بیماری فیبرومیالژیا، علل و راه‌های بهبودی آن

بیماری فیبرومیالژیا (Fibromyalgia ) اختلالی است که با درد گسترده اسکلتی عضلانی، خستگی، اختلال خواب و مشکلات مربوط به خلق‌و خوی همراه است یا حساسیت یک عضو بدن، به خودی خود آزار دهنده است. نشانه‌ها غالبا بعد از یک آسیب بدنی، جراحی، عفونت و یا استرس روانی شروع می‌شوند.

در برخی مواقع این بیماری بدون هیچ‌گونه علامتی شروع می‌شود و در این حالت نتوانید تشخیص دهید چه چیزی مسبب این درد شده تبدیل به شکنجه خواهد شد. متاسفانه این نوع عذاب، کشمش روزانه میلیون‌ها نفر است که از «درد مزمن عضلات» رنج می‌برند. این بیماری، به صورت دردو حساسیت خود را نشان می‌دهد که در سراسر بدن بروز می‌کند و کم و زیاد می‌شود. در اینجا به نکاتی درباره این بیماری اشاره می‌کنیم که احتمالا تاکنون نشنیده‌اید ..

زنان نسبت به مردان، بیشتر دچار فیبرومیالژیا می‌شوند. زنان در محدوده سنی ۲۰ تا ۵۰ سال بیشترین افراد مبتلا می‌باشند.
بر طبق یک نظریه، افراد دچار فیبرومیالژیا، دارای آستانه درد پایینی هستند. این کاهش آستانه درد، به دلیل افزایش حساسیت مغز نسبت به علامت‌های درد می‌باشد.

محققان بر اساس این نظریه، بر این باورند که تحریک عصبی باعث تغییراتی در مغز افراد مبتلا به فیبرومیالژیا می‌شود. این تغییرات شامل افزایش غیر طبیعی در مقدار مواد شیمیایی در مغز (یا تغییراتی در انتقال دهنده‌های عصبی ) می‌باشد. به علاوه، گیرنده‌های درد در مغز، درد را به یاد می‌آورند و بسیار حساس می‌شوند و این خود دلیلی برای نشان دادن بیش از حد درد می‌باشد.
فیبرومیالژیا باعث یک بیماری دیگر نمی‌شود. اما به خاطر وجود درد و نخوابیدن، بر عملکرد شما در خانه و در محل کار اثر می‌گذارد.

*** همه چیز به درد مربوط نمی‌شود
افراد مبتلا به فیبرومیالژیا همراه با دردو حساسیت، بسیاری از افرادی که از درد مزمن عضلات رنج می‌برند، سفتی عضلات را خصوصا هنگام صبح، حالت مورمور یا سوزش یا کرختی در دست‌ها و پاها، مشکلات خوابیدن، انواع سردردها و خستگی مفرط را هم تجربه می‌کنند.
تنها به این خاطر که منشا درد هنوز مشخص نیست یا در حاله‌ای از ابهام است نشانگر این نیست که پزشکان نمی‌توانند این بیماری را تشخیص دهند. اخیرا دانشکده روماتیسم شناسی امریکا توانسته ۱۸ نقطه محرک این دردها را شناسایی کند. اگر در ۱۱ نقطه از این ۱۸ تا درد احساس کنید می‌توانید بیماری مزمن عضلانی را شناسایی کنید.

*** سیستم عصبی مقصر است !
یکی از شایع‌ترین باورها دراین زمینه این است که اختلالی در سیستم عصبی فرد رخ می‌دهد که آستانه درد این بیماری را تغییر می‌دهد. تحقیقی که در سال ۲۰۱۵ در این زمینه انجام شده، نشان می‌دهد سیستم‌های عصبی افرادی که از این بیماری رنج می‌برند نسبت به افرادی که این بیماری را ندارند، به شکل متفاوتی به آن واکنش نشان می‌دهند.

*** استرس را دست کم نگیرید
بسیاری از بیماران می‌گویند که استرس و فشار فیزیکی و روانی زمینه را برای بروز این بیماری فراهم می‌کند. در واقع این نوع استرس می‌تواند باعث تغییر عملکرد سیستم عصبی فرد شود که متعاقبا به درد می‌انجامد .

** یکی از دلایل آن، کمبود ویتامین دی است

تحقیقات انجام شده در سال۲۰۱۴ نشان می‌دهد، افرادی که با درد مزمن و زیاد روبه رو هستند، به احتمال زیاد نسبت به افرادی که دردی ندارند، دچار کمبود ویتامین د هستند. از آن‌جایی که نمی‌توان ویتامین د را به میزان زیاد مصرف کرد، پیشنهاد می‌شود از مکمل‌های حاوی آن استفاده کنید. پزشکان می‌گویند بیماری درد مزمن عضلانی ارتباط بسیاری با سندرم خستگی مزمن (سی اف اس)دارد.

آن‌ها علایم بسیار مشترکی خصوصا در قالب درد و خستگی داند، اما در شرایطی که خستگی بین بیمارانی که خستگی مزمن دارند بارزتر و شاخص‌تر است، درد بین بیمارانی که دچار بیماری درد مزمن عضلانی هستند، بیشتر خود را نشان می‌دهد. یکی از تفاوت‌های بارز این دو آن است که درد مزمن عضلانی، به تدریج آغاز شده و به مرور طی زمان شدید می‌شود در شرایطی که(سی اف اس )سریعا خود را نشان داده و ظرف چند روز مقاومت فرد را کم می‌کند.

*** علائم فیبرومیالژیا

علائم فیبرومیالژیا، می‌روند و می‌آیند. این علائم عبارت است از:
۱- درد مزمن عضلانی: این درد در تمام بدن انتشار می‌یابد. به طور کلی، درد در مفاصل، عضلات و تاندون ها و دیگر بافت‌های نرم به وجود می‌آید.
مناطق بروز درد در فیبرومیالژیا عبارتند از: پشت سر، بین تیغه شانه، بالای سینه، بالای شانه، جلوی گردن، قسمت بیرونی آرنج، قسمت بالای لگن، طرفین لگن و قسمت داخلی زانو
بیماران با درد بدن از خواب بیدار می‌شوند. برخی از بیماران در شب درد بیشتری را احساس می‌کنند. درد معمولا با فعالیت، هوای سرد و مرطوب، عصبانیت و استرس بدتر می‌شود.
۲- خستگی : غالبا افراد دارای فیبرومیالژیا، خسته هستند، حتی اگر یک خواب طولانی هم کرده باشند. بسیاری از بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا دارای سایر اختلالات خواب مانند: سندرم پاهای بیقرار و آپنه خواب می‌باشند.
۳- افسردگی
۴- کم کاری تیروئید
۵- بیماری لایم (نوعی بیماری آرتریت که به وسیله باکتری ایجاد می‌شود)
۶- سندروم روده تحریک‌پذیر
۷- مشکلات تمرکز و حافظه
۸- بی‌حسی و سوزن سوزن شدن دست‌ها و پاها
۹- لرزش و تپش قلب
۱۰- کاهش توانایی ورزش کردن
۱۱- سردرد تنشی یا میگرنی

*** علل فیبرومیالژیا

پزشکان هنوز یک علت خاص را برای این بیماری نشناختند. به نظر می‌آید که به دلایل زیادی، می‌تواند این بیماری را باعث شود؛ از جمله: ژنتیک، عفونت (مانند ویروس)، پاسخ‌های غیر طبیعی درد و ضربه فیزیکی و یا روحی.

*** عوامل خطر فیبرومیالژیا

جنسیت: در زنان بیشتر دیده شده است.
تاریخچه فامیلی: اگر یکی از اقوام شما این بیماری را داشته باشد، شما نیز ممکن است این بیماری را بگیرید.
روماتوئید: اگر شما بیماری آرتریت روماتوئید و یا لوپوس داشته باشید، ممکن است به فیبرومیالژیا نیز دچار شوید.

*** تشخیص فیبرومیالژیا

همانطور که گفته شد، هیچ آزمایشی برای تشخیص این بیماری وجود ندارد. اما پزشک با دیدن آزمایش خون، می‌تواند بفهمد که علائم بیماری شما از چه منشاء گرفته است.
آزمایش خون باید شامل موارد زیر باشد:
شمارش سلول‌های خونی
سرعت رسوب اریتروسیت
آزمایش عملکرد تیروئید

** زن‌ها بیشتر مراقب باشند
زنان سه برابر بیشتر از مردان از این بیماری رنج می‌کشند و هنوز علت این مسئله مشخص نشده است. همچنین از آن‌جایی که این بیماری ممکن است در هر سنی بروز کند، اغلب زنانی که در سنین ۴۰ سالگی یا بالاتر هستند به آن دچار می‌شوند. از طرفی به نظر می‌رسد برخی عوامل و مولفه‌های ژنتیکی هم در خانواده باعث بروز این درد می‌شود.

*** درمان فیبرومیالژیا

* داروها موجب کاهش درد و بهبود خواب می‌شوند. داروهای مورد استفاده عبارتند از: استامینوفن، ایبوپروفن، داروهای ضدافسردگی و داروهای ضد تشنج، دولکسیتین، میلناسیپران و پریگابالین که به تائید سازمان غذاو داروی آمریکا رسیده، استفاده می شود. این داروها باعث مسدود شدن سیگنال‌های درد شده، اما نمی‌توانند عوامل مسبب درد را ازبین ببرند.

* کم کردن استرس با تنفس عمیق و حفظ آرامش
* به اندازه کافی خوابیدن: با چرت نزدن در طی روز و در یک ساعت معین بیدار شدن و هر شب در یک ساعت معین به خواب رفتن، این مشکل اصلاح می‌شود.
* به‌طور مرتب ورزش کردن: ورزش کردن، باعث کاهش علائم بیماری می‌شود. ورزش‌های کششی، درست نشستن و پیاده روی، شنا ، دوچرخه سواری و ورزش‌های آبی مفید می‌باشد.
* به اندازه فعالیت داشتن: نه آن اندازه که خود را خسته کنید و نه آنقدر کم، که حوصله‌ی‌تان سر رود.
* خوب و متنوع خوردن
* کمتر کافئین نوشیدن
* طب سوزنی: باعث تغییرات در جریان خون و مقدار انتقال دهنده‌های عصبی در مغز و نخاع می‌شود.

طب سوزنی یکی از قدیمی‌ترین روش‌های درمانی درد مزمن بوده که در طب سنتی چین مورد استفاده قرار گرفته است. تحقیقات زیادی در ارتباط با میزان تاثیرات طب سوزنی بر بیماری درد مزمن عضلانی انجام شده است .

در همین ارتباط، سه تحقیق، استفاده از طب سوزنی را همرا ه با جریان الکتریکی که آن‌را به نام طب سوزنی الکتریکی می‌شناسند، مورد تائید قرار داده‌اند اگر چه به نظر می‌آید که این روش درمانی که می‌تواند باعث کاهش درد شود، اما نتایج آن همیشگی نیست .

* ماساژ: ماساژ درمانی گزینه‌ای دیگر برای درمان درد بوده که یکی از شایع‌ترین روش‌های درمانی «درد مزمن عضلانی »محسوب می‌شود. مزایای ماساژ را به سختی می‌توان در تحقیقات بالینی نشان داد، به نظر می‌رسد برای انواع دردها از جمله«درد مزمن عضلانی » بسیار موثر باشد. ماساژ بسیار امن و مطمئن است و باعث کاهش ضربان قلب، شل کردن عضلات، بهبودی دامنه حرکت مفاصل و افزایش تولید قاتلین طبیعی درد در بدن می شود و استرس و عصبانیت را از بین می‌برد.

* یوگا و تای چی: در کنترل علائم فیبرومیالژیا کمک می‌کنند.

** با آفتاب آشتی کنید
هم ویتامین د و هم منیزیم در افرادی که ازاین بیماری رنج می‌برند بسیار کم است، اما هنوز به‌طور قطع و یقین مشخص نشده که مصرف مکمل‌های ویتامین د بتواند درمانی موثر برای این بیماری باشد. ویتامین د که آن را به نام ویتامین خورشیدی هم می‌شناسند روی عصب‌ها و عملکرد عضلانی تاثیر می‌گذارد و برخی تحقیقات نشان داده که میزان کم ویتامین د می‌تواند با درد مزمن این بیماری مرتبط باشد.

طی تحقیقات آزمایشگاهی که محققان در سال ۲۰۱۲ انجام دادند. دریافتند که مصرف مکمل‌های ویتامین د بین ۳۰ زن و ظرف ۸ هفته توانست تا حد زیادی درد آن‌ها را کم کند، با این حال، تحقیقات دیگر موفق نشده‌اند هنوز ارتباطی بین این بیماری ومیزان ویتامین د پیدا کنند.

** با مسکن درد را کنترل کنید
کپسایسین از دانه ای فلفل به دست آمده و برای کاهش درد استفاده می‌شود. این ماده، ترکیبی فعال در بسیاری از اسپری‌ها و لوسین‌هایی است که بدون نسخه خریداری می‌شوند، زمانی که روی نقطه دردناکی از بدن استفاده می‌شوند، باعث تحریک انتشار مواد شیمیایی بدن به نام ماده (پی) می‌شود وقتی ماده پی کم شود، حساسیت نسبت به درد کاهش می‌یابد . کپسایسین برای کاهش درد مزمن در افراد دیابتی، سرطان و سردردهای خوشه‌ای استفاده می‌شود.
از طرفی می‌تواند به طور موقت درد این بیماری را هم کاهش دهد. بیوفیدبک نوعی روش درمانی است که با استفاده از ارتباط ذهن و جسم انجام شده تا بتواند به فرد کمک کند درد مزمن خود را با قدرت ذهن کنترل کند .

این روش در قالب کشیدگی عضلانی، دمای پوستی یا مقیاس انواج مغز خود را نشان می‌دهد. بیوفید بک برای بسیاری از بیماری‌های دردناک مفید است. البته هنوز تحقیقات کامل و جامعی در این زمینه انجام نشده است تا نشان دهد آیا این روش برای درمان درد مفید است یا نه.

** مواد غذایی و ویتامین‌های مفید در فیبرومیالژیا
این‌ها را باید تحت نظر پزشک مصرف کنید:
GABA (انتقال‌دهنده عصبی): برای بهتر خوابیدن
اسید مالیک (در سیب وجود دارد): خستگی و درد عضلانی را از بین می‌برد
منیزیم: برای تولید انرژی و از بین برنده خستگی
ویتامین D: برای تقویت عضلات و کاهش درد عضلات
ویتامین B3: برای بهبود گردش خون و کاهش درد
ویتامین B12: خستگی را از بین می‌برد
کوآنزیم Q10: بهبود عملکرد سیستم ایمنی و رساندن اکسیژن به بافت‌ها و کاهش درد
گرد فلفل قرمز: برای بهبود جریان خون و کاهش درد

منبع: مجله پزشکی دکتر سلام

تحریریه جامعه پزشکان ایران | ۱ آذر ۱۳۹۷

تیپ بدن و رژیم غذایی مخصوص خود را بشناسید
نوع بدن (Body Type) انسان تنها ظاهر یک فرد ...
خواندن بیشتر
دم‌نوش‌های مناسب فصل پاییز
دم‌نوش‌ها سالیان درازی است که با زندگی ما انسان‌ها ...
خواندن بیشتر
تغذیه سالم؛ آشنایی با خواص و مضرات بامیه
بامیه (Okra) از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. خواص ...
خواندن بیشتر
علت تورم سقف دهان چیست؟
سقف دهان شامل یک صفحه استخوانی در جلو و ...
خواندن بیشتر
عوارض ناخوشایند مصرف بیش از حد آب لیمو
با افزودن لیمو یا آبلیموی تازه به آب می‌توانید ...
خواندن بیشتر
آثار خوب و بد‌‌‌‌ ترشی بر بد‌‌‌‌ن!
به گزارش سلامت آنلاین: ترشی‌ها به خصوص در فصل ...
خواندن بیشتر
چرا بعد از غذا خوردن حالت تهوع می‌گیرید؟
زمانی حالت تهوع مشکلی جدید برای شما محسوب می‌شود ...
خواندن بیشتر
بهترین رژیم غذایی برای گروه خونی شما چیست؟
آیا می‌دانید که چه نوع غذاها و خوردنی‌هایی متناسب ...
خواندن بیشتر
علائم عفونت ریه چیست و برای درمان آن چه باید کرد؟
به عفونت شُش‌ها یا راه‌های هوایی عفونت ریه می‌گویند ...
خواندن بیشتر
تومور استخوان و علائم آن
سرطان استخوان یا تومور استخوان (به انگلیسی: Bone tumor)به ...
خواندن بیشتر