آیا کرم ضد‌آفتاب ضرر دارد؟

نور آفتاب از طول موج‌های متفاوتی تشکیل شده است. اشعه ماوراءبنفش طول موج خاصی از نور خورشید است که خود به دو قسمت A وB تقسیم می‌شود که هر دو آنها برای پوست مضر هستند. اشعه ماوراءبنفش نوع B، در صورت تماس با پوست بر روی لایه خارجی پوست که اپیدرم نامیده می‌شود، تأثیر می‌گذارد و باعث ایجاد آفتاب سوختگی می‌شود. این نوع از اشعه آفتاب نمی‌تواند از شیشه عبور کند و در نتیجه وقتی پنجره‌ها بسته باشند توسط شیشه جذب شده و وارد اتاق نمی‌شود.
نوع دیگر اشعه ماوراءبنفش به نواحی عمقی‌تر پوست نفوذ می‌کند و می‌تواند باعث آسیب‌های شدیدتری در پوست شود، علاوه براینکه از شیشه هم عبور می‌کند لذا در یک اتاق با پنجره‌های بسته هم وجود دارد. و با شکستن کلاژن پوست، ساخت رادیکال‌های آزاد و مهار مکانیسم‌های ترمیم پوست، می‌توانند باعث ایجاد کک‌ومک، چروک و از همه مهم‌تر سرطان پوست شوند.

ضدآفتاب ها‌ موادی هستند که با مالیدن آنها برروی سطح پوست، پوست در برابر اثرات مضر نور آفتاب محافظت می‌شود. این مواد با فرمولاسیون‌های مختلفی تهیه و عرضه می‌شوند و اگر به درستی مصرف شوند می‌توانند تاحدزیادی مانع اشعه فرابنفش آفتاب و اثرات منفی آن برپوست گردند.

اگرچه کارشناسان درباره این که کدام محصول بی خطر است اتفاق نظر ندارند، اما همگی بر سر این که هنگامی که در معرض تابش نور خورشید هستید باید از یک محافظ استفاده کنید توافق دارند، اما نوع ضدآفتاب، میزان SPF و مواد تشکیل دهنده شیمیایی یا معدنی آن قابل بحث است.
انتخاب کردن محصول محافظ پوست در برابر خورشید برای بسیاری از افراد یک چالش بوده است، چرا که در حال حاضر تعداد این محصولات افزایش یافته و گزارشهای ضد و نقیضی درباره خطرات آنها منتشر می شود.
براساس قوانین جدید سازمان غذا و دارو آمریکا سازندگان این محصولات باید تا پیش از تابستان نکات خود را درباره این محصولات روی برچسب محصول مشخص کنند اما با فشار تولید‌کنندگان قرار شد مهلت زمانی تا دسامبر ۲۰۱۲ افزایش یابد.

*** اهمیت بی‌‌خطر بودن ضدآفتاب‌ها

اخیرا یک گروه کاری زیست محیطی گزارش سالانه‌ای از تجزیه تحلیل ضدآفتاب منتشر کرده است. این گروه بهداشت عمومی بررسی ضدآفتاب‌ها را شش سال پیش در تلاش برای ارتقای آگاهی از محتویات بالقوه خطرناک این ضدآفتاب‌ها آغاز کرد.
این گزارش درجه بندی خود را به ایمنی، محافظت خورشید براساس محتویات محصول، میزان محافظت در برابر اشعه‌های ماورای بنفش A و ماورای بنفش B و نرخ میان این دو و میزان ماندگاری محصول روی پوست قرار داده است.
این گزارش بسیار جنجال برانگیز شد و پس از آن آکادمی پوست شناسی آمریکا بیانیه‌ای صادر کرد و اظهار داشت که تمام ضدآفتاب‌های این کشور بی‌خطر هستند.
نکا لیبا تحلیلگر ارشد این گروه اظهار داشت: کار این گزارش هشدار دهنده بود. براساس این تحقیقات اکسی‌بنزون داخل پوست نفوذ می کند و به صورت بالقوه می تواند هورمونها را مختل کند، همین نکته می‌تواند زنگ خطری برای پرهیز از این ضدآفتاب‌ها باشد.
به رغم این هشدارها هر روز محصولات بیشتری برای ورود به بازار مجوز می‌گیرند.
لیبا اظهار داشت: امسال ما تنها یک محصول از هر چهار محصول را توصیه کردیم، چند سال پیش این تعداد یک در میان ۱۲ محصول مورد تأیید ما قرار می گرفت اما هنوز هم این محصولات با تأثیرگذاربودن و بی خطر بودن کامل فاصله دارند.

*** اشعه‌های ماورای بنفش A و B
درحال حاضر دو نگرانی درباره SPF ( شاخص محافظت دربرابر خورشید) وجود دارد: یکی SPF هایی که صرفا اشعه‌های ماوراء بنفش B را اندازه می گیرند. چرا که این اشعه ها ایجاد آفتاب سوختگی می کنند. تولید کنندگان ضدآفتاب‌ها تصور می‌کنند که شکستن این اشعه‌ها می‌تواند از شرایطی چون سرطان پوست جلوگیری کند.
کارشناسان امروز اعتقاد دارند که هر دو اشعه مضر است. اشعه های ماورا بنفش A همواره وجود داشته‌اند، اما پیشتر تصور می‌شد که بی‌ضرر هستند. نگرانی دوم در رابطه با ارتباط مدت قرار گرفتن در مقابل نور خورشید و بالابودن SPF است. شواهدی از این امر وجود دارد که SPF بالای ۵۰ محافظت بیشتری را از پوست در مقایسه با SPF های کمتر ارائه نمی‌کند، مردم اعتماد بیش از حدی به این محصولات داشته و شاید به علت استفاده از چنین محصولاتی مدت زمان بیشتری را در آفتاب سپری می‌کنند.

*** افزودنی‌های مخفی ضدآفتاب‌ها

برخی نسبت به وجود نوعی از ویتامین retinyl palmitate A ابراز نگرانی کرده اند، این ویتامین اغلب به ضدآفتاب‌ها افزوده می‌شود، اما نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد که این نوع از ویتامین A می تواند سرعت رشد تومورها و ضایعات پوستی را در مجاورت با نور آفتاب افزایش دهد.
دیگران نسبت به کمبود ویتامین D در صورت استفاده از ضدآفتاب‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند. چرا که کارشناسان اعتقاد دارند که ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در مقابل نور خورشید برای دریافت ویتامین D مورد نیاز روزانه براساس نوع پوست کافی است.

*** مواد معدنی در مقابل مواد غیر‌معدنی

بحث بر سر مواد معدنی یا غیر معدنی (شیمیایی) به کار رفته در ضدآفتابها به نظر می رسد میان افرادی که به دنبال استفاده از بی خطر ترین مواد هستند یا افرادی که همه این هشدارها را اغراق شده تلقی می‌کنند ایجاد شده است.
ضدآفتابهای معدنی که مورد تأیید کارگروه زیست محیطی است که این گزارش را منتشر کرده، از اکسید زینک یا اکسید تیتانیوم برای کمک به محافظت از پوست استفاده می کند. اعتقاد کارشناسان بر این است که ذرات نانو و میکرو در پوست نفوذ نمی‌کنند. محصولات سنتی‌تر روی اوکتیل سالیسیلات (در ۵۹ درصد)، اکسی‌بنزون در (۵۲ درصد) و آووبنزون در (۴۹ درصد) محصولات وجود دارند، تمرکز کرده‌اند. اکسی بنزون می‌تواند از سایر مواد شیمیایی تشکیل‌دهنده کرم‌ها واکنش‌های آلرژیک بیشتر ایجاد کند و به صورت بالقوه عامل مختل کردن هورمون‌ها است که در میزان قابل ملاحظه به پوست نفوذ می‌کند.

*** استفاده از کرم یا اسپری‌های ضد‌آفتاب

گزارش کارگروه زیست محیطی استفاده از کرم و لوسیون را نسبت به اسپری توصیه می‌کند و علت آن عدم راهیابی ذرات نانو به داخل شش‌ها عنوان شده است.

*** آیا مصرف کرم ضد آفتاب رنگی مضر است؟

برخی از افراد ترجیح می‌دهند به دلیل وجود اسکار(جای زخم یا جوش) و لک در پوست صورت از کرم‌های ضدآفتاب رنگی استفاده کنند که مصرف این نوع کرم‌ها هیچ‌گونه آسیبی به پوست آن‌ها وارد نمی‌کند.
افراد باید از کرم‌های ضد‌آفتابی استفاده کنند که پروانه تولید در داخل کشور را داشته باشد یا کرم‌های خارجی، پروانه واردات را اخذ کرده باشد. عیار محافظتی (SPF) برای کرم‌های ضدآفتاب را بین ۲۵ تا و حداقل پوشش ضد‌آفتاب‌ها برای جلوگیری از پیری پوست، ایجاد لک و چروک ۲۵ یا ۳۰ است و بالاتر از این عیار حفاظتی یعنی بین ۳۰ تا ۱۰۰ فرقی با عیار های ۲۵ تا ۳۰ ندارد.

برخی از تبلیغات مبنی بر اینکه ضد‌آفتاب‌های دارای عیار حفاظتی بالاتر از ۳۰ در محافظت از پوست موثر است، تبلیغات کارخانه‌ای است و از نظر علمی و پزشکی تفاوتی بین این عیارها برای جذب اشعه خورشید وجود ندارد.

منبع مجله دکتر سلام

تحریریه جامعه پزشکان ایران | ۱۲ تیر ۱۳۹۷

میگرن با خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی ارتباط دارد
میگرن به خودی خود به عنوان یک اختلال سردرد ...
خواندن بیشتر
نانوذراتی که با تولید گرما موجب مرگ سلول‌های سرطانی می‌شوند
محققان پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران به نانوذراتی دست ...
خواندن بیشتر
رازهایی که گروه خون شما افشا می‌کند!
آگاهی از نوع گروه خون می‌تواند پنجره ای به ...
خواندن بیشتر
پوکی استخوان، علل و راه‌های پیشگیری آن
پوکی استخوان ( نام علمی آن به انگلیسی : ...
خواندن بیشتر
گیاهان دارویی و درمان نازایی
نازایی به عدم توانایی در حاملگی بعد از یک‌سال ...
خواندن بیشتر
عادات خطرناکی که به چشم آسیب می‌زند
ما همیشه برای انجام کارهای‌مان از رانندگی گرفته تا ...
خواندن بیشتر