حالت نباتی چیست؟
بیماریها و راه درمان , پیشگیری بهتر از درمان , فرناز اخباری
به گزارش سایت webmd.com
حالت نباتی یک اختلال هوشیاری یا تغییر هوشیاری است. این حالت ناشی از آسیب شدید مغزی است. ممکن است فردی در حالت نباتی پایدار به نظر برسد که بیدار است، اما از محیط اطراف خود آگاهی ندارد.
چه چیزی باعث حالت نباتی میشود؟
حالت نباتی نتیجه آسیب قابل توجهی به بخشهایی از مغز است. Cerebrum ناحیه ای از مغز است که مسئول هوشیاری است. اگر آن ناحیه آسیب ببیند، فرد میتواند ظرفیت هوشیاری خود را از دست بدهد.
سیستم فعالکننده شبکه بخشی از مغز است که بیداری را کنترل میکند. این قسمت بخشی از ساقه مغز است که عملکردهای خودکار بدن مانند قلب، ریهها، گوارش و سیستمایمنی را کنترل میکند. اگر این ناحیه آسیب نبیند، بدن فرد از نظر فیزیکی عمل میکند و علیرغم عدم هوشیاری، بیدار به نظر میرسد.
علائم حالت نباتی چیست؟
علامت اصلی حالت نباتی فقدان هوشیاری است. افراد در این حالت علائم معمول هوشیاری مانند توانایی صحبت کردن، پاسخ به دستورات، حرکت با هدف یا اجتناب از محرکهای دردناک را نشان نمیدهند.
با اینحال، فردی که در حالت نباتی قرار دارد، بسیاری از عملکردهای فیزیکی طبیعی از جمله ضربان قلب و تنفس را دارد. آنها با الگوهای معمولی میخوابند و بیدار میشوند. آنها ممکن است غذا را بجوند و ببلعند. آنها ممکن است صداهایی تولید کنند، اگرچه از زبان استفاده نمیکنند. وقتی بیدار هستند چشمانشان را باز نگه میدارند. آنها ممکن است یک رفلکس غافلگیر کننده عملکردی داشته باشند و به محرکهای ناگهانی اطراف خود واکنش نشان دهند.
به منظور بررسی اینکه آیا پاسخ مغزی به دستورات یا سؤالات وجود دارد، پزشکان ممکن است آزمایشات تصویربرداری انجام دهند. برخی از آزمایشها، مانند اسکن PET، به دنبال اختلالات قابل درمان هستند که باعث عدم هوشیاری میشوند. پزشکان ممکن است یک MRI عملکردی نیز انجام دهند.
اگر علائم بعد از یک ماه تغییر نکرد، تشخیص حالت رویشی پایدار است.
آیا درمانی برای حالت نباتی وجود دارد؟
هنگامی که پزشکان تشخیص دادند که هیچ راهی برای معکوس کردن ضربه مغزی وجود ندارد، درمان شامل مراقبت از نیازهای فیزیکی فرد است. افراد در صورت مراقبت مناسب میتوانند سالها در حالت نباتی زندگی کنند. این وضعیت ممکن است به این معنی باشد که کارکنان بهداشتی در خانه به مراقبت از آنها کمک کنند، یا ممکن است نیاز داشته باشند در یک مرکز پرستاری باشند.
افراد در حالت نباتی برای فعالیتهایی مانند غذا خوردن، حمام کردن، و داخل و خارج شدن از تخت نیاز به کمک دارند. ممکن است لازم باشد آنها یک لوله تغذیه داشته باشند. مراقبان آنها باید به پوست آنها توجه داشته باشند تا از زخمهای فشاری ناشی از قرار گرفتن طولانی مدت در یک وضعیت روی تخت یا روی ویلچر جلوگیری کنند.
عفونتهای تنفسی و عفونت های مجاری ادراری خطرات قابل توجهی برای افراد در حالت نباتی هستند. لخته شدن خون نیز به دلیل عدم تحرک آنها میتواند مشکل ساز باشد. مراقبین باید آموزش ببینند تا نسبت به این مسائل بهداشتی احتمالی هوشیار باشند.
آیا یک فرد می تواند از حالت نباتی بهبود یابد؟
برخی از افراد از حالت نباتی بهبود مییابند، اما معمولاً بهبودی کامل نیست. آسیب مغزی احتمالاً منجر به ناتوانی دائمی خواهد شد.
اگر علت حالت نباتی یک آسیب یا یک وضعیت برگشت پذیر مانند قند خون پایین یا مصرف بیش از حد دارو باشد، بهبودی به احتمال زیاد امکان پذیر است. اگر آسیب مغزی به دلیل کمبود اکسیژن پس از سکته مغزی یا ایست قلبی باشد، احتمال بهبودی بسیار کمتر اتفاق میافتد.
اگر حالت رویشی بیش از یک ماه طول بکشد، بسیار نادر است که فردی بهبود یابد. گاهی اوقات، افرادی که آسیب به سر دارند، در عرض ۱۲ ماه بهبود مییابند، اگرچه معمولاً اثرات ماندگاری از صدمات خود دارند.
آیا حالت نباتی همان حالت کما است؟
گاهی اوقات حالت نباتی با سایر حالات هوشیاری تغییر یافته، به ویژه کما، اشتباه گرفته میشود. افرادی که در کما هستند نیز واکنشی نشان نمیدهند اما هیچ نشانهای از بیداری نشان نمیدهند. آنها با چشمان بسته بیحرکت میمانند. طوری به نظر میرسند که انگار خواب هستند.
وضعیتی نیز وجود دارد که به آن حالت حداقل آگاهی میگویند. افرادی که در این وضعیت قرار دارند ممکن است دورههایی داشته باشند که بتوانند به محرکهایی مانند سؤالات یا دستورات پاسخ دهند. آنها توانایی انجام حرکات هدفمند را دارند. برخی از افراد به عنوان بخشی از بهبودی پس از کما یا حالت نباتی به یک حالت حداقل هوشیار میروند. برای دیگران، حداقل هوشیاری اثر دائمی یک آسیب مغزی است.
حالت نباتی با مرگ مغزی یکی نیست. فردی که دچار مرگ مغزی شده است اصلاً عملکرد مغزی ندارد. اگر بیماران به دستگاهها وصل باشند، و اگر دستگاه را از آنها جدا کنید ضربان قلب متوقف میشود.
منبع:webmd.com