گیاهان دارویی و درمان نازایی

نازایی به عدم توانایی در حاملگی بعد از یک‌سال نزدیکی فعال زوجین بدون استفاده از وسایل جلوگیری کننده از حاملگی اطلاق می‌گردد. حدود۸۵% در طی سال اول و ۹۳% در طی سال دوم زندگی شانس حاملگی دارند و بعد از سال دوم شانس حاملگی رو به کاهش می‌رود.

نازایی یک مسئله شایع و نگران‌کننده برای زوجین محسوب می‌شود و تقریباً ۱۵% زوجین از این بیماری رنج می‌برند. و شیوع آن در جوامع بشری همچنان رو به افزایش است. علت نازایی چند فاکتوری بوده و باید هر زوج به طور دقیق مورد بررسی قرار گیرند. به طور عمده نازایی به دو فاکتور زنانه و مردانه تقسیم می‌شود .

از علل مهم نازایی در زنان: اختلال در تخمک‎گذاری ، ضایعات لوله رحمی ، آندومتریوز و غیره می‌باشد.

وعلل مهم مردانه: و علل مهم نازایی در مردان اختلال در عملکرد، تعداد و شکل اسپرم می‌باشد از دیگر عوامل مهم می‌توان به افزایش سن، نوع تغذیه، چاقی، عوامل محیطی و شغلی، داروها ، اختلال کروموزمی و ژنتیکی می‌توان نام برد.

معرفی گیاهان دارویی برای درمان نازایی

درمان‌های گیاهی سال‌هاست (قرن‌ها) که برای حل ناباروری انسان استفاده شده است . گیاهان خاصی وجود دارند که عصاره آن‌ها اثر مثبت روی اندام تناسلی ، سیستم هورمونی و میل جنسی مردان و زنان می‌گذارد؛ این گیاهان کمک می‌کنند برای مقابله با مشکلاتی از قبیل:

۱- عدم تعادل هورمونی ۲- قاعدگی نامنظم ۳- اختلال نعوظ ۴- مشکلات تحریک اسپرم

در ادامه به چند گیاه درمان‌گر از این قبیل اشاره خواهد شد.

شبدر قرمز

با نام علمی Trifolium pratenes گیاهی است چند ساله که ارتفاع آن به ۱۵ سانتی‌متر هم نمی‌رسد و در مناطق معتدل می‌روید. این گیاه محبوب‌ترین و پر مصرف‌ترین گیاه دارویی برای ناباروری می‌باشد. این گیاه سرشار از انواع ویتامین‌ها ، کلسیم و منیزیم است که این عناصر برای تغذیه رحم و آرامش سیستم عصبی لازم و کارا هستند. این گیاه باعث قلیایی شدن بدن شده که به نوبه خود با ایجاد محیط سالم در واژن و رحم به تعادل هورمون‌های لازم کمک می‌کند. این گیاه سرشار از ترکیبات مشابه استروژن می‌باشد و تنها منبعی است که به‌طور طبیعی حاوی هر چهار نوع ایزوفلاون‌های استروژن‌زای اصلی می‌باشد. و به همین دلیل کاربردی‌ترین گیاه برای درمان و بهبود نازایی برای خانم‌ها می‌باشد.

تمشک قرمز

با نام علمی Rubus fraticsos سرشار از ویتامین ث و آهن است. قابل توجه است که گیاهانی که غنی از آهن هستند خطر ناشی از اختلالات تخمک‌گذاری را کاهش می‌دهند.(اختلال در تخمک‌گذاری دومین علت ناباروری در زنان پس از چسبندگی لوله‌های رحمی می‌باشد) برگ درخت تمشک از لحاظ پزشکی دارای ارزش خاصی است و استفاده از آن برای مادرانی که منتظر تولد فرزند هستند تاریخ طولانی دارد زنان باردار در سه ماه آخر بارداری چای تهیه شده از برگ تمشک قرمز را می‌نوشند تا ماهیچه‌های رحم و سطح لگن تقویت شود و دردهای ناشی از انقباضات زمان وضع حمل کاهش یابد. همچنین برای جلوگیری از سقط جنین و کاهش خون‌ریزی زمان وضع حمل بسیار مفید است. عصاره این گیاه در جهان به «شربت حیات زندگی» معروف است.

گیاه Maca

این گیاه در مناطق کوهستانی پرو می‌روید و ریشه خوردنی آنشبیه به تروبچه است تحقیقات روی ریشه این گیاه نشان داده ؛ ترکیبات موجود در این گیاه برای ایجاد توازن هورمون‌های بدن و افزایش پروژسترون در بدن و افزایش میل جنسی موثر است . این گیاه یکی از محبوب‌ترین گیاهان جهان برای مردان و زنان در جهت بارداری می‌باشد.

گیاه پنج انگشت

با نام علمی Vitex Agus – castus یکی از گیاهانی است که در درمان بیماری زنانه کاربرد دارد تحقیقات جدید اثر درمانی این گیاه را در سندرم پیش از قاعدگی (PMS) ، رفع عوارض یائسگی و افزایش شیر مادران شیرده را نشان می‌دهد. از خواص دیگر این گیاه می‌توان تعادل چرخه قاعدگی و ترویج تخمک‌گذاری، کمک به غده هیپوفیز، افزایش پروژسترون بدون هورمون اشاره کرد.

سیب‌زمینی شیرین (هندی)

یکی از گیاهان پرکاربرد در زمینه ناباروری می‌باشد . این گیاه با تنظیم هورمون‌های متعادل کننده پروژسترون نسبت به استروژن به بارور شدن کمک فراوان می کند. و همچنین دارای ساپونین استرئیدی است که استروژن و پروژسترون مورد نیاز بدن را می‌سازد. همچنین مقوی کبد است و در تهیه هورمون‌های جنسی کمک می‌کند.

زعفران

به طور کلی ۸% از زوج‌های ایرانی مبتلا به ناباروری هستند و در این میان سهم مردان ۴۰% است .تحقیقات اخیر نشان می‌دهد “Ros : Reactive Oxygen Species” یکی از دلایل کاهش ناباروری در مردان است . به این ترتیب که Ros به ویژه رادیکال‌های آزاد، سبب پراکسیداسیون اسیدهای چرب و آسیب به غشای سلولی اسپرم و محتوای ژنتیکی آن می‌گردد و در نتیجه سبب مختل شدن تحریک اسپرم و همچنین آسیب به DNA می‌شود و در نتیجه منجر به لقاح ضعیف می‌گردد.

کارتنوئیدهای موجود در زعفران به ویژه کروسین و کروستین که آنتی‌اکسیدان می‌باشند با جلو گیری از فعالیت “Ros” از اکسیداسیون اسیدهای چرب در غشا جلو گیری کرده و در نتیجه سبب افزایش تحریک و بهبود مورفولوژی اسپرم می‌شود. همچنین سبب بهبود عملکرد جنسی آقایان می‌گردد.

گیاه دارویی دانگ کوای
دانگ کوای یک گیاه چینی است که به درمان مشکلات ناباروری کمک زیادی می‌کند. این گیاه برای درمان مشکلات قاعدگی، خستگی، کم خونی جزئی و تنظیم فشارخون موثر است. دانگ کوای همچنین باعث تنظیم میزان استروژن شده و شانس باروری را بالا می‌برد. باید بدانید که گیاه دانگ کوای ضدالتهاب، محرک گردش خون، محافظ کبد، تقویت‌کننده سیستم ایمنی بدن، تقویت‌کننده‌ی رحم، درمان آندومتریوز و غیره می‌باشد. توصیه می‌کنیم از دانگ کوای در نیمه‌ی اول عادت ماهیانه مصرف شود.

گیاه دارویی کوه وش سیاه
کوه وش سیاه برای درمان گرگرفتگی و دیگر علائم یائسگی موثر است. کوه وش سیاه همچنین کمک زیادی به درمان کم‌حوصلگی، تغییرات خلق و خوی، گر گرفتگی و خشکی واژینال می‌کند. سرخ‌پوستان آمریکا از این گیاه دارویی برای تسکین درد زایمان استفاده می‌کردند. کوه وش سیاه خواص ضداسپاسمی دارد و با افزایش خون در منطقه‌ی لگن، گرفتگی عضلات و کرامپ‌های ناحیه را از بین می‌برد. کوه وش سیاه رحم را برای بارداری آماده می‌کند. زمان مصرف کوه وش سیاه در نیمه‌ی اول عادت ماهیانه است.

گیاه دارویی شیرین بیان
گیاه دارویی شیرین‌بیان برای تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب، محافظت از کبد و کاهش مشکلات مربوط به دوره‌ی یائسگی بسیار موثر است. شیرین بیان همچنین به تنظیم قاعدگی در خانم‌هایی که دچار بی‌نظمی هستند کمک می‌کند. شیرین‌بیان برای خانم‌هایی که میزان تستوسترون بالا و استروژن پایین دارند و در واقع دچار سندرم تخمدان پلی کیستیک هستند موثر است. توجه داشته باشید که شیرین بیان نباید در دوره‌ی بارداری مصرف شود. از این گذشته مصرف شیرین‌بیان برای افرادی که سابقه‌ی سکته‌ی مغزی، فشارخون، بیماری‌های کلیوی، یبوست، دیابت، ادم، بیماری‌های قلبی و مشکلات جدی قاعدگی دارند توصیه نمی‌شود.

افزایش قدرت باروری در مردان با گیاه جنسنگ
جینسنگ با کاهش قوای جنسی مردانه مقابله می‌کند. نتایج بررسی‌های مختلف نشان می‌دهد که این گیاه قادر به درمان ناتوانی جنسی در آقایان می‌شود. به این ترتیب که قدرت نعوظ مردها و لذت جنسی آن‌ها را افزایش داده و میزان تستوسترون مردانه و کمیت و کیفیت منی‌دانه را بیشتر می‌کند. توصیه می‌شود که روزانه یک گرم ریشه‌ی خشک جینسنگ را به غذایتان (مثل سوپ و غیره) اضافه کرده و میل کنید. توجه داشته باشید که دوره‌ی درمانی با این گیاه ۳ ماه است.

روغن گل مغربی
برای افزایش مواد مخاطی گردن رحم،٬ ۲۰۰۰ میلی‌گرم از روغن گیاه‌مغربی را می‌توان هر روز بعد از مشورت با گیاه‌شناس مربوط در راستای مقدار مشخص آن٬ استفاده کرد.

توت مار
توت مار گیاه دیگری است که دارای ترکیباتی‌ بسیار شبیه استروژن بوده و باعث تنظیم عدم‌تعادل استروژن در وضعیت بدن زن می‌شود.

دارچین

دارچین می‌تواند با عملکرد مناسب تخمدان به مبارزه با ناباروری موثر باشد و حتی به درمان نازایی کمک کند. .

تحقیقی که در سال ۲۰۰۷ در یک مجله باروری و نازایی منتشر شده نشان داد که افزودن دارچین می‌تواند به بهبود دوری از قاعدگی در زنان مبتلا به PCOS کمک کند.

همچنین دارچین برای درمان مشکلات مانند: اندومتریوز، فیبروئید رحم و آمنوره ( فقدان دورهای قاعدگی ) کمک کند.

دارچین به پیشگیری از عفونت مخمر نیز کمک می‌کند .

اضافه کردن نصف قاشق چای‌خوری پودر دارچین در یک فنجان آب گرم و سپس نوشیدن آن یک بار در روز برای چند ماه، همچنین می‌توانید دارچین را در رژیم غذایی خود اضافه کنید.

نکته‌ای در باب عوارض گیاهان دارویی
درست است که داروهای گیاهی عوارضی مانند داروهای شیمیایی ندارند اما نباید تصور کنید که مصرف آن‌ها بدون ضرر خواهد بود. در واقع باید به میزان مصرف و مدت زمان مصرف آن‌ها دقت کنید. برای این کار حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید. اگر مشغول مصرف داروی خاصی هستید حتماً نظر پزشک معالج خود را جویا شوید.

منابع

سایت طب سنتی

سایت الو دکتر

سایت تبیان

تحریریه جامعه پزشکان ایران | ۱۱ تیر ۱۳۹۷

آیا چیزی درباره کتوزیس شنیده‌اید؟
کتوزیس ( Ketosis ) ، یک فرایند متابولیکی نرمال ...
خواندن بیشتر
آشنایی با بیماری سلیاک و نشانه‌های آن
بیماری سلیاک‌ (به انگلیسی: Coeliac disease) یا اسپروی سلیاک ...
خواندن بیشتر
خارش و سوزش عضلات
احساس خارش و سوزش عضلات، در واقع احساس سوزش ...
خواندن بیشتر
رژیم مخصوص افراد هاشیماتو
تیروئیدیت هاشیموتو نوعی التهاب مزمن تیروئید است که به ...
خواندن بیشتر
آشنایی با نشانه‌های بیماری ویلسون
بیماری ویلسون ( Wilson's disease ) یک اختلال ارثی ...
خواندن بیشتر
کمبود پتاسیم و راه‌های جبران آن
پتاسیم (Potassium) با نماد شیمیایی K (از واژهٔ kalium ...
خواندن بیشتر
کتوز چیست؟ و روش‌های پیشگیری از آن
برخی از افراد فکر می‌کنند که کتوز بسیار خطرناک ...
خواندن بیشتر
سازگاری بدنی
در توجیهی که به دیدن مربوط است نه تنها ...
خواندن بیشتر
التهاب تیروئید
التهاب غده تیروئید یا تیروئیدیت را می‌توان به سه ...
خواندن بیشتر