بیماری‌‌ها و راه درمان, پیشگیری بهتر از درمان, روانشناسی

اختلالات تجزیه‌ای (Dissociative Disorder) یکی از انواع اختلال روانی است که شامل یک قطع ارتباط و عدم تداوم بین افکار، خاطرات، محیط ، اقدامات و هویت می‌شود.
افراد با اختلالات تجزیه‌ای از واقعیت به طرفی فرار می‌کنند که غیرارادی و ناسالم هستند و باعث بروز مشکلاتی در عملکرد روزمره می‌شوند.

_ تعریف اختلالات تجزیه‌ای چیست؟
اختلالات تجزیه‌ای معمولاً به عنوان واکنشی در برابر تروما ایجاد می‌شوند و به حفظ خاطرات دشوار کمک می‌کنند.

علائم آن – از فراموشی تا هویت متناوب – تا حدودی به نوع اختلال تجزیه‌ای شما بستگی دارد.

گاهی اوقات استرس می‌تواند علائم را به طور موقت بدتر کند و باعث آشکارتر شدن آن‌ها می‌شود.

درمان اختلالات تجزیه‌ای ممکن است شامل بحث درمانی (روان درمانی) و دارو باشد.

اگرچه درمان می‌تواند دشوار باشد، اما بسیاری از افراد روش‌های جدید مقابله را یاد می‌گیرند و زندگی سالم و مثمر ثمری را می‌گذارنند.

_ علائم اختلالات تجزیه‌ای کدامند؟
علائم و نشانه‌ها بستگی به نوع اختلالات تجزیه‌ای شما دارد، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

فراموشی حافظه (فراموشی) از دوره‌های زمانی خاص، رویدادها، افراد و اطلاعات شخصی
احساس جدا شدن از خود و احساسات
برداشت غیرواقعی از مردم و چیزهای اطراف
یک حس نامشخص از هویت
استرس یا مشکلات مهم در روابط، کار و یا سایر بخش‌های مهم زندگی‌تان
ناتوانی در مقابله با استرس عاطفی یا حرفه‌ای
مشکلات روانی، مانند افسردگی، اضطراب و افکار و رفتارهای خودکشی

سه اختلال تجزیه‌ای اصلی در راهنمای تشخیص و آماری اختلالات ذهنی وجود دارد (DSM – ۵) که توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا منتشر شده‌ است:

_ فراموشی تجزیه‌ای
در این نوع اختلالات تجزیه ای علائم اصلی از بین رفتن حافظه است که فراتر از فراموشی طبیعی است و با یک بیماری قابل توضیح نیست.
شما نمی‌توانید اطلاعات مربوط به خود یا رویدادها و افراد زندگی خود را به خصوص از زمان ضربه‌ی روانی به یاد بیاورید.
فراموشی تجزیه‌ای می‌تواند مخصوص وقایع در زمان خاص باشد.

مانند مبارزه شدید، یا به ندرت می‌تواند شامل از دست رفتن کامل حافظه در مورد خود باشد.
این ممکن است گاهی اوقات شامل مسافرت یا سرگردانی در زندگی شما (فرار تجزیه‌ای) باشد.
یک قسمت از فراموشی معمولاً به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد و ممکن است دقایقی، ساعت‌ها یا به ندرت ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد.

_ اختلال هویت تجزیه‌ای یکی از انواع اختلالات تجزیه‌ای است.
این اختلال که قبلاً به عنوان اختلال شخصیت چندگانه شناخته می‌شد، با “جابجایی” به هویت‌های مختلف شناخته می‌شود.
ممکن است حضور دو یا چند نفر را در ذهن‌تان حس کنید و ممکن است احساس کنید که هویت دیگری دارید.
هر هویت ممکن است دارای یک نام منحصر به فرد، تاریخ و مشخصات فردی باشد.
از جمله تفاوت آشکار در صدا، جنسیت، رفتارها و حتی ویژگی‌های فیزیکی مانند نیاز به عینک.
همچنین تفاوت‌هایی در نحوه آشنایی هر هویت با دیگران وجود دارد.
افرادی که اختلال هویت تجزیه‌ای دارند، معمولا از فراموشی برخوردارند و اغلب برای فرار تجزیه‌ای نیز دارند.

_ اختلال زوال شخصیتی – غیر واقعی‌سازی
این شامل یک احساس مداوم یا اپیزودیک از جدا شدن یا خارج از بودن خود است.
فعالیت‌های خود، احساسات، افکار و خود را از فاصله دور مشاهده کنید، گویی به تماشای یک فیلم مشغول هستید (زوال شخصیتی)
افراد دیگر و چیزهای اطراف شما ممکن است احساس جدا شدن و یا رویا داشته باشند.
زمان ممکن است کاهش یابد و یا سرعت بگیرد و دنیا ممکن است غیرواقعی به نظر برسد (غیرواقعی‌سازی).

شما ممکن است زوال شخصیتی، غیرواقعی‌سازی یا هر دو را تجربه کنید.

علایم، که می‌تواند عمیقا نگران‌ کننده باشد، ممکن است تنها چند لحظه طول بکشد و یا چند سال ظاهر شوند و از بین بروند.

_ چه زمانی به پزشک مراجعه کنید
برخی از مبتلایان به اختلالات تجزیه‌ای با بحران فلش بک‌های آسیب‌زای بسیار ناراحت کننده مواجه هستند یا با رفتار غیر ایمن همراه هستند.

افراد مبتلا به این علائم باید به اورژانس مراجعه کنند.

اگر شما یا فرد مورد علاقه‌تان کوچکترین نشانه‌‌ای از یک اختلال تجزیه ای داشته باشد، با پزشک خود تماس بگیرید.

_ دلایل بروز اختلالات تجزیه‌ای
اختلالات تجزیه ای معمولاً به عنوان روشی برای مقابله با تروما ایجاد می‌شوند.
اختلالات تجزیه‌ای اغلب در کودکانی که در معرض سوء‌استفاده جسمی، جنسی یا عاطفی طولانی مدت هستند.
یا در مواردی کمتر، محیط خانه‌ای که ترسناک یا بسیار غیرقابل پیش بینی باشد، شکل می گیرد.
استرس جنگ یا بلایای طبیعی نیز می‌تواند اختلالات تجزیه‌ای را به وجود آورد.

هویت شخصی در دوران کودکی شکل می‌گیرد

بنابراین یک کودک بیشتر از یک بزرگ‌سال می‌تواند خود را کنار بگذارد و تروما را مشاهده کند، انگار که برای شخص دیگری اتفاق می‌افتد.
کودکی که برای تحمل یک تجربه آسیب‌زا می‌آموزد که تفکیک شود، می‌تواند از این مکانیسم مقابله در پاسخ به موقعیت‌های استرس‌زا در طول زندگی استفاده کند.

_ عوامل خطر
افرادی که در دوران کودکی سوء استفاده جسمی، جنسی یا عاطفی طولانی مدت را تجربه می‌کنند، بیشترین خطر ابتلا به اختلالات تجزیه‌ای را دارند.
کودکان و بزرگسالانی که حوادث آسیب‌زای دیگری مانند جنگ، حوادث طبیعی، آدم ربایی، شکنجه یا مراحا اولیه پزشکی را تجربه می‌کنند نیز ممکن است این شرایط را ایجاد کنند.

_ مهم‌ترین مشکلات در اختلالات تجزیه‌ای
افراد با اختلالات تجزیه‌ای در خطر افزایش خطر مشکلات و اختلالات مربوط به آن قرار دارند، از جمله:

خودآزاری یا نقض عضو
افکار و رفتارهای خودکشی
اختلال عملکرد جنسی
اعتیاد به الکل و سوء مصرف مواد مخدر
اختلالات افسردگی و اضطراب
اختلال استرس پس از سانحه
اختلالات شخصیتی
اختلالات خواب از جمله کابوس، بی‌خوابی و راه رفتن در خواب
اختلالات اشتها
علائم جسمی مانند سرگیجه یا تشنج غیر صرع
مشکلات عمده در روابط شخصی و محل کار

_ راه‌های پیش‌گیری از اختلالات تجزیه‌ای کدامند؟
کودکانی که از نظر جسمی، عاطفی و جنسی مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند در معرض خطر ابتلا به اختلالات سلامت روان مانند اختلالات تجزیه‌‌ای هستند.

اگر استرس و یا مسائل شخصی دیگری بر نحوه رفتار شما با کودک تاثیر می‌گذارند، به دنبال کمک باشید.

با شخص مورد اعتماد مانند دوست، پزشک یا یک مشاور روانشناس مورد اعتماد صحبت کنید.
از کسانی که پشتیبان شما هستند مانند خانواده و والدین برای درمان کمک بخواهید.
به دنبال کلیساها و برنامه‌های آموزشی اجتماعی باشید که کلاس‌هایی را به والدین ارائه می‌کنند که ممکن است به شما کمک کنند سبک فرزند پروری سالم‌تر را یاد بگیرید.
اگر فرزند شما مورد سوء‌استفاده قرار گرفته یا واقعه آسیب‌زای دیگری را تجربه کرده است، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
پزشک شما می‌تواند شما را به یک روانشناس یا روان‌پزشک معرفی کند که می‌تواند به کودک شما کمک کند تا بهبود پیدا کند و مهارت‌های مقابله سالم را اتخاذ کند.

منبع: wikiravan.com

بیماری‌‌ها و راه درمان, پیشگیری بهتر از درمان , روانشناسی

همه‌ی ما در زندگی روزمره و در موقعیت‌های گوناگون، بارها دچار استرس می‌شویم. استرس به واکنش طبیعی بدن در برابر عوامل محرک، تغییرات، فشارهای درونی یا بیرونی گفته می‌شود. این عوامل در شرایط مختلف سبب بر هم خوردن تعادل بدن می‌شوند و بدن هوشمند ما برای مقابله با این حالت تلاش می‌کند تا تعادل از دست رفته را بازگرداند.
شدت استرس در شرایط و موقعیت‌های مختلف، متفاوت است. استرس می‌تواند گاهی خفیف و زودگذر باشد (مانند استرسی که قبل از یک آزمون ساده به ما دست می‌دهد) یا ممکن است شدید باشد و حالت مزمن پیدا کند. در واقع کمی استرس قبل از انجام هر کاری لازم است و می‌تواند به بهتر انجام شدن آن کار منجر شود. اما استرس شدید و مزمنی که فشارهای روحی و جسمی بیش از حد به فرد وارد می‌کند، می‌تواند تأثیر مخربی بر زندگی او داشته باشد و حتی سبب بیماری شود.
از بین علائم استرس، ۸ نشانه به عنوان نشانه‌های بیماری‌زا و خاموش استرس شناخته شده‌اند. اگر هر یک از این علائم را دارید، به سرعت برای درمان استرس اقدام کنید؛ در غیر این صورت بیماری‌ها به زودی سراغ‌تان خواهند آمد.

_ کهیر
اگر کهیر را تجربه کرده باشید، به احتمال زیاد می‌دانید که این برجستگی‌های قرمزرنگ خارش‌دار تا چه اندازه آزاردهنده هستند. کهیر معمولا به دلیل حساسیت بدن به ترکیباتی آلرژی‌زا به نام هیستامین (Histamine) که در بسیاری از غذاها وجود دارد ایجاد می‌شود. اما اگر سابقه‌ی آلرژی ندارید و به طور ناگهانی روی پوست‌تان کهیر ظاهر شد، علت آن می‌تواند استرس باشد.
هنگامی که دچار استرس می‌شوید (خواه مدتی کوتاه، خواه مدتی طولانی) سیستم ایمنی بدن ضعیف می‌شود و بدن برای مقابله با این مشکل، هیستامین آزاد می‌کند. در صورتی که استرس برطرف نشود، واکنش‌های آلرژیک بدن سبب بروز کهیر خواهد شد. در این حالت حتی عواملی مانند سرما، گرما، صابون‌ها و لوسیون‌ها (که قبلا فرد نسبت به آنها حساسیت نداشته) نیز ممکن است پوست بدن را تحریک کنند.

_ ناپایداری وزن بدن
بدن به طور طبیعی هورمونی به نام کورتیزول ترشح می‌کند که در تنظیم قند خون و سوخت‌و‌ساز بدن نقش مهمی دارد. هنگامی که استرس دارید این هورمون بیش از حد طبیعی ترشح می‌شود. از این رو، عملکرد بدن در تنظیم قند خون مختل می‌شود و نحوه‌ی سوخت‌و‌ساز چربی‌ها، پروتئین‌ها و کربوهیدرات تغییر می‌کند. در چنین شرایطی، یا فرد دچار کم‌اشتهایی می‌شود و یا پرخوری می‌کند که هر دو از رفتارهای ناسالم در تغذیه هستند و سبب کاهش یا افزایش وزن ‌می‌شوند.

_ سردردهای شدید
اگر گاهی به طور ناگهانی (بدون سابقه‌ی سردرد یا میگرن) دچار سردردهای تنشیِ شدید می‌شوید، احتمالا استرس زیادی دارید. استرس، موادی شیمیایی را در مغز آزاد می‌کند که بر اعصاب و عروق خونی مغز تاثیر می‌گذارند و سبب سردرد می‌شود.
استرس در افراد مبتلا به میگرن می‌تواند سبب شروع یا وخیم‌تر شدن حملات میگرنی شود.

_ بیماری‌های گوارشی
استرس به روش‌های مختلفی روی معده و عملکرد دستگاه گوارش تأثیر منفی می‌گذارد. هنگامی که استرس دارید، معده اسیدهای گوارشی بیشتری را تولید می‌کند که ممکن است سبب سوزش سردل (حالتی که با درد در ناحیه‌ی معده و احساس طعم تلخ در دهان همراه است) شود. همچنین هنگام استرس، تخلیه‌ی مواد از معده به روده به آهستگی صورت می‌گیرد که به تجمع گاز معده و نفخ می‌انجامد.

_ سرماخوردگی
افرادی که به طور مرتب استرس دارند، معمولا بیشتر از دیگران دچار سرماخوردگی می‌شوند؛ زیرا سیستم ایمنی بدن این افراد بسیار ضعیف است و نمی‌تواند به خوبی در برابر ویروس‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاومت کند. برای رفع استرس و ایجاد آرامش، مصرف چای بابونه و چای زنجبیل و همچنین دوش گرفتن با عصاره نعناع و اسطوخودوس بسیار مفید است.

_ آکنه
اگر فکر می‌کنید که آکنه فقط کابوس دوران نوجوانی است و در سنین بالاتر سراغ‌تان نخواهد آمد، کاملا در اشتباه هستید. آکنه در هر سن و هر دوره‌ای از زندگی ممکن است ظاهر شود. یکی از عوامل ایجاد آکنه و جوش استرس است. هنگامی که استرس دارید، بدن هورمون کورتیزول بیشتری ترشح می‌کند که سبب می‌شود غدد پوست، چربی بیشتری تولید کنند. تجمع چربی اضافی در فولیکول‌های مو و همچنین سلول‌های مرده‌ی پوست، موجبات بروز جوش و آکنه را فراهم می‌کند.

_ کاهش توانایی‌های ذهنی
ترشح بیش از حد هورمون کورتیزول هنگام استرس، بر توانایی مغز و حافظه تأثیر می‌گذارد. استرس زیاد، سبب کاهش تمرکز می‌شود و در صورتی که درمان نشود، اضطراب، افسردگی و مشکلات حافظه را به دنبال خواهد داشت.

_ ریزش مو
فرایند طبیعی رشد موی سر به صورت چرخه‌ای است که در آن موهای قدیمی می‌ریزند و فولیکول‌های جدید مو جایگزین آنها می‌شوند. بنابراین از دست دادن تعداد محدودی مو در روز طبیعی است. استرس شدید می‌تواند با ایجاد اختلال در این چرخه، تعداد زیادی از موها را همزمان به مرحله‌ای برساند که مرحله‌ی استراحت نامیده می‌شود. پس از این مرحله (که دو تا سه ماه به طول می‌انجامد) این موها بدون جایگزین شدن شروع به ریزش می‌کنند. استرس همچنین سبب می‌شود سیستم ایمنی بدن به فولیکول‌های مو حمله کند و سبب ریزش مو شود.

_ همین امروز برای درمان استرس اقدام کنید
روش‌های متعددی برای درمان استرس وجود دارد. ورزش و مراقبه (مدیتیشن) برای تمدد اعصاب و ایجاد آرامش بسیار مفید هستند. همچنین می‌توانید از کتاب‌های رنگ‌آمیزی برای بزرگسالان، لوازم هنری، بازی‌های فکری، جدول کلمات و سرگرمی‌های دیگری که به صورت مجموعه در بازار موجود است (و دقیقا با هدف درمان استرس طراحی شده‌اند) استفاده کنید.

منابع:

۱- chetor.com

۲- rd.com

بیماری‌‌ها و راه درمان, پیشگیری بهتر از درمان , روانشناسی

ممکن است در مورد رابطه استرس و افزایش وزن شنیده باشید که استرس می‌تواند به روش‌های زیادی بر نواحی مختلف بدن تاثیر بگذارد همچنین روش‌های زیادی وجود دارد که استرس به واسطه آن‌ها می‌تواند با افزایش وزن در ارتباط باشد. یکی از این روش‌ها به کورتیزول که هورمون استرس نیز نام دارد اطلاق می‌شود.

_ رابطه استرس و افزایش وزن چیست؟

هنگامی که دچار استرس می‌شویم پاسخ جنگ یا گریز که یکی از واکنش‌های بدن در برابر استرس است افزایش می‌یابد و در نتیجه آن انواع مختلفی از هورمون‌ها از قبیل کورتیزول ترشح می‌شوند.

هنگامی که در سیستم بدن مقدار زیادی کورتیزول داشته باشیم بیشتر به خوراکی‌های ناسالم که حاوی مقدار زیادی قند و چربی هستند تمایل پیدا می‌کنیم و در نتیجه دچار افزایش وزن می‌شویم.

_تاثیر استرس بر چاقی

فرقی نمی‌کند که استرس به دلیل مشغله زیاد کاری باشد یا احساس خطر، در هر صورت واکنش بدن به استرس همانند این است که می‌خواهد فرد را از آسیب‌دیدگی نجات دهد در نتیجه بدن انرژی زیادی صرف می‌کند که منجر به تغییرات متابولیسم و گردش خون و سایر تغییرات می‌شود.
این تغییرات به طرق مختلفی بر عمل گوارش، اشتها و نهایتا وزن تاثیر می گذارند.

اگر مدت زمان زیادی است که به دلیل استرس مزمن در چنین شرایطی به سر می‌برید سلامت شما در معرض خطر است.

علاوه بر مجموعه‌ای از سایر خطرات استرس مزمن در افزایش وزن نیز نقش دارد که گاه خود یکی از عوامل استرس‌زا می‌باشد.

استرس مزمن و کورتیزول به روش‌های زیر در افزایش وزن نقش دارند.

_ رابطه استرس و افزایش وزن و نقش در آن متابولیسم

آیا احساس می‌کنید که در هنگام استرس دچار اضافه وزن می‌شوید در حالی که همان مقدار غذای همیشگی را میل می‌کنید؟

مقدار زیاد هورمون کورتیزول باعث کاهش متابولیسم (سوخت‌و‌ساز) بدن می‌شود که نتیجه آن افزایش وزن بیش از حد نرمال است.

این امر رژیم گرفتن را نیز برای فرد دشوار می‌کند.

_میل به خوردن غذاهای ناسالم

در هنگام بروز استرس خوردن یک سالاد لذیذ را ترجیح می‌دهید یا بستنی؟ بدون شک پاسخ شما بستنی است.

افرادی که به استرس مزمن دچار هستند به مواد غذایی حاوی چربی، نمک و قند تمایل بیشتری پیدا می‌کنند.

از جمله این مواد غذایی می‌توان به شیرینی‌ها، غذاهای فرآوری شده و سایر غذاهای ناسالم اشاره کرد. این مواد غذایی معمولا مضر بوده و منجر به افزایش وزن می‌شوند.

_ قند خون

استرس طولانی مدت می‌تواند میزان قند خون را تغییر دهد و منجر به اختلالات خلق‌و خو، خستگی و شرایطی مانند هایپرگلایسمی (افزایش قندخون) شود.

در مورد رابطه استرس و افزایش وزن باید گفت که استرس بیش از اندازه با سندروم متابولیک نیز در ارتباط است. منظور از سندروم متابولیک مجموعه‌ای از شرایط بالینی است که منجر به بروز مشکلاتی در بدن مانند حملات قلبی و دیابت می‌شوند.

_ ذخیره چربی

استرس بیش از اندازه حتی بر محل ذخیره چربی نیز تاثیر گذار است. میزان بالای استرس با میزان بالای چربی شکم در ارتباط می‌باشد.

چربی شکم از جمله شرایط دشواری به شمار می‌آید که نه تنها از نظر ظاهری نامطلوب است بلکه تجمع چربی در این ناحیه بیش از نواحی دیگر سلامت را به خطر می‌اندازد.

استرس و افزایش وزن به روش‌های برجسته دیگری نیز با یکدیگر در ارتباط هستند.

_ پرخوری عصبی

علاوه بر افزایش میزان کورتیزول که باعث می‌شود به خوردن غذاهای ناسالم تمایل داشته باشیم فشار بیش از حد عصبی نیز می‌تواند اغلب منجر به غذا خوردن بیش از حد معمول شود.

در چنین شرایطی اگرچه فرد واقعا گرسنه نیست اما به خوردن بیش از حد به خصوص خوردن غذاهای ناسالم تمایل پیدا می‌کند.

_ غذاهای فست فودی

کارشناسان درباره رابطه استرس و افزایش وزن بر این باورند که یکی از دلایل عمده چاقی در جامعه امروز این است که افراد از استرس و مشغله زیادی برخوردار هستند در نتیجه فرصت و حوصله درست کردن غذاهای سالم خانگی را ندارند و اغلب به غذاهای فست‌فودی روی می‌آورند.

فست‌فودها و حتی برخی از غذاهای سالم‌تر رستوران‌ها نیز حاوی میزان بالایی از قند و چربی هستند.

در مکان‌های غذاخوری سالم نیز شما نمی‌دانید که غذا چگونه درست شده است و نمی‌توانید نظارتی بر محتویات آن داشته باشید به همین دلیل رستوران‌ها اغلب مواد غذایی مانند کره را که از سلامت کمتری برخوردار هستند برای طعم دار کردن غذاها به آن‌ها اضافه می‌کنند در نتیجه بهتر است غذاهای خانگی میل کنید.

_ ورزش نکردن به دلیل مشغله زیاد

به دلیل مشغله‌های زیاد روزانه احتمالا ورزش کردن در آخر فهرست کارهای ضروری شما جای می‌گیرد اما بدانید که شما در این امر تنها نیستید.
در حال حاضر افراد آمریکایی نسبت به نسل‌های گذشته ما سبک زندگی یک جا نشینی بیشتری دارند با این وجود ما هنوز هم از فعالیت‌های ضروری مانند ورزش کردن چشم پوشی می‌کنیم.

امروزه افراد به دلیل گیر کردن در ترافیک، نشستن طولانی مدت پشت میز کار و تماشای زیاد تلویزیون فرصتی برای ورزش کردن پیدا نمی‌کنند

آشنایی با رابطه استرس و افزایش وزن این نوید را می‌دهد که خوشبختانه راه حل‌هایی برای بهبود وزن و کاهش استرس وجود دارد که بسیار مثمر ثمر می‌باشند. به شما توصیه می‌کنیم این راه حل‌ها را حتما دنبال کنید.

منبع: هفته‌نامه سلامت