تغذیه سالم؛ آشنایی با خواص و مضرات بامیه

بامیه (Okra) از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. خواص بامیه شامل خاصیت ملین، ضد‌التهاب، کاهنده قند و چربی خون، مقوی، ضدسرطان و ضدمیکروب است.

بامیه گیاهی یک‌ساله به ارتفاع ۱ تا ۲ متر با میوه‌ای مخروطی و چند ضلعی، سبز رنگ، کمی توخالی و به بزرگی یک بند انگشت است. برگ‌های این گیاه مانند گل ختمی پنجه‌ای و سبز تیره، گل‌های‌ش منفرد و زرد رنگ و قسمت مرکزی گلبرگ‌ها به سرخی می‌گراید.

این گیاه از خانواده پنیرکیان است و موطن اصلی رویش آن، مناطق گرم آسیا و آفریقاست اما بعدها به دیگر مناطق دنیا هم رفته و در حال حاضر در اغلب کشورها کشت می‌شود. گیاه بامیـه معطر است و عطری شبیه میخک دارد. در ایران بامیه را بیشتر به صورت خورش با گوشت مصرف می‌کنند، ولی در دیگر مناطق دنیا آن را به صورت خام و در سالاد نیز مصرف می‌کنند.

همچنین می‌توانید از آرد خشک شده آن در تهیه انواع سس استفاده می‌شود. استفاده از بامیه امروزه به‌صورت مربا، ترشی، شور و کنسرو نیز رایج شده است. بخش‌های مورد استفاده این گیاه، میوه و دانه نرسیده یا سبز آن است. با خواص بامیه و فواید آن برای سلامتی آشنا شوید.

ارزش غذایی

مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)

کالری=۱۲۹
پروتئین=۲٫۰۰ گرم
کربوهیدرات‌ها ۷٫۴۵ گرم
قندها ۱٫۴۸ گرم
فیبر ۳٫۲ گرم
چربی ۰٫۱۹ گرم
پروتئین ۲٫۰۰ گرم
آب ۹۰٫۱۷ گرم
ویتامین آی معادل ۳۶ میکروگرم (۴٪)
ویتامین ب۱ (تیامین) ۰٫۲ میلی‌گرم (۱۵٪)
ویتامین ب۲ (ریبوفلاوین) ۰٫۰۶ میلی‌گرم (۴٪)
ویتامین ب۳ (نیاسین) ۱ میلی‌گرم (۷٪)
ویتامین C ۲۳ میلی‌گرم (۳۸٪)
ویتامین E ۰٫۲۷ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین K ۳۱٫۳ میکروگرم (۳۰٪)
کلسیم ۸۲ میلی‌گرم (۸٪)
آهن ۰٫۶۲ میلی‌گرم (۵٪)
منیزیم ۵۷ میلی‌گرم (۱۵٪)
پتاسیم ۲۹۹ میلی‌گرم (۶٪)
روی ۰٫۵۸ میلی‌گرم (۶٪)

خواص درمانی بامیه:

طبع بامیه سرد و تر است.
جوشانده‎ی میوه‎ی نارس بامیه مقوی و نرم کننده است.
مدر است برای کسانی که سوزاک هستند یا هنگام ادرار احساس درد می‎کنند بامیه را آب پز نموده همراه با آب قبل از غذا میل کنند.
ضماد التیام دهنده‎ی زخم است.
برای درمان سفلیس از جوشانده ریشه بامیه استفاده شود (۳۰ گرم در یک لیتر آب هر شش ساعت یک لیوان میل شود.)
لعاب بامیه برای کسانی که زخم اثنی‎عشر یا ورم روده دارند بسیار مفید است.
خوردن بامیه خونریزی سینه را برطرف می‎کند.
مصرف بامیه برای بیماران دیابتی مفید است. فیبر موجود در بامیه، نمایه گلایسمی پایینی به آن می‌دهد، یعنی به سرعت قندخون را بالا نمی‌برد. بدین ترتیب که سرعت جذب قند را کاهش داده و به حفظ قندخون کمک می‌کند، بنابراین برای افراد مبتلا به دیابت مفید است.
جوشانده بامیه سنگ مثانه را دفع می‎کند.
جوشانده گل بامیه ضدسودا می‎باشد. ۳۰ گرم در ۵۰۰ سی‎سی آب، سه بار در روز هربار یک استکان میل شود.
دم‎کرده تخم بامیه ضدتشنج است. ۳۰ گرم در ۵۰۰ سی‎سی آب.
مصرف بامیه به پوست لطافت می‎بخشد.
کسانی که دچار کم‎خونی هستند حتماً بامیه استفاده کنند چون بامیه دارای لعاب غنی از مواد اصلی خون می‎باشد.
در برگ و ساقه بامیه مقدار زیادی ید وجود دارد در نتیجه برای بیماران گواتر مفید است.
بامیه تقویت کننده‎ی بینایی می‎باشد
به‎خاطر وجود ویتامین B1 در بامیه برای نیروبخشیدن به عضلات ضعیف و اعصاب قابل تحریک داروی خوبی به شمار می‎رود.
کسانی که دارای چربی خون می‎باشند بامیه را به‎عنوان غذای خود بگنجانند.نوع فیبر موجود در بامیه از طریق متصل شدن با نمک های صفراوی و اسیدهای چرب، موجب کاهش کلسترول و پروفایل لیپیدی خون می شود و برای بیماران قلبی و هایپرلیپیدمی توصیه می‌شود.
بامیه فساد خون، بلغم، صفرا و سودا را رفع می‎کند.
بامیه به علت داشتن ماده ضدعفونی کننده کرم معده و کرمک را از بین می‎برد.
برای درمان تب‎های کهنه ساقه بوته بامیه را خیسانده و آب آن را چند روز متوالی بیاشامید.
بامیه به‎خاطر وجود منگنز و کبالت تنظیم کننده ترشح غدد داخلی می‎باشد.

اثر بامیه در کاهش کلسترول خون، یکی از خصوصیات بسیار مفید این سبزی است، زیرا مانند داروهای کاهنده کلسترول اثرات جانبی ندارد. اسیدفولیک باعث کاهش هموسیستئین خون می شود.افزایش این ماده از طریق انسداد رگ‌های خونی، یکی از عوامل خطرساز ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی است.
ویتامین C نیز یکی از آنتی‌اکسیدان‌های مهم است که کمبود آن می‌تواند باعث اختلال در جذب اسیدفولیک شود.در مجموع به علت دارا بودن این مواد مغذی و نیز فیبرهای محلول و املاح باعث پیشگیری از بیماری‌های قلبی می‌شود.
دفع سموم این سبزی دارای ماده لزجی است که کمک فوق العاده‌ای به دفع مواد زائد و سموم در سیستم گوارشی می‌کند.
فیبر موجود در بامیه با جذب آب کافی، از بروز یبوست جلوگیری کرده و ابتلا به بیماری‌هایی از قبیل: بواسیر و دیورتیکولیت را به شدت کاهش می‌دهد.
مصرف بامیه به کاهش وزن نیز کمک می‌کند.
مصرف بامیه به جهت داشتن پتاسیم و منیزیم در بیماران مبتلا به فشارخون بالا می‌تواند اثر کمک کننده داشته باشد. همچنین می‌تواند برای پیشگیری از فشارخون بالای دوره بارداری (پره اکلامپسی و اکلامپسی) و گرفتگی عضلات طی دوران بارداری مفید باشد.

کلسیم موجود در بامیه نیز می‌تواند برای جلوگیری از پوکی‌استخوان موثر باشد.
فیبر موجود در بامیه بر باکتری‌های مفید روده موثر است.

لعاب و مواد لزج در بامیه، سینه‌های خسته و کوفته را نرم و گرفتگی صدا آواز را باز می‌کند.

تذکر مهم در مصرف بامیه:

برای حفظ اثرات مفید بامیه و آنزیم‌های هضمی آن، باید آن را خیلی کم بپزید، یعنی با حرارت کم یا با بخار ملایم پخته شود، ولی اگر خواستید آن را سرخ کنید، از مقدار کمی روغن زیتون یا روغن گیاهی برای سرخ کردن آن استفاده کنید.

مضرات بامیه:

بامیه ممکن است سوءهاضمه ایجاد کند یا تهوع آورد.
استفاده از بامیه به علت داشتن پتاسیم بالا به افراد مبتلا به بیماری‌های کلیه توصیه نمی‌شود.
یکی از مضرات بامیه زیاد کننده عرق است.

نکته ضروری است که با توجه به طبع سرد بامیه، افراد دارای مزاج سرد بهتر است بامیه را همراه با ادویه‌های گرم نظیر دارچین و زنجبیل مصرف کنند.

منابع:

۱- سایت هفت گنج

۲- داشنامه آزاد

تحریریه جامعه پزشکان ایران | ۱۹ مهر ۱۳۹۷

بواسیر؛ و غذاهایی که مناسب بواسیر نیست
بَواسیر (جمع باسور) یا باباسیل یا هِموروئید (به انگلیسی: ...
خواندن بیشتر
تغذیه سالم؛ آشنایی با خواص و مضرات بامیه
بامیه (Okra) از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. خواص ...
خواندن بیشتر
علت تورم سقف دهان چیست؟
سقف دهان شامل یک صفحه استخوانی در جلو و ...
خواندن بیشتر
عوارض ناخوشایند مصرف بیش از حد آب لیمو
با افزودن لیمو یا آبلیموی تازه به آب می‌توانید ...
خواندن بیشتر
آثار خوب و بد‌‌‌‌ ترشی بر بد‌‌‌‌ن!
به گزارش سلامت آنلاین: ترشی‌ها به خصوص در فصل ...
خواندن بیشتر
چرا بعد از غذا خوردن حالت تهوع می‌گیرید؟
زمانی حالت تهوع مشکلی جدید برای شما محسوب می‌شود ...
خواندن بیشتر
بهترین رژیم غذایی برای گروه خونی شما چیست؟
آیا می‌دانید که چه نوع غذاها و خوردنی‌هایی متناسب ...
خواندن بیشتر