ویتامین D2 یا ویتامین D3 عرضه میشوند. همچنین، انواع مختلفی از ویتامین E وجود دارد. در صورتی که در مورد فرم آن شک دارید با پزشک خود در مورد اینکه کدام مکمل برای نیازهای شما مناسب است صحبت کنید.
ایمنی مکمل
مکملها مانند داروها توسط FDA تاییدنمی شوند. FDA این مکملها را قبل از ورود به بازار از نظر ایمنی یا اثربخشی بررسی نمیکند.
نتیجه نهایی: تحقیقات خود را انجام دهید و هنگام خرید محصولات جدید مراقب باشید.
راههای دیگر برای ایمن ماندن بدن:
اگر یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از غلات کامل، میوهها و سبزیجات دارید، احتمالاً نیازی به مصرف مولتیویتامین ندارید. اگر رژیم غذایی محدودی دارید، با پزشک خود صحبت کنید تا ببینید آیا به ویتامین خاصی نیاز دارید یا خیر.
اگرچه این مواد مغذی برای بدن ما ضروری هستند، اما برخی از آنها در دوزهای بالا میتوانند مضر باشند. به خصوص از دریافت بیش از حد ویتامینهای A، D، E و K خودداری کنید، زیرا این ویتامینها در بدن شما تجمع میکنند و میتوانند سمی شوند.
نکتههایی برای خریداران هوشمند
هنگامی که آماده خرید مکمل هستید، این نکات را در نظر داشته باشید:
هر مکملی که بیش از حد خوب برای آن تبلیغ میکنند احتمال تلب در آن بیشتر است.
مارکهای دارای برچسب NSF International، US Pharmacopeia، Underwriters Laboratory یا Consumer Lab را انتخاب کنید. اینها تأیید میکنند که محصول واقعاً حاوی موادی است که برچسب آن را نشان میدهد، و اینکه محصول هیچ گونه مواد بالقوه مضری ندارد.
مراقب مکملهای باشید، که بسیاری از آنها به درستی تنظیم نشدهاند و برخی ممکن است دارای مواد سمی باشند.
۳ نکته برای نگهداری ویتامینها
مکملها برای همیشه باقی نمیمانند و برای اینکه به خوبی کار کنند نیاز به کمی مراقبت دارند. پس از خرید آنها:
آنها را در مکانی تاریک، خنک و خشک نگهداری کنید. از حمام و سایر نقاط مرطوب خودداری کنید.
مطمئن شوید که آنها را در یک قفسه بلند یا در یک کابینت قفل شده، دور از دسترس کودکان قرار دهید.
برخی از ویتامینها و مکملها وقتی برای مدت طولانی در قفسه هستند فرسوده میشوند. به طور منظم انبارهای خود را بررسی کنید و آنهایی را که تاریخ انقضا آنها گذشته است را دور بریزید.
در نهایت، همیشه پزشک خود را در مورد هر گونه ویتامین یا مکملی که قصد مصرف آن را دارید مطلع کنید، به خصوص اگر بیماری دارید یا بهطور منظم دارو مصرف میکنید. همه محصولات برای همه فراد به درستی عمل نمیکنند و برای برخی افراد میتوانند خطرناک باشند.
توجه: مطلبی که مطالعه میکنید صرفا جنبهی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیههای پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
کلسیم سیترات نمکی است که معمولا به عنوان منبع کلسیم در انواعی از مکملهای بدون نسخه استفاده میشود.
موارد مصرف کلسیم سیترات
کمبود کلسیم خون
موارد منع مصرف
سنگ کلیه،
فیبریلاسیون بطنی،
هایپوفسفاتمی
هایپرکلسمی،
درمان هایپر اوریسمی در اثر نقرس و آرتریت نقرسی،
سابقه حساسیت شدید،
هایپرکلسی اوری.
مصرف در بارداری
C ( داروهای گروه C فقط باید با تجویز پزشک مورد مصرف قرار بگیرد. خطرات ناشی از مصرف این گروه از داروها هنوز رد نشده است و یا اینکه مطالعات انسانی انجام نشده است و پزشک زمانی که احساس کند فواید مصرف این گروه از داروها از مضرات احتمالی آن بسیار بیشتر است و مصرف آن برای بیمار ضروری است تجویز انجام میدهد. )
هشدارها
هایپرکلسمی و هایپرکلسی اوری ممکن است در مصرف طولانی کلسیم سیترات ایجاد شود.
به بیماران توصیه کنید تا مصرف غذاهای غنی از اگزالات (مثلا سویا، سبزیجات سبز و پروتئینهای حیوانی) را محدود کنند تا به خاطر تشکیل کلسیم اگزالات جذب آن کاهش نیابد.
نکات قابل توصیه
داروی کلسیم سیترات را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کنید و از افزایش یا کاهش دوز و مدت مصرف خودداری کنید.
مصرف با یا بدون غذا تفاوتی ندارد.
قرص را بهطور کامل با یک لیوان آب ببلعید.
ممکن است کلسیم سیترات فقط بخشی از برنامه کامل درمانی شما باشد که شامل تغییرات رژیم غذایی است.داروهای حاوی کلسیم را یاد بگیرید.
دارو را در دمای اتاق و به دور از گرما و رطوبت نگهداری کنید.
دوز فراموش شده را به محض یادآوری مصرف کنید.اگر نزدیک دوز بعدی است از آن صرف نظر کنید.از افزایش دوز برای جبران خودداری کنید.
عوارض جانبی کلسیم سیترات
اسهال، یبوست، سردرد، تهوع، گیجی، استفراغ، کاهش منیزیم خون، بیاشتهایی، افزایش کلسیم خون، کاهش فسفات خون، نفخ، خستگی، هذیان، افت فشارخون، کما،سندرم شیرقلیایی (دوز خیلی بالا و مزمن)
پیشگیری استئوپروز اولیه : ۱-۱٫۵ گرم در روز در دوزهای منقسم
کودکان
کمبود کلسیم
نوزادان
۵۰-۱۵۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن خوراکی منقسم در هر ۴-۶ ساعت، دوز به صورت کلسیم عنصری است، بیش از ۱ گرم در روز نشود.
کودکان
۴۵-۶۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن خوراکی منقسم در هر ۶ ساعت، دوز به صورت کلسیم عنصری است.
مکانیسم اثر
کلسیم سیترات سطح کلسیم پلاسما را افزایش می دهد. این باعث کاهش جریان کلسیم از فعالیت استئوسیت از طریق کاهش ترشح هورمون پاراتیروئید (PTH) می شود. کلسیم این کار را با تحریک گیرنده کلسیم متصل به G-protein در سطح سلول های پاراتیروئید انجام می دهد.
کاهش میزان جریان کلسیم باعث افزایش مقدار کلسیم ذخیره شده در استخوان و افزایش تراکم استخوان می شود. کاهش ترشح PTH همچنین مقدار ویتامین D متابولیزه شده به شکل فعال آن، کلسیدیول را کاهش می دهد. از آنجایی که کلسیدیول بیان ATPases وابسته به کلسیم و کانال کاتیون پتانسیلگیرنده انتقال زیر خانواده ۵ عضو ۶ (TRPV6) را افزایش می دهد که هر دو در جذب کلسیم از روده دخیل هستند، کاهش کلسیدیول باعث کاهش جذب کلسیم می شود.
علاوه بر این، TRPV5، کانال مسئول بازجذب کلسیم در کلیه، هنگامی که ترشح PTH کاهش می یابد کم می شود بنابراین دفع کلسیم از طریق کلیه ها افزایش میابد. هورمون دیگر، کلسیتونین، احتمالا در کاهش میزان جذب استخوان در زمان های کلسیم بالای پلاسما دخیل است.
فارماکودینامیک
افزایش سطح کلسیم پلاسمایی که موجب کاهش جریان کلسیم و رسوب کلسیم در استخوان می شود
فارماکوکینتیک
جذب: درصد کلسیم جذب شده به طور معکوس با دریافت آن تغییر می کند.
زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی ۳٫۵-۵ ساعت بسته به نوع فرمولاسیون متغیر است.
اتصال به پروتئین: حدود۴۶٫۴% کلسیم به پروتئین پلاسمایی متصل می شود.
بعضی از موادمغذی که در جوانی به آنها نیاز دارید، با بالاتر رفتن سن کمتر مورد نیاز بدن هستند. ضمنا یک سری از مواد مغذی هم هستند که بهتر است آنها را از منابع غذایی دریافت کنید نه از مکملها. در این مطلب به شما خواهیم گفت بعد از ۵۰ سالگی به چه مکملهایی نیاز ندارید، مگر اینکه پزشک توصیه کند.
خیلی از افراد با این هدف که موادمغذی کافی به بدن برسانند مکمل مصرف میکنند؛ اما نیازهای بدن به مواد مغذی با افزایش سن تغییر میکند و بعضی از موادمغذی که در جوانی به آنها نیاز دارید، با بالاتر رفتن سن کمتر مورد نیاز بدن هستند. ضمنا یک سری از مواد مغذی هم هستند که بهتر است آنها را از منابع غذایی دریافت کنید نه از مکملها.
در این مطلب به شما خواهیم گفت بعد از ۵۰ سالگی به چه مکملهایی نیاز ندارید، مگر اینکه پزشک توصیه کند.
آهن
آهن یک ماده معدنی است که به گلبولهای قرمز خون کمک میکند اکسیژن را به تمام بدن انتقال دهند. خانمهایی که در سنین باروری هستند بیشتر از آقایان احتمال دارد که بهواسطهی قاعدگی و بارداری، آهن از دست بدهند و دچار کمخونی شوند. بعد از یائسگی که قاعدگی متوقف میشود، خانمها نیاز کمتری به آهن غذایی دارند، زیرا دیگر از طریق قاعدگی خون از دست نمیدهند و نیازی ندارند به طور مرتب مکمل آهن مصرف کنند و حتی مصرف مکمل آهن میتواند برایشان مضر باشد، اما چرا؟
میزان بالای آهن در بدن میتواند موجب استرس اکسیداتیو شده و به بافتها آسیب بزند. آهن زیاد در بدن، احتمال بیماری قلبی و دیابت شیرین نوع دوم را افزایش میدهد. بدن شما روشی برای دفع آهن اضافی ندارد و به همین دلیل آهن در بافتها تجمع میکند.
برخی از افراد به طور ژنتیکی بیشتر در معرض تجمع آهن زیادی در بدنشان هستند. تجمع آهن در بدن زمانی روی میدهد که بیشتر از نیاز بدنتان آهن مصرف کنید یا از غذاها و مکملها آهن زیادی جذب کنید.
اگر بیماری ژنتیکی داشته باشید که باعث میشود جذب آهن بدنتان زیاد باشد (مثلا هموکروماتوز)، در معرض تجمع آهن در بدن هستید. بعضی از افراد دچار نوع خفیفی از این عارضهاند و نسبت به آن آگاه نیستند.
اگر نمیدانید آیا بدنتان به آهن بیشتری نیاز دارد یا نه، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید که آیا لازم است مکمل آهن مصرف کنید. هرگز بدون اینکه مطمئن باشید کمبود آهن دارید، مکمل آهن مصرف نکنید.
ویتامین E
دلایل زیادی وجود دارد که بعد از ۵۰ سالگی نباید ویتامین E مصرف کنید. ویتامین E یا توکوفرول یک ویتامین محلول در چربی است که نقش مهمی در بدن دارد، خصوصا در محافظت از سلولها در برابر آسیب اکسیداتیو.
زمانی پزشکان توصیه میکردند افراد به عنوان راهی برای کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی، مکمل ویتامین E مصرف کنند؛ اما تحقیقات بیشتر نشان داد ویتامین E از احتمال سکته مغزی و حمله قلبی نمیکاهد و حتی میتواند عوارضی هم داشته باشد. مثلا مطالعهای دریافت مصرف مکمل ویتامین E با افزایش ریسک نارسایی قلبی مرتبط است.
دوزهای بالای ویتامین E میتواند خطر خونریزی را نیز افزایش دهد، خصوصا اگر آن را با رقیقکنندههای خون مثل آسپرین یا وارفارین مصرف کنید.
ضمنا، برخی مطالعات حاکی از این هستند که دوزهای بالای ویتامین E ممکن است احتمال سرطان پروستات را افزایش بدهد. اما این یافتهها کاملا تائید نشدهاند و به بررسیهای بیشتری نیاز است.
به طور کلی مصرف ویتامین E به صورت مکمل دارای فواید واضحی نبوده و ممکن است با خطراتی همراه باشد. بهترین کار این است که ویتامین E مورد نیاز بدن را از منابع غذایی مانند دانهها، تخم مرغ و روغنهای گیاهی دریافت کنید.
کلسیم
کلسیم یک ماده معدنی ضروری برای سلامت استخوانهاست که برای سلامت قلب، عملکرد عضلات و عملکرد سیستم عصبی نیز اهمیت دارد. هرچند خیلی از افراد به منظور جبران کمبود کلسیم غذایی از مکمل کلسیم استفاده میکنند؛ اما کارشناسان میگویند اگر بالای ۵۰ سال هستید باید با احتیاط و در صورتی که واقعا لازم است مکمل کلسیم مصرف کنید، زیرا مکمل کلسیم در برخی از افراد میتواند باعث سنگ کلیه یا دیگر عوارض مانند مشکلات قلبی عروقی شود.
تحقیقات نشان میدهد مکملهای کلسیم، خطر تشکیل سنگ کلیه اگزالات کلسیمی را افزایش میدهند زیرا کلسیم زیادی را به یکباره وارد بدن میکنند، در صورتی که کلسیمی که از غذاها میگیرید میتواند احتمال سنگ کلیه را کاهش دهد.
اگر بالای ۵۰ سال دارید و در معرض پوکی استخوان هستید یا پوکی استخوان دارید در مورد نیازتان به مکمل کلسیم با پزشک مشورت کنید.
اگر پوکی استخوان ندارید، بهتر است کلسیم را از منابع غذایی بگیرید. محصولات لبنی، یکی از بهترین منابع کلسیماند اما اگر نمیتوانید لبنیات بخورید، منابع دیگری هم وجود دارند:
چای سبز یک نوشیدنی سالم است زیرا کاتچین زیادی دارد اما بهتر است خود چای را به صورت طبیعی بنوشید تا به صورت قرص عصاره چای سبز. بعضی از افراد بعد از مصرف عصاره چای سبز به صورت مکمل آن دچار آسیب کبدی شدهاند. بعد از ۵۰ سالگی، عملکرد کبد تا حدودی افت میکند و سختتر میتواند شکل کنستانترهی عصاره چای سبز را پردازش کند.
سلنیوم
سلنیوم یک ماده معدنی کمیاب است که بدن به میزان کمی از آن نیاز دارد. البته سلنیوم نقش مهمی در حفاظت از عملکرد تیروئید و عملکرد سیستم ایمنی دارد و آسیب اکسیداتیو را کاهش میدهد، اما زیاد آن میتواند مضر باشد. مصرف زیاد سلنیوم میتواند عوارض زیر را به دنبال داشته باشد: سلنوسیس: عارضهای که در آن سلنیوم اضافی در بدن وجود دارد. علائم اولیه این عارضه شامل تهوع، استفراغ و شکمدرد میشود و ریزش مو و اسهال شدید از پیامدهای بعدی آن هستند. سلنوسیس مزمن میتواند منجر به اختلال ذهنی، آسیب عصبی و نارسایی قلبی شود. آسیب کلیوی: مصرف زیاد سلنیوم میتواند خطر آسیب کلیوی را در افرادی که بیماری کلیوی دارند افزایش دهد. سلنیوم اضافی موجب افت عملکرد کلیه در فیلترکردن میشود. به همین دلیل بهتر است مکمل سلنیوم مصرف نکنید و این ماده معدنی را از طریق منابع غذایی به بدن برسانید. بهترین منابع غذایی سلنیوم، آرد گندم، ماهی و دانههای آفتابگردان هستند.
کلام آخر
تغذیه در هر سن و مرحلهای از زندگی مهم است. حالا میدانید که بعد از ۵۰ سالگی چه مواد مغذی را باید با احتیاط بیشتری مصرف کنید. اگر در حال حاضر هر یک از این مکملهای گفته شده را مصرف میکنید، با یک پزشک مشورت کنید. رژیم غذایی متعادلی داشته باشید و پزشکتان را در جریان هر مکملی که استفاده میکنید قرار دهید.
دلیل اینکه چرا برخی از داروها سبب سردرد میشوند میتواند بسته به نوع بیماری یا عارضهی تحت درمان و داروی به کار رفته متفاوت باشد.
هر دارویی که شما برای تسکین درد و ناراحتیتان مصرف میکنید میتواند سردردهای مکرر برایتان ایجاد نماید. این سردردها ممکن است بیش از ۱۵ روز طول بکشند که معمولاً به خاطر اوردوز کردن در داروهای سردرد میباشند.
علائم سردردهای ناشی از دارو چیست؟
علائم یک سردرد ناشی از مصرف دارو میتواند بسته به نوع سردرد اولیه تحت درمان و همچنین دارویی که مصرف میکنید متفاوت باشد. این یک درد روزانه یا تقریباً روزانه است که اغلب شما را صبح زود از خواب بیدار میکند. این سردرد با داروی مسکن بهتر میشود اما به محض اینکه اثرات دارو از بین میرود، دوباره برمیگردد.
دیگر علائم شامل حالت تهوع، بیقراری و مشکل در تمرکز ذهنی، مشکلات حافظه و حساسیت پذیری میشوند.
چه داروهایی موجب سردرد میشوند؟
ما دقیقاً نمیدانیم چرا مصرف برخی از داروها سبب سردردهای مکرر میشوند؛ اما ریسک ابتلا به یکی از این سردردها بسته به دارو گوناگون است. همچنین باید بدانید که هر دارویی برای سردرد شدید میتواند موجب این نوع سردرد شود. ضمناً این داروها شامل موارد زیر میشوند:
. مسکنها و داروهای ضدالتهاب
. داروهای ضد درد مانند آسپرین و استامینوفن، یا ترکیبی از چند داروی ضد درد میتوانند موجب سردرد شوند، خصوصاً اگر به مدت چند روز مصرفشان کنید.
. داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن و ناپروکسن نیز میتوانند سبب سردرد شوند و مصرف زیاد آنها برای مدت زمان طولانی سبب سردردهای مکرر خواهد شد.
داروهای میگرن
داروهای میگرن شامل داروهای قویتری مانند تریپتانها، اوپیودها و یا ترکیبی از داروهای مسکن میشوند. این داروها را بیشتر از ده روز در عرض یک ماه مصرف نکنید. چون در این صورت این داروها میتوانند یک سردرد مداوم در افرادی ایجاد کنند که در حال حاضر این مشکل را دارند یا دچار میگرن هستند.
اوپیودها، داروهای مسکن مشتق شده از اوپیوم (ماده مخدر) یا ترکیبات مصنوعی اوپیوم هستند که شامل ترکیبی از کدئین و پاراستامول میشوند. همچنین این سردردها با اعتیاد به داروهای مسکن خیلی بدتر از اعتیاد با تریپتانها هستند.
ریسک فاکتورها برای داروهایی که موجب سردرد میشوند
. سابقه سردرد مزمن، خصوصاً سردردهای میگرنی . استفاده مکرر از داروهای سردرد (اگر ترکیبی از داروهای ضد درد را به مدت ده روز یا بیشتر در یک ماه مصرف کنید و یا اگر داروی مسکنی را به مدت بیشتر از ۱۵ روز متوالی در یک ماه مصرف کنید، این ریسک بیشتر خواهد شد)
آیا درمانی برای این نوع سردرد وجود دارد؟
اگر اغلب دچار سردردهای ناشی از مصرف دارو میشوید، اولین کاری که باید بکنید این است که مصرف این داروها را کاهش دهید تا سیکل درد بشکند. پزشک بعد از اینکه تشخیص قطعی داد، اولین کاری که خواهد کرد این است که شما را نسبت به مشکلتان آگاه کرده و به یک نورولوژیست ارجاع خواهد داد.
سپس پزشک از شما میخواهد داروی مورد نظر را فوراً متوقف کرده یا دوز مصرفی آن را تدریجاً کاهش دهید. اما طبیعی است که با قطع مصرف دارو، سردردهایی داشته باشید. زیرا این نوع سردرد معمولاً مستقیماً به نوع داروی ضد دردی که مصرف میکنید، زمان مصرف و همچنین دوز مصرفیتان مرتبط است. رایجترین رژیم درمانی، با یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی صورت میگیرد. مثلاً ناپروکسن، هر دوازده ساعت و به مدت دو تا سه هفته.
وابستگی به داروهای مسکن
همانطور که میبینید، وابستگی به دارو میتواند ریسک فاکتوری برای سردرد ناشی از مصرف داروهای OTC باشد. از این رو، این احتمال وجود دارد که علائم ترک دارو را تجربه کنید، مثلاً:
. اضطراب و بیقراری
. تهوع و استفراغ
. بیخوابی
. یبوست
این علائم معمولاً بیش از دو تا ده روز تداوم دارند؛ اما ممکن است تا چند هفته هم طول بکشند. در خیلی از موارد، حتی ممکن است نیاز به درمان اضطراب و استفراغ طی چند روز اول پیدا کنید.
نتیجهگیری درباره داروهایی که سبب سردرد میشوند
سردردهای ناشی از مصرف زیاد داروهای ضد درد و تعداد دفعات سردردهای اولیه قابل پیشگیریاند. همچنین پزشک میتواند درمانهای پیشگیرانه را به شما توصیه کند که با کمک آنها میتوانید جلوی درد ناشی از استفاده زیاد از این نوع داروها را بگیرید.
توجه: مطلبی که مطالعه میکنید صرفا جنبهی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیههای پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
ریزدرونیت یک دارو از دسته بیس فسفوناتهاست که برای تقویت استخوان، درمان یا پیشگیری از پوکیاستخوان و درمان بیماری استخوانی پاژه به کار میرود.
موارد مصرف ریزدرونیت
درمان پوکی استخوان؛
پیشگیری از پوکی استخوان؛
بیماری پاژه.
موارد منع مصرف
سندرم استیون جانسون؛
افزایش حساسیت به دارو که به صورت آنژیوادم؛
دانههای پوستی در کل بدن؛
واکنشهای تاولی پوست؛
نکرولیز سمی پوست؛
کم بودن غلظت پتاسیم خون؛
افزایش کلسیم خون؛
عدم توانایی در ایستادن یا نشستن پس از مصرف دارو؛
تنگی مجرای مری؛ آشالازی.
مصرف در بارداری
C ( داروهای گروه C فقط باید با تجویز پزشک مورد مصرف قرار بگیرد. خطرات ناشی از مصرف این گروه از داروها هنوز رد نشده است و یا اینکه مطالعات انسانی انجام نشده است و پزشک زمانی که احساس کند فواید مصرف این گروه از داروها از مضرات احتمالی آن بسیار بیشتر است و مصرف آن برای بیمار ضروری است تجویز انجام میدهد. )
هشدارها
۱) قبل از مصرف داروی ریزدرونیت در مورد مشکلات زیر با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید :
وجود حالتهای غیرطبیعی در مری، پایین بودن غلظت کلسیم خون، بیماریهای کلیوی یا مشکل در بلع مواد غذایی و شیردهی
۲) در صورتی که توانایی ایستادن یا نشستن را به مدت ۳۰ دقیقه ندارید قبل از مصرف این دارو به پزشک خود اطلاع دهید.
۳) مصرف این دارو ممکن است مشکلات زیادی را در مجرای مری مانند سوزش، تورم، زخم و خونریزی ایجاد نماید، که در این مورد با پزشک خود صحبت کنید.
۴) در برخی از افراد مصرف این دارو ممکن است موجب تشدید آسم شود ، با پزشک باید مشورت شود.
۵) این دارو ممکن است احتمال شکستن پا را افزایش دهد، در اینباره با پزشک مشورت کنید.
۶) آزمایش تراکم استخوان را طبق نظر پزشک تان انجام دهید و با او مشورت نمایید.
۷) این دارو ممکن است برروی تست های آزمایشگاهی تأثیر بگذارد در صورت انجام هر آزمایشی کادر پزشکی را از مصرف این دارو مطلع نمایید.
۸) در صورتی که ریزدرونیت همراه کلسیم / ویتامین D و همراه تمرینات کاهشدهنده وزن مانند پیادهروی یا ورزش درمانی ( فیزیوتراپی ) مصرف شود، بهترین کارایی را خواهد داشت.
۹) رژیم غذایی و برنامه تمرینی را که پزشک به شما گفته است ادامه دهید.
۱۰) مراقب دندانهایتان باشید، قبل از شروع مصرف این دارو ( قرصهای ریزدرونیت ) یک معاینه دندان پزشکی انجام دهید.
۱۱) قبل از مصرف الکل با پزشک خود مشورت کنید.
۱۲) در صورت مصرف سیگار با پزشک خود صحبت کنید.
۱۳) احتمال بروز واکنش بسیار بد پوستی ( سندروم استیون – جانسون / نکروز پوستی سمی ) با این دارو وجود دارد که می تواند مشکلاتی راجع به سلامتی برای فرد ایجاد نماید که هیچ درمانی ندارد و گاهی اوقات موجب مرگ می شود . در صورت مشاهده هرگونه علایم شبیه قرمزی پوست ، تورم ، ایجاد آبله پوستی و یا پوسته زیری پوست ( با یا بدون تب ) ، قرمزی یا تحریک شدن چشم ها و یا وجود زخم در دهان ، گلو ، بینی یا چشم بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید .
۱۴) مصرف این دارو در کودکان تأیید نشده است ، در این مورد با پزشک مشورت نمایید .
نکات قابل توصیه
• طبق نظر پزشک خود دارو را مصرف نمایید و بیشتر از آنچه که به شما توصیه شده است مصرف نکنید .
• دارو را تنها با آب مصرف نمایید. از مصرف دارو همراه با آب معدنی، شیر یا سایر نوشیدنیها خودداری نمایید.
• تمام دارو را ببلعید و از جویدن، شکستن یا خرد کردن دارو خودداری نمایید.
• مصرف این دارو ( قرصهای ریزدرونیت ) را بر اساس نظر پزشک ادامه دهید و حتی در صورت بهبود آن را قطع نکنید.
• دارو را با معده خالی مصرف کنید.
• دارو را حداقل ۳۰ دقیقه قبل از وعده غذا، نوشیدنی یا داروهای مصرفی روزانه مصرف کنید.
• حداقل ۳۰ دقیقه بعد از مصرف دارو و تا زمانی که اولین غذای روز را می خورید دراز نکشید.
عوارض جانبی ریزدرونیت
تهوع؛ سردرد؛ درد قفسه سینه؛ یبوست؛ سرگیجه؛ افسردگی؛ اسهال؛ افزایش فشارخون؛ التهاب گلو؛ علائم شبه آنفولانزا؛ التهاب معده؛ کاهش کلسیم خون؛ کاهش فسفاتخون؛ تنگینفس؛ جوشهای پوستی؛ درد مفاصل؛ درد شکمی؛ سنگ کلیه؛ سوءهاضمه؛ آریتمی؛ رینیت؛ نکروز استخوانی؛ هیپرپلازی پروستات؛ مشکلاتی در شکل استخوان ران؛ مشکلات در بلع غذا؛ سرطان مری؛ زخمهای مری؛ شکستگی استخوان ران؛ زخم معده و دوازدهه.
• درمان پوکیاستخوان پس از یائسگی زنان: قرصهای با رهش سریع: ۵ میلیگرم خوراکی یکبار در روز یا ۳۵ میلیگرم خوراکی ۱ بار در هفته یا ۷۵ میلیگرم خوراکی در ۲ روز متوالی دریک ماه یا ۱۵۰ میلیگرم خوراکی یکبار در ماه قرصهای با رهش آهسته: ۳۵ میلیگرم خوراکی یکبار در هفته
• درمان مردان مبتلا به پوکیاستخوان با هدف افزایش توده استخوانی: قرصهای با رهش سریع: ۳۵ میلیگرم خوراکی یکبار در هفته
• درمان پوکیاستخوان ناشی از مصرف گلوکوکورتیکوئیدها: قرص با رهش سریع: ۵ میلیگرم خوراکی یکبار در روز
• پیشگیری از پوکیاستخوان پس از یائسگی :
۵ میلیگرم خوراکی یکبار در روز یا ۳۵ میلیگرم خوراکی یکبار در هفته یا ۷۵ میلیگرم خوراکی در ۲ روز متوالی در یک ماه یا ۱۵۰ میلیگرم خوراکی یکبار در ماه
• پیشگیری از پوکیاستخوان ناشی از گلوکوکورتیکوئید :
۵ میلیگرم خوراکی یکبار در هفته
• بیماری پاژه :
۳۰ میلیگرم خوراکی یکبار در روز برای ۲ ماه
مکانیسم اثر
این دارو مانند سایر بیس فوسفوناتها با اتصال به کریستالهای هیدروکسی آپاتیت در استخوان و مهار تخریب استخوانی ناشی از استئوکلاستها به فعالیت میپردازد.
فارماکودینامیک
ریزدرونیت یک ترکیب پیریدینیل بیس فسفونات است که موجب مهار استئوکلاستهای موثر در تخریب استخوانی میشود و متابولیسم استخوانی را تنظیم مینماید و برای درمان و پیشگیری از پوکیاستخوان در زنان پس از سن یائسگی اثر بخش میباشد.
فارماکوکینتیک
جذب: فراهمی زیستی دارو بسیار پایین و ۵۴/۰ تا ۷۵/۰ درصد میباشد. حداکثر غلظت پلاسمایی دارو پس از ۱ تا ۳ ساعت از مصرف دارو ایجاد میشود. توزیع : ۲۴ درصد دارو به پروتئینهای پلاسما متصل میشود و حجم توزیع دارو ۸/۱۳ لیتر به ازای هر کیلو گرم میباشد. متابولیسم : این دارو متابولیزه نمیشود. حذف: نیمه عمر اولیه دارو ۵/۱ ساعت و نیمه عمر نهایی آن ۴۸۰ ساعت است. میزان پاکسازی کلیوی دارو از بدن ۱۰۵ میلی لیتر در هر دقیقه و میزان پاکسازی کلی دارو از بدن ۱۲۲ میلیلیتر در هر دقیقه میباشد. حدود ۸۵ درصد دارو از طریق ادرار دفع میشود و داروی جذب نشده از طریق مدفوع، دفع میشود.
